Badania genetyczne. Jedna trzecia Polaków się ich boi, ponad połowa uważa, że ich nie stać

Autor: IB • Źródło: Rynek Zdrowia09 listopada 2021 17:29

Badanie genetyczne jest w pełni bezpieczne, a przeprowadzone raz nie traci ważności przez całe życie. Dlaczego Polacy podchodzą do niego z dystansem?

Badanie genetyczne przeprowadzone raz nie traci ważności przez całe życie Fot. Shutterstock
  • W ramach kampanii edukacyjnej „Genetyka Ratuje Życie” przeprowadzone zostało badanie opinii "Stosunek Polaków do genetyki"
  • Tylko 5 proc. Polaków utożsamia genetykę ze zdrowiem, a tym samym prewencją chorób czy możliwością podjęcia leczenia
  • Co trzeci Polak 
(33 proc. respondentów) przyznaje, że odczuwa strach przed badaniem genetycznym
  • 61 proc. Polaków uważa testy genetyczne za bardzo drogie

Nie rozumiemy istoty badań genetycznych, boimy się wizyty w laboratorium i uważamy, że nie stać nas finansowo na poznanie swojego DNA - wynika z badania opinii "Stosunek Polaków do genetyki" przeprowadzonego w ramach kampanii edukacyjnej „Genetyka Ratuje Życie”.

"Niska świadomość społeczna. To jest ten problem"

Co zaskakujące, tylko 5 proc. Polaków utożsamia genetykę ze zdrowiem, a tym samym prewencją chorób czy możliwością podjęcia leczenia. A to właśnie badania genetyczne są istotnym narzędziem, które już dziś wspiera diagnostykę medyczną i leczenie wielu chorób.

- Niska świadomość społeczna na temat badań genetycznych wynika przede wszystkim z błędnych informacji, które krążą wokół tej dziedziny oraz braku przystępnych, zrozumiałych źródeł. Wiele osób postrzega genetykę jako skomplikowaną i przez to zarezerwowaną dla naukowców. To wszystko 
nie pozwala nam dostrzec, że zdobycze tej gałęzi medycyny już dziś zmieniają na korzyść nasze życie - mówi dr Juliusz Unrug z Analityk Genetyka, organizator kampanii „Genetyka Ratuje Życie”.

"Skojarzenia genetyki z chorobą są dwukrotnie częstsze niż ze zdrowiem"

Co trzeci Polak 
(33 proc. respondentów) przyznaje, że odczuwa strach przed badaniem genetycznym.

- Skojarzenia genetyki z chorobą są dwukrotnie częstsze niż ze zdrowiem, a 2/3 respondentów wyznaje genetyczny fatalizm - przekonanie, że wykrycie choroby genetycznej oznacza wyrok 
bez odwołania. W efekcie wielu potencjalnych pacjentów nie postrzega badań genetycznych jako szansy na zwiększenie kontroli nad własnym życiem, lecz przeciwnie, jako zagrożenie dla własnej podmiotowości i sprawczości. To pierwsza bariera - mówi dr Adam Ostolski z Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.

- Druga bariera dotyczy ogólnej dostępności służby zdrowia. W obecnym systemie przyzwyczailiśmy się, że na specjalistyczne badania i zabiegi albo trzeba długo czekać, albo sporo za nie zapłacić. Postrzeganie dostępności badań genetycznych prawdopodobnie odzwierciedla postrzeganie dostępności ochrony zdrowia w ogóle - dodaje.

Badanie jest ważne przez całe życie. I może uratować życie

Badanie genetyczne jest w pełni bezpieczne, a przeprowadzone raz nie traci ważności przez całe życie. Wykonywane jest w laboratorium, do którego należy się udać na pobranie krwi lub wymazu 
z wewnętrznej strony policzka (zebranie próbki komórek nabłonka policzka). Niektóre z pracowni oferują też badania bez wychodzenia z domu - na życzenie wysyłają zestaw dostosowany 
do zamawianego badania. Na wyniki trzeba poczekać od kilku dni do paru tygodni.

Testy genetyczne mogą dostarczyć ważnych, ratujących życie informacji. Spotkanie się z lekarzem specjalistą w dziedzinie genetyki może rozwiać wątpliwości dotyczące tego, czy powinniśmy poddać się testom, jaki test wykonać i co mogą oznaczać jego wyniki. Dzięki właściwej interpretacji wyników dowiemy się, czy mamy predyspozycje i podwyższone ryzyko wystąpienia zarówno chorób nowotworowych, jak i nienowotworowych, np. serca i układu krążenia: zawału, zakrzepicy, miażdżycy czy udaru oraz jak działać prewencyjnie, aby je zminimalizować.

Badania mogą również wyjaśnić przyczynę poronień samoistnych lub niepłodności, a także określić ryzyko wystąpienia choroby uwarunkowanej genetycznie u potomstwa.

"Częstsze badania genetyczne to skuteczniejsze leczenie nowotworów"

- Częstsze badania genetyczne to także skuteczniejsze leczenie nowotworów. Chorzy onkologicznie, dzięki prawidłowo przeprowadzonej ścieżce diagnostycznej, mają możliwość otrzymywania terapii ukierunkowanej molekularnie, która znacząco wpływa na jakość 
i długość ich życia - wskazuje  dr n. med. Andrzej Tysarowski, kierownik pracowni diagnostyki genetycznej i molekularnej nowotworów Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie.

- Ulepszenie modelu organizacji diagnostyki molekularnej, będzie miało istotny wpływ na przyszłość leczenia personalizowanego, czyli nakierowanego na konkretnego pacjenta właśnie m.in. w onkologii - zaznacza.

Ile zapłacimy?

Polacy boją się badań genetycznych nie tylko ze względu na obawy o własne zdrowie. Równie istotny czynnik stanowią finanse. Z przeprowadzonego badania opinii wynika, że 61 proc. Polaków uważa testy genetyczne za bardzo drogie.

Tymczasem, cena ta obniża się z każdym rokiem. Pierwsze odczytanie genów człowieka miało miejsce w 2003 r. i kosztowało 3 miliardy dolarów (Human Genome Project). Obecnie cena badań genetycznych waha się od ok. 200 zł do kilku tysięcy, w zależności od tego, ile badamy genów. Część badań genetycznych jest już finansowania w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, a skierować na nie może każdy lekarz – zarówno rodzinny, jak i specjalista.

Czytaj też: Branże genetyczna, technologii medycznych i farmaceutyczna w finale 31 edycji Konkursu Teraz Polska

Czytaj też: Naukowcy wiedzą coraz więcej o ludzkim genomie. Skupili się na chromosomie Y

 

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum