Żylaki miednicy. Nie widać ich, a bolą. I mogą nieść ryzyko zakrzepicy

Autor: LJ • Źródło: Rynek Zdrowia19 lutego 2022 17:00

Żylaki miednicy może mieć nawet 4 mln kobiet w Polsce, szczególnie tych, które urodziły dwoje dzieci i więcej. Jakie są objawy żylaków miednicy i jak je leczyć? Wyjaśnia chirurg naczyniowy i flebolog.

Żylaki miednicy. Nie widać ich, a bolą. I mogą nieść ryzyko zakrzepicy
Żylaki miednicy. Jakie dają objawy i jak je leczyć? Fot. ShutterStock
  • Żylaki miednicy występują nawet u ok. 4 milionów kobiet. Rozwijają się szczególnie często u kobiet, które urodziły dwoje dzieci lub więcej
  • Bywa tak, że żylaki miednicy są rozpoznawane dopiero po jakimś czasie, a wcześniej pacjent jest konsultowany w kierunku innych chorób
  • Leki w połączeniu z fizykoterapią uroginekologiczną w przypadkach granicznych są często wystarczającą formą interwencji
  • Nawet jeżeli są powiększone żylaki przymacicza, ale nie dają żadnych objawów i dolegliwości, to nie wymaga to leczenia zabiegowego, tylko obserwacji. Każde leczenie może się wiązać z ryzykiem powikłań

Żylaki miednicy nie są problemem niszowym

Zespół przekrwienia żylnego miednicy u kobiet określany w potocznym języku mianem żylaków miednicy to problem zdrowotny, który rozwija się podobnie jak żylaki kończyn dolnych.

To co je różni to m.in. inna lokalizacja, inne objawy i sposób powstania, ale w obu przypadkach problem leżący u podstawy tego schorzenia jest bardzo podobny - żyły, które odprowadzają krew w kierunku serca, nie działają prawidłowo - wyjaśnia dr Jan Świercz, chirurg naczyniowy, flebolog, współwłaściciel Doppler Institute.

Ekspert opowiedział o problemie żylaków miednicy podczas XIX Warsztatach dla Dziennikarzy Medycznych (15 lutego 2022r.).

W przypadku żylaków kończyn dolnych, za ich powstanie odpowiadają przede wszystkim predyspozycje genetyczne i stojący tryb pracy. Zaś przyczynami powstawania żylaków miednicy, poza genetyką, są:

  • ciąże
  • zaburzenia hormonalne.

Problem nie jest wcale zjawiskiem niszowym. Żylaki miednicy występują nawet u ok. 4 milionów kobiet. Rozwijają się szczególnie często u kobiet, które urodziły dwoje dzieci lub więcej, wtedy problem dotyczy więcej niż połowy z nich. Ale żylaki miednicy występują też u ok. 10 proc. kobiet bez porodów.

Objawy i oznaki żylaków miednicy

Głównym objawem, który jest znamienny dla tej jednostki, to:

  • ból w dole miednicy
  • ból po stosunku – nie tylko w trakcie, ale ból, który trwa do 24 godzin po stosunku
  • żylaki warg sromowych, które stosunkowo często pojawiają się w ciąży i cofają się później. Ale jeśli taki problem pojawił się w ciąży, to jest ryzyko, że mogą wystąpić również żylaki miednicy
  • ból dołu pleców – mniej charakterystyczny objaw. Wynika z tego, że poszerzenia dolne miednicy mogą być w bliskiej odległości od kości krzyżowej i mogą imitować tego typu dolegliwości
  • ból w trakcie miesiączki – jedna trzecia dolegliwości w czasie miesiączki może być powodowana przez żylaki miednicy
  • szybkie parcie na mocz – wynika z tego, że jeśli żyły są w większej mierze wypełnione krwią niż powinny być, to jest mniej miejsca dla pęcherza moczowego. Stąd szybsze parcie na mocz

Te wszystkie objawy nasilają się w czasie i po kolejnych ciążach.

Bywa też tak, że żylaki miednicy są rozpoznawane dopiero po jakimś czasie, a wcześniej pacjent jest konsultowany w kierunku innych chorób:

  • bólów kręgosłupowych – jeśli mimo leczenia i rehabilitacji w kierunku kręgosłupa problem nadal występuje, to może to oznaczać obecność żylaków miednicy
  • endometriozy – jeśli leczenie związane z bolesną menstruacją nie daje efektów, to również warto zbadać objawy pod kątem żylaków miednicy
  • bólów pociążowych – nie jest to określenie medyczne, ale tak są opisywane pewne typowe bóle pociążowe, które mogą wskazywać na żylaki miednicy
  • bezpłodności – żylaki przymacicza znacznie zmniejszają płodność kobiet, nie jest to jedyna przyczyna braku płodności, ale szacuje się, że w 10-20 proc. przypadków przyczyną pogorszenia płodności są żylaki przymacicza jako decydujące

Diagnostyka żylaków miednicy i leczenie

Złotym standardem diagnostycznym jest badanie USG Doppler. Ponieważ problem żylaków miednicy i kończyn dolnych współistnieje, często podczas rutynowego badania żylaków kończyn dolnych, pytania pomocnicze dotyczące objawów pozwalają na zdiagnozowanie również żylaków miednicy. Jeśli dodatkowo USG wskazuje na żylaki wychodzące z miednicy, to jest jasna wskazówka dla lekarza.

Badanie USG żylaków miednicy polega na wykonaniu:

  • badania przezbrzusznego
  • badania przezpochwowego. 

Jeśli chodzi o leczenie, to można zastosować leczenie niezabiegowe i zabiegowe.

Leczenie niezabiegowe

W przypadku występowania objawów i zdiagnozowania schorzenia z charakterystycznym obrazem USG, w zależności od nasilenia objawów, dobrą opcją jest leczenie niezabiegowe:

  • fizykoterapia uroginekologiczna – rodzaj uruchomienia mięśni dna miednicy. To uruchomienie mięśni dna miednicy powoduje, że krążenie żylne mimo pewnych patologii żylnych poprawia się
  • farmakoterapia – podobnie jak w przypadku żylaków kończyn dolnych, stosuje się leki, które wpływają na zmniejszenie obrzęku łydek i które zmniejszają dolegliwości ze strony miednicy i jamy brzusznej.

Leki w połączeniu z fizykoterapią uroginekologiczną w przypadkach granicznych są często wystarczającą formą interwencji.

Leczenie zabiegowe

Kiedy te interwencje nie dają efektu i poprawy, opcją jest leczenie zabiegowe.

  • Kilkadziesiąt lat temu stosowane były drastyczne metody jak np. usunięcie narządu rodnego, macicy, jajników.

Inwazyjność i możliwość powikłań takich metod spowodowała, że zaniechano ich. Nie zawsze też interwencja wiązała się z poprawą stanu kobiety

  • Małoinwazyjne zabiegi laparoskopowe lub chirurgiczne polegające na podwiązaniu żył jajnikowych

Skuteczne, ale niosły też zwiększone ryzyko powikłań.

  • Od kilkunastu lat standardem jest embolizacja wewnątrznaczyniowa

Zabieg polega na wykonaniu małego nakłucia w pachwinie, wprowadzeniu do żyły udowej portu naczyniowego, a następnie przeprowadzeniu cewnika angiograficznego do zmienionej chorobowo żyły. Przez cewnik wprowadza się specjalne spirale embolizacyjne i piankę, dzięki czemu chore naczynie zostaje zamknięte, a krew przepływa inną, prawidłową drogą. Zabieg trwa 100-180 minut, odbywa się pod kontrolą RTG, jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym i nie wymaga hospitalizacji. Skuteczność zabiegu jest na poziomie 85 procent.

Ale trzeba pamiętać, że nawet jeżeli są powiększone żylaki przymacicza, ale nie dają żadnych objawów i dolegliwości, to nie wymaga to leczenia zabiegowego, tylko obserwacji. Każde leczenie może się wiązać z ryzykiem powikłań.

Czym grozi nie leczenie tych żylaków miednicy?

Podczas spotkania padło też kilka pytań.

Czy fizjoterapia uroginekologiczna przed i w trakcie ciąży może zapobiec pojawieniu się żylaków miednicy?

Nie do końca może temu zapobiec. Może zmniejszyć ryzyko dolegliwości i nasilenia problemu. Jednak w przypadku skłonności kobiety do żylaków, problem nie zniknie.

Czy zamknięcie żył przymacicza wpływa na późniejszą możliwość zajścia w ciążę i jej donoszenie?

To jest jedna z przyczyn, dla których robi się taki zabieg. Część pacjentek nie ma w ogóle dolegliwości, a trafia do lekarza z powodu problemu zajścia w ciążę. Same żylaki powodują, że jest gorsze ukrwienie macicy i gorsze predyspozycje do zajścia w ciążę, a zamknięcie żylaków przymacicza powoduje, że poprawiają się warunki krążenia żylnego w miednicy, co ułatwia zajście w ciążę.

Czym grozi nie leczenie tych żylaków? Czy zagrażają życiu?

Nie jest to najczęściej problem, który zagraża życiu. Oczywiście w przypadku kolejnej ciąży i mocno rozwiniętych żylaków warg sromowych może zdarzyć się zakrzepica przymacicza i warg sromowych. Ryzyko zakrzepic jest istotne przy kolejnych ciążach. Ale nie jest większość przypadków.

Nieleczenie żylaków pogarsza komfort życia. Nie leczone żylaki mogą sprawiać, że będą narastać dolegliwości dna miednicy i jamy brzusznej, bolesne miesiączki.

Czy poród metodą cesarskiego cięcia zwiększa ryzyko pojawienia się żylaków miednicy?

Żylaki miednicy nie są konsekwencją porodu, tylko ciąży. Dziecko, które rośnie i w ostatnich miesiącach ciąży jest już spore, uciska na żyły miednicy. To nie sam poród powoduje, że powstają żylaki, tylko kilka miesięcy ciąży.

To sprawia, że jest ucisk na żyły, gorszy odpływ krwi i przez to poszerzają się żyły u osób z predyspozycjami. Nie ma znaczenia na powstawanie żylaków czy będzie wykonane cięcie cesarskie czy poród siłami natury.

Czy nadwaga, otyłość u pacjentki stwarza większe ryzyko pojawienia lub nasilenia się problemu?

Nie jest to znaczące. Decydują o tym przede wszystkim predyspozycje genetyczne. Żylaki miednicy miewają osoby bardzo szczupłe, a nie mają ich osoby otyłe.

Ale w przypadku osób z predyspozycjami do żylaków, istotna nadwaga ma znaczenie jeśli chodzi o objawy. W przypadku nabrania dużej masy, objawy znacznie częściej nasilają się, a dodatkowa tkanka tłuszczowa zwiększa ryzyko zakrzepicy.




 

 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

    Najnowsze