Katarzyna Rożko/Rynek Zdrowia | 18-01-2011 06:30

MZ odpowiada: cytologia może być zakontraktowana i realizowana w cytomammobusie

Podkarpacki oddział Funduszu odmówił zakontraktowania przesiewowych badań cytologicznych wykonywanych w cytomammobusie, twierdząc, że nie pozwalają na to przepisy. Resort zdrowia odpowiada: pozwalają.

Jak pisaliśmy na początku stycznia, NZOZ Ośrodek Diagnostyczny Chorób Nowotworowych Fundacji „SOS Życie”, od 7 lat wykonujący badania cytologiczne w mobilnym punkcie, otrzymał od Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ pismo, w którym Fundusz stwierdza, że placówka prowadzi „nielegalne udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie realizacji programu profilaktyki raka szyjki macicy (...) w mammobusie”.

Marek Jakubowicz, rzecznik prasowy podkarpackiego oddziału Funduszu, tłumacząc portalowi rynekzdrowia.pl skąd takie stanowisko, powoływał się na rozporządzenie MZ z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych oraz odpowiednie zarządzenie prezesa NFZ nr 57/2009/DSOZ stanowiące, iż świadczenie to może być realizowane wyłącznie w trybie ambulatoryjnym w poradni ginekologiczno-położniczej, a nie w mammobusie.

Resort odpowiada
Tymczasem w Polsce pracują cztery cytomammobusy należące do uznanych publicznych ośrodków onkologicznych. Trzy z nich mają zakontraktowane świadczenia cytologiczne. Jeden nie. Podobnie jak mielecki NZOZ. Zwróciliśmy się z pytaniem o te rozbieżności do Ministerstwa Zdrowia.

W piśmie do redakcji Rynku Zdrowia rzecznik resortu Piotr Olechno poinformował, że „Pobranie materiału do przesiewowego badania cytologicznego jest realizowane przez świadczeniodawcę w ramach porady zabiegowo-diagnostycznej w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w zakresie położnictwa i ginekologii. Tym samym Fundusz może zawrzeć umowę z zakładem opieki zdrowotnej, który posiada komórki organizacyjne, zarejestrowane pod kodem resortowym odpowiadającym profilowi położnictwo i ginekologia. Powyższe oznacza, że badanie cytologiczne może być zakontraktowane i  realizowane w cytomammobusie, o ile zostanie on zarejestrowany jako komórka organizacyjna w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej”.

Dlatego Ministerstwo Zdrowia wystosowało zapytanie do Narodowego Funduszu Zdrowia o zasadność odmowy NFZ kontraktacji świadczeń w tym zakresie ze świadczeniodawcami z województw mazowieckiego i podkarpackiego.

Jedni badają, inni nie mogą
Jak przypomina rzecznik resortu, w Polsce funkcjonuje 5 cytomammobusów: w Centrum Onkologii w Warszawie, Centrum Onkologii w Bydgoszczy, Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej w Lublinie i Świętokrzyskim Centrum Onkologii w Kielcach. Ponadto w województwie podkarpackim świadczenia cytologiczne w systemie mobilnym realizował Niepubliczny ZOZ Fundacji SOS Życie, posiadający również własny cytomammobus.

Podkreśla, że z informacji uzyskanych z Wojewódzkich Ośrodków Koordynujących wynika, iż świadczenia cytologiczne z możliwością ich realizacji w systemie mobilnym zostały zakontraktowane w województwie kujawsko-pomorskim, lubelskim i świętokrzyskim. Problem z zakontraktowaniem świadczeń mają Centrum Onkologii w Warszawie oraz wymieniony niepubliczny ZOZ.

NZOZ Ośrodek Diagnostyczny Chorób Nowotworowych Fundacji „SOS Życie” w Mielcu zakaz wykonywania wykonywania badań cytologicznych w cytomammobusie otrzymał 4 listopada 2010 r. Od tego czasu pojazd wyjeżdża na akcje, ale mieszkanki województwa podkarpackiego mogą wykonać w nim tylko badanie mammograficzne.

Dwóch tysięcy już nie przebadali
Biorąc pod uwagę, że badania cytologiczne w mobilnym punkcie mieleckiego ośrodka wykonuje w ciągu roku ok. 8 tys. kobiet, w ciągu trzech miesięcy nie przeprowadzono ich u prawie 2 tysięcy pań.

– Harmonogram wyjazdów cytomammobusu rozpisany jest na cały rok. Ten plan związany jest z systematycznością wykonywania badań profilaktycznych, z pewną ich powtarzalnością. Jeśli w styczniu byliśmy w jakiejś miejscowości, nieprędko tam wrócimy – mówi Łucja Bielec, prezes Fundacji.

Podkreśla też, że na liczbę 8 tysięcy pacjentek, które zdecydowały się na wykonanie w cytomammobusie profilaktycznego badania w kierunku wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, trzeba było długo  pracować.

– To bardzo często są pacjentki, które przyszły na mammografię, ale które zostały przez nas namówione na zrobienie sobie badania cytologicznego. Profilaktyka raka szyjki macicy nie jest tak popularna i medialna jak raka piersi, wiąże się też z pewną barierą wstydu. To niejednokrotnie są panie, które kilkanaście czy kilkadziesiąt lat nie były u ginekologa. Badanie ratuje im życie – podkreśla Bielec.

Akcja obywatelska
Mielecki ośrodek ma nadzieję, że tak jak cytomammobusy w województwach kujawsko-pomorskim, lubelskim i świętokrzyskim, ich mobilny punkt będzie mógł znowu wykonywać badania cytologiczne, jeżdżąc po całym województwie. Tymczasem złożył do prezesa NFZ zażalenie na działanie Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

W „obronie” cytomammobusu stanęły też kobiety. Mieleckie Forum Kobiet, Centrum Wolontariatu  w Mielcu oraz Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych Starostwa Powiatowego w Mielcu rozpoczęły akcję obywatelską pod hasłem ,,Stop ograniczaniu dostępności badań”. Celem  inicjatywy jest zbieranie głosów społecznego poparcia na rzecz dalszego realizowania badań cytologicznych w mammobusie Fundacji.