Pacjent wie lepiej, a lekarz wie swoje

Autor: RR/Rynek Zdrowia • • 13 marca 2016 11:48

Najbardziej popularnym wśród pacjentów źródłem pozyskiwania informacji o problemie zdrowotnym przed wizytą u lekarza jest internet; korzysta z niego aż 78,2% ankietowanych - wynika z badań Fundacji My Pacjenci przeprowadzonych wspólnie z medycznymi portalami.

Przed wizytą u lekarza 78 proc. pacjentów szuka informacji w internecie. Fot. Archiwum

Badanie prowadzono od marca do listopada 2015 br., objęło zarówno lekarzy, jak i pacjentów. Łącznie na obie ankiety odpowiedziały 1332 osoby - kwestionariusz dla pacjentów wypełniło 1005 ankietowanych, ankietę dla lekarzy zaś 327 osób.

Pacjenci biorący udział w badaniu w większości (71,8%) przyznali, że przed planowaną wizytą poszukują informacji na temat swojej choroby i jej leczenia. Ponad połowa lekarzy (53,5%) przyznaje, że pacjenci korzystają z różnych źródeł informacji na temat choroby przed wizytą u nich.

Trzeba wzorować się na brytyjskim portalu dla pacjentów

Po internecie, pacjenci najczęściej konsultują swoje problemy zdrowotne z rodziną lub znajomymi. Pielęgniarki oraz farmaceuci w niewielkim stopniu traktowani są przez nich jako źródło wiedzy medycznej (pielęgniarka 3,8%, farmaceuta 6,2%, lekarz 0,8%).

- Wobec tak powszechnego zdobywania wiedzy przez pacjentów w internecie, bez praktycznej weryfikacji jej przez personel medyczny, potrzebne staje się stworzenie w Polsce publicznych autoryzowanych źródeł wiedzy na temat zdrowia, leczenia i samoleczenia na wzór brytyjskiego portalu dla pacjentów NHS Choices (www.nhs.uk) - podkreśla dr Ewa Borek, prezes Fundacji My Pacjenci.

Pacjenci zapytani o powody poszukiwania informacji o chorobie lub jej leczeniu, najczęściej wskazują na ciekawość i chęć pogłębienia wiedzy (38,6%). Co piąty (21,7%) przyznaje się do braku zaufania do lekarzy.

Pacjenci szukają również informacji, żeby wiedzieć, o co pytać lekarza podczas wizyty (15,9%). Prawie 15% respondentów przyznaje, iż szuka ich w celu zdiagnozowania dolegliwości i podjęcia decyzji o leczeniu lub samoleczeniu. Blisko 7% pacjentów przyznało, że nie otrzymuje informacji od lekarza lub jest ona niewystarczająca.

Sugestie bez znaczenia dla lekarzy

Największy odsetek pacjentów (41,6%) twierdzi, że lekarze nie uwzględniają ich sugestii dotyczących samodzielnego rozpoznania choroby, 37% mówi, że nie są uwzględniane ich sugestie co do zastosowania konkretnej metody leczenia. Pacjenci przyznają natomiast (56,4%), że lekarze uwzględniają ich sugestie w sprawie wystawienia konkretnych zaświadczeń i skierowań. Największy procent ankietowanych (60,6%) wskazał na uwzględnianie ich sugestii w sprawie zlecenia dodatkowych badań.

Z kolei lekarze przyznają, że najczęściej nie uwzględniają sugestii pacjentów dotyczących samodzielnego rozpoznania choroby (63,7%) oraz tych dotyczących przepisania konkretnego leku (61%). Blisko 53% nie uwzględnia propozycji dotyczących zastosowania konkretnej metody leczenia. Prawie 50% respondentów najczęściej składnia się do uwzględniania sugestii zlecenia dodatkowych badań.

Według pacjentów najczęściej występującą reakcją lekarza na wysuwane sugestie jest wysłuchanie i podjęcie rozmowy - potwierdza to 41,1% respondentów. Lekarze w tym zakresie mają dużo bardziej pozytywne opinie i zapewniają, że w 73,4% przypadków wysłuchują i podejmują z pacjentem rozmowę na sugerowane im tematy.

Lekarze biorący udział w badaniu potwierdzają (82% ankietowanych), że pacjenci pozostający pod ich opieką mimo wszystko przestrzegają zaleceń i uzgodnień dokonanych podczas wizyty. Niespełna 3,5% tego nie potwierdza. Zdecydowana większość pacjentów (95,9%) przyznaje, że przestrzega zaleceń i uzgodnień dokonanych z lekarzem podczas wizyty.

Polecają swojego lekarza innym

Ankietowani pacjenci zapytani o to, czy polecają swojego lekarza, w znaczącej większości (prawie ¾ próby) rekomendowaliby swojego lekarza innym pacjentom. Zaledwie co dziesiąty nie polecałby swojego lekarza innym.

”Wyniki badań pokazują, że w Polsce ciągle funkcjonuje model ”pasywny pacjent -dominujący lekarz”. Zarówno lekarze, jak i pacjenci przyjmują i akceptują rolę dominującego lekarza, który podejmuje decyzje w małym stopniu angażując pacjenta” - komentują autorzy badań.

Zwracają uwagę, że w komunikacji pacjent - lekarz warto zwrócić uwagę na trudności językowe wynikające z nabytego przez wykształcenie medyczne słownictwa, którym posługują się lekarze, a które jest często niezrozumiałe przez pacjentów.

Podobnie sądzą lekarze

- Badanie przeprowadzone przez Fundację poprzedziło przeprowadzone przez Ośrodek Studiów Analiz i Informacji Naczelnej Izby Lekarskiej badanie opinii środowiska lekarzy i lekarzy dentystów dotyczące ich relacji z pacjentem - powiedział dr hab. Romuald Krajewski, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej.

Podkreślił, że część pytań w obu badaniach dotyczy tych samych aspektów i wyniki są podobne. Są oczywiście także różnice - na przykład lekarze ankietowani przez OSAI NIL uważają, że pacjenci znacznie częściej zasięgają opinii innych lekarzy (33,6% vs 0,8% badanie Fundacji).

Porównując wyniki obu badań stwierdził, że lekarze znacznie częściej (40%) uważają, iż pacjenci sugerują rozpoznanie i leczenie, podczas gdy pacjenci uważają, że robią to w około 20% przypadków.

- Pacjenci mają coraz więcej praw, coraz częściej z nich korzystają i większość lekarzy uważa, że jest to dobry kierunek zmian. Na pewno warto będzie takie badania regularnie powtarzać, aby mieć lepszy obraz sytuacji i więcej wskazówek, co do potrzebnych wspólnych działań - powiedział Romuald Krajewski.

Warto zauważyć, że liczne badania porównawcze wskazują na spadek zaufania do lekarzy w Polsce. Zgodnie z badaniem European Trusted Brands 2013 przeprowadzonym przez Reader’s Digest, lekarzom ufa w Polsce 57% ankietowanych, podczas gdy średnia w Europie wynosi 76%. Z badania OECD (Health at Glance 2015) wynika, iż polscy lekarze nie dostarczają pacjentom łatwych do zrozumienia informacji. Nasi lekarze uzyskali tylko 69,5/100 punktów, przy średniej dla krajów OECD  87,9. Według OECD polscy lekarze również wypadają gorzej w aspekcie angażowania pacjenta w podejmowanie decyzji w sprawie leczenia.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum