Raporty HTA - trudna lektura dla unijnych polityków

Autor: Luiza Jakubiak/Rynek Zdrowia • • 17 lipca 2009 06:45

Strategia lizbońska stanowi, że stan zdrowia obywateli Unii Europejskiej wymaga szczególnej dbałości, bo wpłynie na możliwości rozwoju ekonomicznego Europy...

Raporty HTA - trudna lektura dla unijnych polityków
Dzisiaj racjonalne wydawanie pieniędzy na ochronę zdrowia wymaga rozważenia wielu racji, także tych, z którymi występują eksperci HTA.

Zaleca, po dokonaniu niezbędnych analiz, inwestowanie w systemy opieki zdrowotnej i rozsądne gospodarowanie dostępnymi funduszami.

Niektórzy twierdzą, że obecny kryzys to najlepsza okazja do podejmowania decyzji dotyczących racjonalnego finansowania systemów ochrony zdrowia, w tym umiejętnego liczenia kosztów i korzyści innowacyjnych terapii.W krajach unijnych, także w Polsce, rośnie rola agencji oceniających technologie medyczne w oparciu o analizy HTA (health technology assessment) i dostarczających decydentom informacji, jakie są najlepsze opcje finansowania terapii.

– Ponieważ w raportach posługujemy się terminologią techniczną, politykom trudno zrozumieć zalecenia specjalistów HTA – mówi Iga Lipska, zastępca dyrektora Agencji Oceny Technologii Medycznych.

– Z czasem ocena ekonomiczna stawała sie coraz ważniejsza, dlatego że liczba nowych technologii przybywała szybciej niż zasoby możliwe do ich sfinansowania. Ocena ekonomiczna jest bardzo potrzebna do podejmowania właściwych decyzji w ochronie zdrowia – ocenia prof. Bengt Jonsson, z Stockholm School of Economics, który przez 15 lat działał na rzecz rady naukowej szwedzkiej Agencji HTA, pierwszej, jaka powstała w Europie.

Jednak na przestrzeni kilku ostatnich lat zauważa istotną zmianę:

– Ocenialiśmy technologie, które były znane na rynku od 10-15 lat, o których mieliśmy wiele informacji, badań i systematycznych przeglądów. Patrząc na obecnie wydawane rekomendacje przez brytyjską Agencję NICE, są one ukierunkowane na technologie całkowicie nowe.

Mało danych, duża stawka
Ponieważ coraz częściej agencje HTA koncentrują się na ocenie nowości wchodzących na rynek, czasem bez wystarczających informacji na temat danej technologii, jego zdaniem będzie wzrastać znaczenie gromadzenia i oceny danych o produkcie. Z jednej strony jest presja, by nie zmuszać pacjentów do czekania latami na dobrze rokujący lek, ale jednocześnie pojawia się potrzeba ciągłej oceny produktu, który wszedł na rynek, pod względem jego bezpieczeństwa, skuteczności i skutków dla budżetu:

– Dodatkowe pieniądze na zbieranie danych z rynku to dobrze wydane pieniądze, bo mamy informację o faktycznych innowacjach – dodaje Bengt Jonsson.

Każdy minister zdrowia walcząc o wydatki na opiekę medyczną w ramach budżetu państwa musi mieć w ręku argumenty ekonomiczne. Trzeba dać mu możliwość udowodnienia ministrowi finansów celowości wydawanych pieniędzy z naszych podatków. Zresztą nie tylko ministrowi finansów.

Kiedy zdrowi płacą chorym
– Na ogół z opieki medycznej korzystają najczęściej osoby starsze, z najmniejszymi dochodami, a finansują ją osoby zdrowe, w sile wieku. Ochrona wydatkowania pieniędzy jest częścią polityki zdrowotnej. Obecnie cechą stabilności systemu zdrowotnego jest to, by ludzie zdrowi, którzy wykładają pieniądze, mieli przekonanie, że są one dobrze wydawane. A i w tym może właśnie pomóc ocena ekonomiczna – twierdzi Josep Figueras, dyrektor European Observatory on Health Systems and Policies.

Wydatkowanie publicznych pieniędzy na leczenie innowacyjne, to z jednej strony kwestia solidaryzmu społecznego, z drugiej rozliczenia polityków z ich aktywności w zakresie polityki zdrowotnej.

Jednak jak zauważa profesor Bengt Jonsson, ocena ekonomiczna jest pomocna w podjęciu odpowiedniej decyzji, co do wydatkowania środków na nowe technologie, ale wydajność systemu jest zasadniczo wyznaczana przez dobrą organizację i dobre zarządzanie.

Z taką tezą zgadza się dr Wolfgang Greiner z Uniwersytetu w Bielefeld:

– Mówimy dużo o ocenach konkretnych leków i technologii, ale zapominamy o reformach organizacyjnych całego systemu opieki zdrowotnej. Większość ocen ekonomicznych w zdrowiu publicznym skupia się na poszczególnych czynnikach, zamiast na przekrojowym badaniu.

Patrząc poza system
Zbyt wąskie spojrzenie na problem doprowadziłoby do zgubej tezy, że im dłużej żyje pacjent, tym jest droższy dla systemu.

– Takie myślenie trzeba kwestionować – mówi Wolfgang Greiner, podając przykład:

– Pacjent wymagający kosztownego onkologicznego leczenia, żyjący dzięki temu dłużej, może zużyć de facto mniej zasobów niż osoba paląca tytoń, która żyje krócej, lecz zanim „zejdzie“, będzie wymagała sporej liczby kosztownych, medycznych interwencji.

Tymi innymi czynnikami mogą być koszty pośrednie, spadek produktywności, świadczenia rentowe oraz tzw. perspektywa społeczna.

Okazuje się, że gros korzyści jest osiąganych poza systemem opieki zdrowotnej.

– Mamy problem, jak porównać i wyliczyć, kto ponosi koszty, a kto odnosi korzyści – mówi Jonsson, dając przykład wprowadzania do szwedzkich szpitali interwencji laparoskopowych. Te podniosły koszty w szpitalach, ale zyskiem był szybszy powrót chorych do zdrowia.

O czym jest ten raport...
W każdym kraju wybór pewnych terapii to decyzje polityczne. Zdaniem ekspertów, raporty HTA będą miały tylko wtedy znaczenie, jeżeli będą robione na czas i jeżeli ich wyniki będą używane przez polityków.

Okazuje się bowiem, że raporty Agencji pozostają często niezauważone przez polityków, którzy podejmują decyzje. Taki problem jest w Niemczech, w Szwecji, kwestię porusza także polska Agencja HTA:

– Staramy się dostarczać decydentom informacji, jakie są najlepsze opcje finansowania terapii – mówi Iga Lipska, zastępca dyrektora AOTM. – Ponieważ w raportach posługujemy się terminologią techniczną, politykom trudno zrozumieć zalecenia specjalistów HTA.

Josep Figueras dodaje, że brak zrozumienia zaleceń czy nawet zaufania występuje również po stronie mediów czy organizacji pacjentów.  A to właśnie często pod ich wpływem politycy podejmują decyzje.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum