Czas na zmianę podejścia do żywienia pacjentów w polskich szpitalach. Nadchodzi rewolucja?

Autor: WOK • Źródło: Rynek Zdrowia24 grudnia 2021 12:18

64 proc. polskich szpitali przekazało żywienie pacjentów firmie zewnętrznej - wynika z raportu przygotowanego przez BCMM i portal Rynek Zdrowia. Eksperci zwracają uwagę, że planowana ustawa o jakości w opiece zdrowotnej wymusi na zarządzających szpitalami podniesienie standardu wydawanych posiłków.

Żywieniem pacjentów w ponad 60 proc. polskich szpitali zajmują się firmy zewnętrzne FOT. Materiały prasowe
  • Powszechna opinia o żywieniu w polskich szpitalach jest, delikatnie rzecz ujmując, nie najlepsza
  • Negatywne społeczne postrzeganie jakości posiłków w lecznicach może zmienić system IMFOOD - zaznaczają jego autorzy
  • Ten model wprowadza zupełnie nowe rozwiązania - począwszy od przygotowania posiłków, poprzez ich dystrybucję, zarządzanie, aż po rozliczanie całego procesu żywienia w placówce

Inne podejście do kosztów żywienia w szpitalu

W ramach redakcyjnego cyklu "Zarządzanie szpitalem w Polsce" publikujemy komentarze menedżerów szpitali, ekspertów i przedstawicieli firm realizujących usługi dla placówek medycznych, dotyczące ich funkcjonowania w dobie pandemii oraz współpracy z podmiotami zewnętrznymi.

- Prawie 30 proc. szpitali w Polsce do działań zmierzających do poprawy swojej efektywności zalicza współpracę z partnerami zewnętrznymi (outsourcing). Blisko dwie trzecie badanych podmiotów leczniczych (64 proc.) przekazało usługę żywienia pacjentów firmie outsourcingowej - wynika z raportu pt. „Zachowania i postawy podmiotów leczniczych wobec usług outsourcingowych”, który powstał na podstawie tegorocznego badania ankietowego zrealizowanego przez BCMM*.

Eksperci zwracają uwagę, że, między innymi planowana ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta niejako wymusi na zarządzających szpitalami podniesienie standardu żywienia w ich placówkach. Jednym z narzędzi, diametralnie zmieniających podejście do żywienia hospitalizowanych pacjentów, jest system IMFOOD. Na czym polega jego innowacyjność?

- To system żywienia w szpitalu wprowadzający nowe rozwiązania technologiczne - począwszy od etapu przygotowania posiłków, poprzez ich dystrybucję, zarządzanie, aż po rozliczanie całego procesu żywienia w placówce. W tradycyjnym systemie, bez użycia innowacji technicznych, przede wszystkim informatycznych, znaczną część kosztów stanowią pracownicy czy koszty pośrednie realizowanej usługi. Natomiast IMFOOD zupełnie zmienia podejście do struktury kosztów - odpowiada Elżbieta Kantowicz, dyrektor handlowy Grupy Produktowej CAT w Grupie Impel - firmie, która opracowała i wdraża system IMFOOD.

- Cyfryzacja wielu procesów, w tym zamawianie diet przez oddziały, zgłaszanie korekt, standaryzacja jadłospisów, nadzór nad gospodarką magazynową, czy zintegrowany proces dostaw powoduje, że pożądany efekt uzyskujemy przy mniejszym poziomie zatrudnienia niż w tradycyjnym modelu - dodaje.

Na wprowadzeniu nowego systemu żywienia przede wszystkim korzysta pacjent

- Po wpisaniu na platformę odpowiednich danych, system informatyczny automatycznie rozdziela zadania do wykonania, informuje o ilościach poszczególnych posiłków do spakowania na wózek, a dane trafiają bezpośrednio do magazynu z ilością asortymentu niezbędnego do przygotowania kolejnego posiłku. System tworzy też automatycznie kolejne zamówienie do dostawcy, by zapewnić ciągłość procesu żywienia. Suma działań różnych procesów przejętych przez system informatyczny pozwala na spore oszczędności, np. w etatyzacji - podkreśla dyrektor Kantowicz.

- Ekonomiczny wymiar takiego modelu obserwujemy w Specjalistycznym Szpitalu Miejskim w Toruniu, gdzie w procesie przygotowywania posiłków dla tej placówki zatrudnialiśmy kiedyś 14 osób, a obecnie - po wdrożeniu systemu IMFOOD - wystarczy 6 pracowników. Ta zmiana ma wiele pozytywnych aspektów. Jednym z nich jest mniejsza wartość waloryzacji wynagrodzenia pracowników realizujących usługę, która to waloryzacja przeprowadzana jest rok do roku ze względu na przepisy prawa. Łatwiej też jest pozyskać pracowników do pracy w kuchni szpitalnej - tłumaczy ekspertka Grupy Impel.

- Zmiana w strukturze kosztów w systemie IMFOOD pozwala na zwiększenie poziomu tzw. wsadu do kotła. Jest on zdecydowanie wyższy niż w tradycyjnych systemach. Nasze jadłospisy są bogate w warzywa i owoce, czego brakuje w szpitalnych posiłkach. Jakość naszych posiłków jest wysoka, bo przygotowujemy je z bardzo dobrych produktów - zaznacza.

I dodaje: - Dzięki zupełnie nowemu podejściu do żywienia w szpitalu, na wprowadzeniu tego systemu przede wszystkim korzysta pacjent. Jeżeli wcześniej szpital wydawał na posiłek np. 25 zł, w systemie IMFOOD ta kwota znacznie się nie zmieni, ale sposób jej przeznaczenia - już tak. Te pieniądze wydawane są bardziej efektywnie, na czym zdecydowanie zyskuje jakość posiłków.

Czytaj też:

Współpraca szpitali z firmami zewnętrznymi. Co zrobić, aby obie strony były zadowolone?

Przetargi szpitalne. Specyfikacje warunków zamówienia muszą nadążać za rozwojem technologii

Optymalizacja roli dietetyka w szpitalu

Elżbieta Kantowicz zwraca uwagę, że IMFOOD optymalizuje rolę dietetyka. Obecnie w większości szpitali współpracujących z firmami zewnętrznymi, dietetycy najwięcej czasu poświęcają na wspólne z tą firmą wypracowanie rozwiązań dotyczących różnych diet, a także kontrolują wykonanie usługi przez podmiot zewnętrzny.

- To wszystko jest dla dietetyków bardzo czasochłonne. Natomiast system IMFOOD niejako uwalnia ich od wielu tych zadań, diety są ustandaryzowane i zapisane w systemie informatycznym już na początku współpracy szpitala z firmą zewnętrzną. Ta zmiana pozwala by szpitalni dietetycy realizowali szerzej program porad dietetycznych dla pacjentów. Zakres tych uzgadnianych diet zmieniamy co trzy miesiące, a nie jak obecne np. co 10-20 dni - podkreśla ekspertka.

Wskazuje, że w IMFOOD dietetycy mają oczywiście bieżący dostęp do wszystkich ustalonych jadłospisów oraz pełnej wiedzy o składnikach z których powstają, wraz z ich właściwościami odżywczymi.

- Znam szpitale, które stosują 56 diet, ale są i takie, które mają ich 10-14. Wyróżniamy 10 diet podstawowych, w oparciu o które szpitale mnożą kolejne diety, które nie są już konieczne, natomiast obciążają dietetyków dodatkowymi zadaniami administracyjnymi. Na naszej platformie mamy wspomniane diety podstawowe, ale oczywiście - jeśli jest taka potrzeba - uwzględniane są wszelkie dodatkowe wymogi żywieniowe związane z konkretnymi jednostkami chorobowymi - mówi Elżbieta Kantowicz.

„Sercem” systemu jest jego platforma informatyczna

Można więc powiedzieć, że „sercem” systemu IMFOOD jest jego platforma informatyczna, udostępniana szpitalom online. Wystarczy zalogować się przez Internet do platformy IMFOOD. Platforma cały czas jest uzupełniana o kolejne funkcjonalności.

- Oprócz zamawiania posiłków platforma obejmuje system znakowania pacjentów ułatwiający właściwą dystrybucję posiłków. Dieta oznaczona jest określonym kolorem i pacjent na oddziale, któremu jest przypisana, otrzymuje oznaczenie na opaskę wydawaną przy przyjęciu. Dla osób wydających posiłki jest to znaczne ułatwienie. Taka prosta, wizualna komunikacja pomaga też w pracy osobom z innych krajów, których coraz więcej znajduje zatrudnienie w polskich szpitalach - informuje dyrektor Kantowicz.

- System IMFOOD to również szeroka baza produktów dobieranych do poszczególnych posiłków i diet. Uwzględnia ona m.in. tabele kaloryczne i wartości odżywcze, zgodne z danymi z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny. Platforma systemu IMFOOD zawiera też moduł szkoleniowy, między innymi dla pracowników dystrybucji czy szpitalnej kuchni z materiałami z zakresu dobrej praktyki żywienia, HACCP czy ISO22000 - podkreśla ekspertka Grupy Impel.

Codzienne monitorowanie wszystkich kosztów związanych z żywieniem

Wyjaśnia, że IMFOOD jest systemem działającym w dwóch zasadniczych opcjach: może być wykorzystywany w pełni przez firmę outsourcingową lub być wsparciem procesów żywienia realizowanych przez sam szpital.

- Co bardzo ważne, IMFOOD - w odróżnieniu od tradycyjnego modelu - daje osobom zarządzającym szpitalami możliwość bieżącego, codziennego, szczegółowego monitorowania wszystkich kosztów związanych z każdym etapem żywienia pacjentów, za pomocą raportów generowanych automatycznie przez system informatyczny. Dane te są istotne dla szpitalnych działów zamówień publicznych przy tworzeniu kolejnych postępowań, czy dla działów księgowości szacujących potencjalne budżety do postępowań PZP - informuje Elżbieta Kantowicz.

Wskazuje, że jedną z najczęstszych uwag dotyczących żywienia w polskich szpitalach jest brak estetyki w podawaniu posiłków pacjentom. - W ramach zmian, które niesie nasz nowy sposób żywienia, dużo uwagi poświeciliśmy dystrybucji posiłków. Dbając o wysoki standard w IMFOOD zmieniliśmy całkowicie sprzęt do wydawania posiłków. Używamy nowoczesnych estetycznych wózków bufetowo-serwisowych, posiłki dla pacjenta wydawane są na tacach, które pozwalają wygodnie skonsumować posiłek. Pacjent na tacy otrzymuje wszystko, co jest mu potrzebne - nie tylko sam posiłek i sztućce, ale też taki drobiazg jak serwetka, czy woda mineralna - wymienia ekspertka.

- Może są to szczegóły, jednak - oprócz bardzo dobrej jakości posiłków z odpowiednio dobranych produktów od sprawdzonych, stałych dostawców - stanowią one o celu wdrożenia systemu IMFOOD, tj. wprowadzeniu standaryzacji procesu żywienia od ilości, nazewnictwa, jakości diet przez proces produkcji, określony sposób dystrybucji, zarządzanie i raportowanie, po najważniejszy, jakim jest zadowolony z posiłku pacjent - podsumowuje dyrektor Elżbieta Kantowicz.

Pacjenci wysoko oceniają efekty nowego systemu żywienia

- Dzięki efektywności systemu IMFOOD mogliśmy o 50 proc. zmniejszyć liczbę osób zatrudnionych przy przygotowywaniu posiłków. Zaoszczędzone w ten sposób środki finansowe pozwalają wygospodarować zwiększony tzw. wsad do kotła - informuje nas Justyna Wileńska, dyrektor Specjalistycznego Szpitala Miejskiego w Toruniu.

- Posiłki znacznie zyskały na jakości. Wzrosła nie tylko ich wielkość. Poprawiły się walory smakowe dań, są bardziej urozmaicone, estetycznie podane. Ponadto utrzymują - m.in. dzięki specjalnym wózkom serwisowym - odpowiednią temperaturę. Co bardzo istotne, zwiększył się też w jadłospisie udział warzyw oraz owoców - zaznacza dyrektor Wileńska.

Dodaje: - Po wdrożeniu systemu IMFOOD przeprowadziliśmy w naszym szpitalu badanie satysfakcji pacjentów dotyczące żywienia, w ramach którego wypełnionych zostało prawie 500 ankiet. Okazało się, że wzrost liczby pozytywnych ocen wyniósł aż 30 proc. To wręcz oszołamiająca zmiana rankingu.

- Bardzo ważnym elementem nowego systemu jest też możliwość bieżącego, codziennego monitorowania wszelkich kosztów związanych z żywieniem naszych pacjentów, co umożliwia platforma informatyczna IMFOOD-u. Z oczywistych względów możliwość stałej kontroli kosztów usługi żywienia ma dla osób zarządzających szpitalem ogromne znaczenie - podkreśla Justyna Wileńska.

Czytaj też:

Braki kadrowe największą bolączką szpitali? Dyrektorzy: to dopiero 7. miejsce

Szary personel w pandemii. "Dla bezpieczeństwa szpitali równie ważny, jak lekarze i pielęgniarki"

______

* Raport „Zachowania i postawy podmiotów leczniczych wobec usług outsourcingowych” został przygotowany przez firmę badawczą BCMM na podstawie badania, którego głównym celem była identyfikacja wyzwań stojących przed zarządzającymi szpitalami w dobie epidemii COVID-19 oraz charakterystyka zachowań i postaw podmiotów leczniczych wobec usług outsourcingowych.

Badanie zrealizowane zostało techniką ankiety internetowej CAWI na próbie n=58 dyrektorów szpitali i innych osób odpowiedzialnych za organizację w szpitalu żywienia pacjentów, opieki nad pacjentami, usług prania i dostaw bielizny płaskiej, sprzątania, dostaw środków higieny i artykułów BHP.

Badanie zrealizowano od 15 czerwca do 31 sierpnia 2021 roku. W tym czasie internetowa ankieta była dostępna, m.in. w portalu Rynek Zdrowia.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum