Polipragmazja. Kiedy leki mogą zaszkodzić pacjentowi? Zagrożone są szczególnie osoby 65+

Autor: oprac. JKB • Źródło: NFZ, Rynek Zdrowia24 listopada 2022 19:00

Polipragmazja to inaczej wielolekowość, czyli zażywanie co najmniej 5 leków jednocześnie. Jest groźna dla wszystkich, ale szczególnie uważać powinni seniorzy obciążeni chorobami przewlekłymi.

Polipragmazja. Kiedy leki mogą zaszkodzić pacjentowi? Zagrożone są szczególnie osoby 65+
Polipragmazja jest niebezpiecznym i aktualnym zjawiskiem. Fot. AdobeStock
  • Polipragmazja bywa nazywa także wielolekowością. Mówimy o niej, gdy ktoś zażywa co najmniej 5 leków jednocześnie
  • Ze względu na starzejące się społeczeństwo i jednoczesne wydłużenie życia, eksperci przestrzegają, że polipragmazja jest zjawiskiem aktualnym i niebezpiecznym
  • - Polipragmazja zachodzi, gdy pacjent przyjmuje kilka leków, które wchodząc ze sobą w interakcje, mogą zwiększyć ryzyko działań niepożądanych – podała ekspertka w rozmowie z NFZ dr Honorata Błaszczyk, lekarz medycyny rodzinnej

Niebezpieczne zjawisko polipragmazji

Jak podaje NFZ, aż 1/3 Polaków po 65 roku życia przyjmuje co najmniej 5 leków dziennie – zażywanie kilku preparatów jednocześnie jest nazywane polipragmazją (wielolekowością). Nadmierne korzystanie z wielu medykamentów znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia groźnych powikłań oraz interakcji.

Z kolei w raporcie NFZ opisano w szczegółach zjawisko wielolekowości z polskiej perspektywy. Fundusz podał dane z 2018 roku o liczbie wykupionych substancji czynnych - im jest ona większa w krótkim czasie, tym wyższe jest ryzyko istnienia nieprawidłowej polipragmazji.

Najbardziej narażonymi na niepożądane reakcje są osoby, które w ciągu miesiąca od zrealizowania pierwszej recepty w 2018 roku wykupiły ponad 20 substancji czynnych – w tamtym czasie takich pacjentów było ponad 300.

Pięć podstawowych zasad zmniejszających ryzyko niepożądanych skutków przyjmowanie wielu leków (NFZ podaje z prof. dr hab. n. med. Andrzejem Matyją):

  1. Zawsze należy mieć przy sobie aktualny spis leków wraz z dawkami. W spisie powinny znajdować się wszystkie preparaty, łącznie z suplementami diety i lekami kupowanymi bez przepisu lekarza,
  2. Kiedy pacjent idzie do lekarza (każdego), najlepiej pokaż mu aktualny spis swoich leków,
  3. Każdorazowo należy informować swojego głównego lekarza prowadzącego o innych wizytach i o wynikających z nich zaleceniach,
  4. Nawet nie pytany, informuj lekarzy wszystkich specjalności o tym, że leczysz się przewlekle,
  5. Nie zażywać leków polecanych przez sąsiada czy rodzinę, bez konsultacji z lekarzem,
  6. Przyjmowanie licznych leków bywa konieczne. Czasem ratuje życie. Zawsze może wywołać trudne do przewidzenia powikłania.

Polipragmazja. Najważniejsze zasady profilaktyki

Na temat polipragmazji wypowiedziała się także dla NFZ ekspertka dr Honorata Błaszczyk, lekarz medycyny rodzinnej. Lekarka przede wszystkim zwróciła uwagę na najważniejsze zagadnienia dotyczące wielolekowości.

- Polipragmazja zachodzi, gdy pacjent przyjmuje kilka leków, które wchodząc ze sobą w interakcje, mogą zwiększyć ryzyko działań niepożądanych – podała ekspertka.

Co więcej, wskazała, że niebezpieczeństwo niepożądanych interakcji może wzrosnąć w przypadku jednoczesnego stosowania:

  • dwóch leków o 5 proc.,
  • pięciu leków o 50 proc.,
  • osiem i więcej leków nawet do 100 proc.

Z wypowiedzi ekspertki wynika także, że ryzyko polipragmazji wzrasta w wyniku:

  • wielochorobowości i konieczności przyjmowania wielu leków,
  • łączenia leków z niewłaściwymi napojami lub pokarmami,
  • przyjmowania leków i suplementów na własną rękę.

- Czy można uniknąć polipragmazji? Pytanie jest dość trudne. Można, ale wymaga to dużego skupienia i zaangażowania zarówno lekarza, pacjenta, jak i farmaceuty, a w każdym razie trzeba się starać, aby polipragmazji uniknąć. Przede wszystkim należy przestrzegać zaleceń lekarza i brać leki tak, jak zostały zaordynowane – jeśli pacjent wybiera się do innego, nowego lekarza, warto, aby na taką wizytę zabrał listę stosowanych leków – podsumowała ekspertka medycyny rodzinnej.

DO POBRANIA

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum