Migrena. Objawy i przyczyna. Dziś Światowy Dzień Mózgu

Autor: PW • Źródło: Rynek Zdrowia22 lipca 2021 05:55

Migrena od lat jest klasyfikowana jako choroba. Jej napad doprowadza do trwającej kilka godzin, a nawet dłuższej, niepełnosprawności. To choroba mózgu. 22 lipca obchodzimy Światowy Dzień Mózgu, przy tej okazji przypominamy, jakie są przyczyny i objawy migreny.

Migrena od lat jest klasyfikowana jako choroba mózgu. Fot. Shutterstock
  • Migrena. Jaka jest jej przyczyna? Naukowcy wiedzą, że głównym "winowajcą" powodującym napad migreny jest neuropeptyd CGRP oraz sprzyjająca bólom konstelacja genetyczna
  • Migrena epizodyczna może być leczona skutecznie wieloma lekami. W rekomendacjach dotyczących leczenia bólów głowy jest kilka grup leków sklasyfikowanych w trzy linie leczenia
  • Warto jednak pamiętać, że leki przeciwmigrenowe należy stosować bardzo rozważnie, mogą wywołać działania niepożądane
  • Pacjenci cierpiący na bóle głowy w bardzo dużym odsetku wytwarzają u siebie ból głowy zwany bólem głowy z nadużywania leków
  • Dla osób cierpiących na migrenę przewleklą, którym nie pomagają żadne klasyczne leki stosowane w migrenie nadzieją stają się m.in. przeciwciała monoklonalne, leki blokujące działanie białka CGRP

Migrena. Objawy mogą doprowadzić do trwającej kilka godzin niepełnosprawności

O migrenie rozmawialiśmy podczas VI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych w Katowicach (14-16 czerwca) w trakcie sesji: „Neurologia w czasach epidemii - debata o kilku chorobach”. 

Więcej o migrenie przeczytasz także w relacji z HCC: Ból migrenowy to traumatyczne przeżycie

Jak wygląda życie chorującego na migrenę? Między napadami migreny chorzy czują się dobrze, normalnie pracują, uczą się. Jednak w czasie napadu migreny chorzy zwykle kładą się i są fizycznie nieaktywni, ponieważ aktywność ruchowa nasila ból. Pozostają w ciemności, chłodzie i w ciszy - w oddaleniu od bodźców, które nasilają ból głowy.

Migrena. Przyczyny: neuropeptyd CGRP i geny

Takie napady, trwające co najmniej 4 godziny, są traktowane jako spełniające kryteria migreny. Nieleczone - zwykle trwają jednak znacznie dłużej - co najmniej 1 dzień, a nawet do 3 dób.

Czytaj też: Prof. Jacek Rożniecki: migrena to nie przypadłość, ale choroba sklasyfikowana na całym świecie

Naukowcy wiedzą, że głównym "winowajcą" powodującym napad migreny jest neuropeptyd CGRP (ang. - calcitonin gene-related peptide), czyli peptyd (białko) związany z genem kalcytoniny.

Jest to neuropeptyd zlokalizowany w wielu miejscach w organizmie, głównie jednak w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym oraz na styku między nerwami a naczyniami. U chorych na migrenę w trakcie napadu migreny dochodzi do nadmiernego uwalniania CGRP w mózgu. Ten peptyd jest neurotransmiterem - między neuronami przewodzącymi impulsy bólowe jest w synapsach łącznikiem chemicznym umożliwiającym przekaźnictwo tych impulsów.

Wiadomo też, że u źródła wyzwalania  procesów migrenowych w mózgu odpowiedzialna jest pewna konstelacja genetyczna. Migrena trzy razy częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn.

Migrena. Leczenie - co może pomóc chorym?

Migrena epizodyczna, nawet z częstymi napadami, może być  leczona skutecznie wieloma lekami. W rekomendacjach dotyczących leczenia bólów głowy jest kilka grup leków sklasyfikowanych w trzy linie leczenia.

 Migrena. Leczenie - jakie leki są dostępne?

  • Pierwsza linia to grupa leków - beta-blokerów, zapożyczonych z kardiologii (leczenie arytmii) i hipertensjologii (leczenie nadciśnienia tętniczego). Dwa, a zwłaszcza jeden z grupy tych leków, są skuteczne w migrenie pod warunkiem, że podaje się je w dużych dawkach
  • Druga grupa skutecznych leków stosowanych w migrenie, to tzw. blokery kanału wapniowego (stosowane również dla obniżania ciśnienia tętniczego)
  • Następna grupa leków skuteczna w migrenie epizodycznej, nawet tej z częstymi napadami, to leki przeciwpadaczkowe. Dwa z nich mają potwierdzone skuteczne działanie w leczeniu migreny.
  • Mamy też grupę "starych" leków przeciwdepresyjnych, z udowodnionym działaniem w migrenie, z grupy tzw. trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych

Warto jednak pamiętać, że leki przeciwmigrenowe należy stosować bardzo rozważnie.

Beta - blokery mogą wywoływać objawy niepożądane w postaci zaburzeń rytmu czy też znacznego zwolnienia akcji serca i spadków ciśnienia tętniczego. Blokery kanału wapniowego też mogą dawać objawy niepożądane. np. znaczny przybór wagi u niektórych pacjentów i senność dzienna, co powoduje, że pacjenci mogą nie akceptować tego leku (np.kierowcy).

Z kolei jeden leków przeciwpadaczkowych powoduje zaburzenia koncentracji, co sprawia, że nie może być stosowany u niektórych osób pracujących koncepcyjnie. Inny z tych leków ma potencjalne działanie teratogenne, co oznacza, że kobiety w ciąży lub planujące ciążę nie mogą go stosować. Także leki przeciwdepresyjne mogą dawać objawy niepożądane i być źle tolerowane przez pacjenta.

Ból głowy z nadużywania leków

Co ciekawe pacjenci cierpiący na bóle głowy w bardzo dużym odsetku wytwarzają u siebie ból głowy zwany bólem głowy z nadużywania leków. Jest to jeden z czynników ryzyka przejścia migreny epizodycznej w migrenę przewlekłą.

Wiadomo na przykład, że jeśli osoba przyjmuje leki z grupy tryptanów przez 10 dni w miesiącu, to nie tylko że uczęstotliwia migrenę, ale też wytwarza u siebie dodatkowy ból. Pacjent przyjmujący proste leki przeciwbólowe, jak paracetamol, ibuprofen czy leki złożone z różnych leków przeciwbólowych przez 15 dni w miesiącu, również wytwarza u siebie ból głowy z nadużywania leków.

Pacjenci nie zawsze potrafią odstawić te leki, co jest pewną formą uzależnienia. Przy próbie odstawienia dochodzi do nasilenia bólów głowy. A jest to jedyny sposób, żeby bólu z nadużywania leków się pozbyć, to jednak z kolei powoduje bardzo nasilone bóle głowy trwające ok. 2 tygodnie.

Migrena. Co, gdy nie pomaga klasyczne leczenie

Dla osób cierpiących na migrenę przewlekłą, którym nie pomagają żadne klasyczne leki stosowane w migrenie nadzieją stają się toksyna botulinowa oraz przeciwciała monoklonalne, leki blokujące działanie białka CGRP. Są to leki biologiczne, z grupy przeciwciał monoklonalnych. Nie są jednak refundowane.

Przeciwciała monoklonalne są stworzone albo przeciw temu białku (CGRP) albo receptorowi dla niego. Jedno z zarejestrowanych w USA, Europie, a tym samym i w Polsce, przeciwciał monoklonalnych blokuje receptory dla CGRP, zaś dwa kolejne leki biologiczne są przeciwciałami dla samego tego neuropeptydu. Wszystkie trzy leki są podawane podskórnie w postaci iniekcji comiesięcznych, a jeden z nich może być podawany także raz na 3 miesiące - w dawce potrójnej.

Terapie te są bardzo skuteczne. Odsetek pacjentów odnoszących 50-procentową poprawę sięga nawet prawie 70 proc. 75-procentowa poprawa występuje u około 40 proc. pacjentów, a u 10-12 proc. osiągano 100% ustąpienie bólów głowy, tj. brak nawet jednego dnia z bólem głowy w miesiącu.

Leki te są skuteczne także u chorych ze współistnieniem migreny lub migreny przewlekłej i bólu głowy z nadużywania leków, u pacjentów z wcześniejszymi 1, 2, 3 porażkami terapeutycznymi w leczeniu profilaktycznym, a także u chorych z depresją.

Drugą całkowicie bezpieczną i przynoszącą sukcesy w leczeniu migreny przewlekłej terapią jest toksyna botulinowa. Zarejestrowana w 2009 roku przez FDA, a niedługo później przez EMA, uważana jest za jedną z najskuteczniejszych terapii.

Szacuje się, że jej skuteczność dotyczy ok. 70-80 proc. chorych z migreną, przy czym u części z nich bóle głowy ustępują na stałe. Leczenie polega na precyzyjnym wstrzykiwaniu niewielkich dawek botoksu w określone punkty na głowie i na szyi (od 31 do 39 punktów).

Procedurę tę powinno się powtarzać co 3 miesiące, przy czym minimalną zalecaną liczbą jest seria 3 zabiegów.

- Wiele otwartych badań długoterminowych. Toksyna botulinowa powodowała, że liczba dni z bólem głowy na miesiąc zmniejszała się od 8 do nawet 14 - w różnych badaniach, a liczba dni z bólem migrenowym - od 8 do prawie 12 na miesiąc. Ponadto toksyna botulinowa działa równie dobrze u chorych z migreną i współistniejącym bólu głowy z nadużywania leków, a także przyczynia się do wymiernego zmniejszenia się objawów depresji i lęku - mówi prof. Jacek Rożniecki. 

Czytaj też: Prof. Rożniecki: w leczeniu migreny przewlekłej pojawiły się dwa przełomy. Chorym pomogą nowoczesne terapie

 

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum