Jakie są objawy udaru mózgu? Specjalistka tłumaczy, co robić gdy wystąpią

Autor: Szymon Bijak • Źródło: Narodowy Fundusz Zdrowia31 października 2022 18:10

Szybkie rozpoznanie objawów udaru i dotarcie do szpitala z oddziałem udarowym warunkuje możliwość wdrożenia leczenia. Udar mózgu to jedna z najczęstszych przyczyn zgonów i niesprawności w Polsce wśród osób po 40. roku życia.

Jakie są objawy udaru mózgu? Specjalistka tłumaczy, co robić gdy wystąpią
Profilaktyka udaru mózgu. Rocznie dotyka ponad 70 tys. Polaków. Fot. PAP/Łukasz Gągulski
  • Udar mózgu to nagłe zaburzenie czynności mózgu spowodowane niedrożnością lub pęknięciem naczynia tętniczego
  • Udar niedokrwienny stanowi ok. 80 proc. przypadków, udar krwotoczny natomiast pozostałe 20 proc. (częściej dotyka ludzi młodych, a nawet dzieci)
  • — Zarówno udar niedokrwienny, jak i krwotoczny mają podobne czynniki ryzyka wystąpienia. Te czynniki możemy podzielić na modyfikowalne i niemodyfikowalne — przyznaje dr n. med. Anna Bajer-Czajkowska z Kliniki Neurologii z Pododdziałem Udarowym w Szpitalu Klinicznym nr 1 w Szczecinie w ramach projektu "Akademia NFZ"
  • Większość udarów mózgu jest zdarzeniem nagłym. Interwencja medyczna jest najskuteczniejsza w pierwszych godzinach od wystąpienia następujących objawów

Udar mózgu to jedna z najczęstszych przyczyn zgonów i niesprawności w Polsce

W ramach projektu "Akademia NFZ", za który odpowiada Narodowy Fundusz Zdrowia, podjęto temat profilaktyki udaru mózgu. Przypomnijmy, że jest to jedna z najczęstszych przyczyn zgonów i niesprawności w Polsce wśród osób po 40. roku życia. 

Z danych Funduszu wynika, że rocznie udar dotyka ponad 70 tys. Polaków. To oznacza, że co osiem minut ktoś doznaje udaru w naszym kraju. 

— Udar mózgu jest nagłym wystąpieniem objawów zaburzeń czynności mózgu spowodowanym niedrożnością lub pęknięciem naczynia tętniczego mózgu — wyjaśnia w opublikowanym na stronie NFZ nagraniu dr n. med. Anna Bajer-Czajkowska z Kliniki Neurologii z Pododdziałem Udarowym w Szpitalu Klinicznym nr 1 w Szczecinie. 

— Jeżeli dochodzi do niedrożności, okoliczna tkanka mózgowa jest niedokrwiona, mówimy o udarze mózgu niedokrwiennym. Przy pęknięciu naczynia do okolicznej tkanki mózgowej wylewa się krew i rozpoznajemy wówczas udar krwotoczny mózgu — dodaje specjalistka.

Udar niedokrwienny stanowi ok. 80 proc. przypadków, udar krwotoczny natomiast pozostałe 20 proc. (częściej dotyka ludzi młodych, a nawet dzieci). 

"Otyłość jednym z najważniejszych czynników ryzyka wystąpienia udaru mózgu"

— Zarówno udar niedokrwienny, jak i krwotoczny mają podobne czynniki ryzyka wystąpienia. Te czynniki możemy podzielić na modyfikowalne i niemodyfikowalne — przyznaje dr n. med. Anna Bajer-Czajkowska. 

Na drugie z wymienionych nie mamy żadnego wpływu — chodzi o wiek, płeć (mężczyźni są bardziej narażeni) czy nasze geny. Z kolei na czynniki modyfikowalne, jak sama nazwa wskazuje, wpłynąć może każdy pacjent po to, aby zredukować ryzyko wystąpienia udaru niedokrwiennego czy krwotocznego mózgu. 

Chodzi zarówno o czynniki związane ze stylem naszego życia (sposób odżywania, aktywność fizyczna itd.), jak i choroby przewlekłe. 

— Wiadomo, że ryzyko wystąpienia udaru jest większe u osób, które palą papierosy, nadużywają alkoholu. Każda ilość alkoholu jest szkodliwa dla zdrowia i nie obniża ryzyka wystąpienia tych zdarzeń, a wręcz je podwyższa. Poza tym otyłość jest bardzo ważnym czynnikiem, na który możemy mieć wpływ — podkreśla ekspert "Akademii NFZ". 

Dlatego kluczowa jest aktywność fizyczna, która powinna być:

  • dostosowana do wieku i kondycji,
  • o umiarkowanej intensywności i
  • systematyczna. 

- Otyłość czy nadwaga są jednymi z najważniejszych czynników ryzyka. Sama otyłość usposabia do wystąpienia schorzeń układu krążenia, między innymi nadciśnienia tętniczego, które jest jednym z głównych czynników wystąpienia udaru mózgu zarówno niedokrwiennego, jak i krwotocznego. Otyłość usposabia również do chorób serca. Niesie to za sobą chorobę niedokrwienną serca, zmiany zwyrodnieniowe w mięśniu sercowym i zaburzenia rytmu serca — to podstawowe przyczyny wystąpienia udaru mózgu — kontynuuje dr n. med. Anna Bajer-Czajkowska.

Poza nadciśnieniem tętniczym, do najważniejszych czynników ryzyka udaru mózgu poddających się leczeniu farmakologicznemu zalicza się: cukrzycę, dyslipidemię czy zaburzenia krzepnięcia. 

— Otyłość jest jednym z najważniejszych modyfikowanych czynników ryzyka wystąpienia udaru mózgu. Dzięki zredukowaniu masy ciała możemy bardzo istotnie obniżyć ryzyko wystąpienia udaru niedokrwiennego mózgu i zawału serca — podkreśla doktor ze szczecińskiej klinki. 

Objawy udaru mózgu. Na to trzeba zwrócić uwagę

Większość udarów mózgu jest zdarzeniem nagłym. Interwencja medyczna jest najskuteczniejsza w pierwszych godzinach od wystąpienia następujących objawów:

  • osłabienie i drętwienie kończyn;
  • drętwienie twarzy z wykrzywieniem ust;
  • zaburzenia mowy;
  • zaburzenia widzenia;
  • silny ból głowy, często z nudnościami;
  • zaburzenia świadomości czy 
  • zawroty głowy z zaburzeniami równowagi. 

— Przy każdym podejrzeniu udaru mózgu należy bezzwłocznie wezwać pomoc, najlepiej zespół ratownictwa medycznego. Nie polecam transportowania samodzielnego chorego do szpitala. Jeżeli podejrzewamy udar, należy wezwać pomoc. Zespół ratownictwa medycznego przewiezie chorego natychmiast do najbliższego szpitala, w którym zostanie mu udzielona pomoc w pododdziale udarowym. Jest to bardzo ważne, abyśmy nie zwlekali — przypomina dr n. med. Anna Bajer-Czajkowska. 

Liczy się bowiem czas. Jak wskazują wytyczne postępowania w udarze mózgu, które zostały opracowane przez Polskie Towarzystwo Neurologiczne, każdy zyskany kwadrans do rozpoczęcia leczenia przekłada się w przybliżeniu na: dodatkowy miesiąc samodzielnego życia pacjenta, niższe o 5 proc. ryzyko zgonu, a także większą o ok. 4 proc. szansę na samodzielne poruszanie się.

— Leczyć udar przyczynowo możemy w ciągu kilku najwcześniejszych godzin od wystąpienia objawów. Dzień, dwa dni później możemy oczywiście pacjenta hospitalizować, ale nie za wiele możemy już pomóc na samą przyczynę udaru — dodaje ekspert "Akademii NFZ".

— Jeżeli pacjent nie wymaga naszych działań ratunkowych, czyli pierwszej pomocy, jest wydolny oddechowo i krążeniowo, to należy właściwie przygotować się na przybycie zespołu ratownictwa medycznego. Przede wszystkim, jeżeli jesteśmy członkiem rodziny, powinniśmy skompletować dokumentację medyczną dotyczącą przebytych do tej pory schorzeń, operacji, zabiegów, przyjmowanych leków, wszelkie dane medyczne. Jeśli nie jesteśmy w stanie odnaleźć listy leków, wystarczy spakować do worka same leki i przygotować się na przybycie zespół ratownictwa medycznego. Należy również wyznaczyć osobę do kontaktu, podać zespołowi numer telefonu do osoby, która była świadkiem zdarzenia. Lekarz na miejscu w pododdziale udarowym będzie miał bardzo dużo pytań dotyczących przebiegu, początku zdarzenia oraz chorób, na które pacjent do tej pory chorował — podkreśla dr n. med. Anna Bajer-Czajkowska.

Co robić, żeby uniknąć kolejnego udaru?

Po pierwszym udarze, ryzyko wystąpienia kolejnego jest wyższe niż u rówieśników z tymi samymi chorobami, którzy udaru nie przebyli. 

— Dlatego po pierwszym udarze należy dołożyć wszelkich starań, by ryzyko wystąpienia kolejnego udaru zredukować. Każdy kolejny udar pogłębia  istniejące już deficyty neurologiczne. Mówiąc wprost: kalectwo i niepełnosprawność. Co robić, żeby uniknąć kolejnego udaru? Przede wszystkim należy przestrzegać rygorystycznie zaleceń lekarskich, przyjmować systematycznie zalecone przez lekarza neurologa w chwili wypisu ze szpitala leki. Jakiekolwiek zmiany przyjmowanych lekach powinny być ustalone z lekarzem, przynajmniej z rodzinnym, a najlepiej ze specjalistą neurologiem lub kardiologiem. Niedopuszczalne jest samodzielne odstawienie leków, szczególnie leków przeciwskrzepliwych. Może to skutkować natychmiastowym wystąpieniem kolejnego udaru mózgu — podsumowuje dr n. med. Anna Bajer-Czajkowska.

Przedstawiciele Narodowego Funduszu Zdrowia przypominają o kontrolowaniu ciśnienia krwi, poziomu glukozy i cholesterolu we krwi oraz utrzymywaniu masy ciała (kontrola BMI).



Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum