Dr hab. Dariusz Koziorowski: dążymy do jak najwcześniejszego diagnozowania m.in. choroby Parkinsona Rynek Zdrowia rozmawia z dr. hab. n. med. Dariuszem Koziorowskim; FOT. PTWP

- Mamy wielu pacjentów, u których choroba Parkinsona występuje już w wieku poniżej 50 lat, a także poniżej 40. roku życia. Zdarzają się też przypadki zachorowań w przedziale do 25. roku życia, a nawet wśród dzieci - mówi dr hab. n. med. Dariusz Koziorowski z Kliniki Neurologii WNoZ Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Mazowieckiem Szpitalu Bródnowskim.

Rynek Zdrowia: - Proszę, rzecz jasna w dużym skrócie określić, czym są choroby neurodegeneracyjne. Czy możemy zidentyfikować ich główne przyczyny?

Dr. hab. n. med. Dariusz Koziorowski: - Są to choroby zwyrodnieniowe mózgu, a także ośrodkowego układu nerwowego, które objawiają się w bardzo różny sposób. Jednak dwie najczęściej występujące choroby neurozwyrodnieniowe to choroba Alzheimera i choroba Parkinsona. Ich objawy determinuje zanik komórek nerwowych w określonych miejscach. Jeśli na przykład ten zanik dotyczy obszarów ruchowych, czyli tzw. układu pozapiramidowego (podkorowego) mamy wtedy zwykle do czynienia z zaburzeniami ruchowymi, takimi, jak w przypadku choroby Parkinsona.

Jeżeli natomiast zanik komórek nerwowych stwierdzamy w obszarach odpowiedzialnych głównie za funkcje poznawcze, wtedy rozwijają się choroby neurodegeneracyjne o charakterze otępiennym, wśród których kluczowym przedstawicielem jest choroba Alzheimera.

Choroby neurodegeneracyjne mają wiele przyczyn, sprowadzają się jednak do pewnego wspólnego rdzenia - ich podłoże stanowią różnorodne, w zależności od schorzenia, czynniki genetyczne oraz środowiskowe. Wśród tych drugich mówi się, między innymi o roli toksyn występujących w naszym środowisku.

- Dwie spośród chorób neurodegeneracyjnych - choroba Alzheimera i choroba Parkinsona - stanowią coraz większy problem zdrowotny, a także społeczny, szczególnie w krajach rozwiniętych. Dlaczego tak się dzieje?
- Zasadnicze przyczyny tego trendu tkwią oczywiście w demografii, przede wszystkim w procesach związanych ze starzeniem się społeczeństw. Częstość występowania obu tych chorób w istotnej mierze determinowana jest wiekiem. Dotyczy to głównie choroby Alzheimera, w której najwyższy odsetek zachorowań występuje po 80. roku życia. Z kolei ten czynnik ma nieco mniejsze znaczenie w przypadku choroby Parkinsona, gdzie przedział wiekowy największej incydencji zachorowalności zawiera się pomiędzy 50. a 65. rokiem życia.

Jeśli więc - jak ma to miejsce w krajach wysoko rozwiniętych - z jednej strony rośnie poziom dobrobytu, z drugiej strony notuje się stosunkowo niską liczbę urodzeń i postępuje starzenie się społeczeństw, wówczas obserwujemy konsekwencje w postaci rozwoju chorób cywilizacyjnych, w tym również chorób neurodegeneracyjnych.

- Jaka jest epidemiologia chorób Alzheimera i Parkinsona w Polsce?
- Dane epidemiologiczne dotyczące tych chorób są analizowane i określane na poziomie europejskim oraz światowym. Ekstrapolując te wskaźniki na populację polską, możemy wskazać, że z chorobą Alzheimera mamy w kraju ok. 400 tysięcy osób oraz od 80 do 100 tysięcy z chorobą Parkinsona.

Dodając do tych liczb inne, choć już znacznie rzadziej występujące choroby neurodegeneracyjne, bez wątpienia możemy już mówić o istotnym, wręcz palącym problemie zdrowotny oraz społecznym. Niestety, prognozy demograficzne dowodzą, że z czasem dane epidemiologiczne dotyczące tych chorób będą jeszcze bardziej niepokojące.

- Porozmawiajmy o chorobie Parkinsona. Czy dotyka ona także osób poniżej 50. roku życia?
- Wprawdzie wspomniany już przedział wiekowy największego ryzyka zachorowania w przypadku choroby Parkinsona mieści się pomiędzy 50. a 65. rokiem życia, jednak mamy także wielu pacjentów, u których ta choroba występuje już w wieku poniżej 50 lat, a także poniżej 40. roku życia. Zdarzają się też przypadki zachorowań w przedziale do 25. roku życia, a nawet wśród dzieci. Najczęściej przyczyną zachorowania w tak bardzo wczesnym okresie życia jest wada genetyczna.

- Czy łatwo rozpoznać chorobę Parkinsona? Jakimi metodami diagnostycznymi dziś dysponujemy?
- Kryteria diagnostyczne dla chorób neurodegeneracyjnych są określone dość precyzyjnie, co oczywiście dotyczy również choroby Alzheimera, jak i choroby Parkinsona. Są to przede wszystkim międzynarodowe kryteria, które były aktualizowane w ostatnich pięciu latach przez Movement Disorders Society (MDS) - międzynarodowe gremium naukowe zajmujące się zaburzeniami ruchowymi. O rozpoznawaniu tych chorób decydują głównie kryteria obejmujące objawy kliniczne.

Natomiast wśród badań wspomagających diagnostykę tych chorób w wątpliwych przypadkach, stosuje się m.in. badanie izotopowe DaTSCAN obrazujące przekaźnictwo dopaminergiczne w mózgu, a więc badające aktywność transportera dopaminy.

Badanie to stosowane jest w dwóch zasadniczych wskazaniach. Pierwsze to różnicowane drżenia. Przypomnę, że w chorobie Parkinsona występuje charakterystyczne tzw. drżenie spoczynkowe, jednak mamy z nim do czynienia również w wielu innych jednostkach chorobowych; jest związane z drżeniem samoistnym - chorobą, która nie ma tak dramatycznego przebiegu jak choroba Parkinsona i trwa w łagodnej postaci przez wiele lat. Natomiast aby zróżnicować drżenie parkinsonowskie wykonuje się właśnie badanie DaTSCAN.

Innym zarejestrowanym wskazaniem w tym badaniu jest różnicowanie choroby Alzheimera i otępienia z rozsianymi ciałami Lewy'ego. Można powiedzieć, że otępienie z rozsianymi ciałami Lewy'ego to jednostka łącząca w sobie dwa schorzenia, czyli objawy typowo parkinsonowskie, jak również symptomy choroby Alzheimera. Dlatego wśród części pacjentów z otępieniami konieczne jest wykonanie różnicującego badania DaTSCAN.

- Jaka jest dostępność tej metody diagnostycznej w Polsce?
- Od niedawna badanie DaTSCAN we wskazaniach, o którym powiedziałem, jest w naszym kraju refundowane i można je wykonać w zakładach medycyny nuklearnej. Kierując pacjenta na to badanie diagnostyczne najlepiej wspierać się ekspertyzą neurologa - specjalisty w zakresie zaburzeń ruchowych. Tego rodzaju diagnostyka powinna bowiem dotyczyć przypadków, kiedy objawy kliniczne nadal sprawiają specjalistom problem przy stawianiu ostatecznego rozpoznania choroby.

- Wróćmy więc na zakończenie do wspomnianych klinicznych, typowych dla choroby Parkinsona objawów. Jakie jej wczesne sygnały powinny nas zaniepokoić lub na które powinien zwrócić uwagę np. lekarz POZ?
- Oczywiście są to, między innymi objawy ruchowe, takie jak drżenie spoczynkowe - zazwyczaj obejmujące tylko jedną kończynę. Początkowe objawy są zwykle asymetryczne, dotyczą jednej kończyny górnej lub dolnej.

Inne objawy, które powinny nas zaniepokoić to spowolnienie ruchowe - objawiające się np. trudnością w pisaniu, drobniejszym pismem, pewną niezgrabnością kończyny, szuraniem przy chodzeniu. Kolejny istotny objaw to wzrost napięcia mięśniowego, tzw. sztywność mięśniowa. Jeżeli zauważymy u siebie lub naszych bliskich którykolwiek z tych objawów, powinniśmy skonsultować się z neurologiem.

W przyszłości będziemy się natomiast koncentrowali na symptomach pozaruchowych, a wskazujących na potencjalne procesy neurodegeneracyjne, poszukując terapii, które spowolnią postęp choroby. Chcemy więc dążyć do możliwie najwcześniejszego diagnozowania chorych, zanim jeszcze pojawią się u nich typowe, wymienione wcześniej objawy ruchowe.

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.