Nowe leki na AZS nie dla wszystkich. Prof. Lesiak: w tej grupie pacjentów objawy są tak samo uporczywe

Autor: Monika Chruścińska- Dragan • Źródło: Rynek Zdrowia19 grudnia 2022 20:30

Pacjenci z ciężką postacią atopowego zapalenia skóry (AZS) zyskali dostęp do nowoczesnych terapii. Na stosowną zmianę programu lekowego wciąż czekają chorzy z umiarkowanie ciężką postacią AZS. – Objęcie programem tej grupy pacjentów pozwoliłoby lepiej kontrolować chorobę, ograniczyć liczbę zwolnień lekarskich i hospitalizacji – mówi prof. Aleksandra Lesiak, koordynatorka oddziału dziecięcego Kliniki Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Nowe leki na AZS nie dla wszystkich. Prof. Lesiak: w tej grupie pacjentów objawy są tak samo uporczywe
Pacjenci z ciężką postacią AZS zyskali od listopada 2022 r. nowe możliwości leczenia Fot. AdobeStock
  • Dzięki listopadowym poszerzeniom refundacyjnym, pacjenci z postacią ciężką AZS zyskali więcej możliwości leczenia. W tym dostęp do upadacytynibu, jedynego leku doustnego, który może być stosowany już u młodzieży od 12. roku życia
  • – Jest to lek o działaniu immunosupresyjnym, działa przeciwzapalnie, przeciwświądowo. Co istotne, już w pierwszych dniach stosowania redukuje dokuczliwe objawy choroby – mówi prof. Aleksandra Lesiak, dermatolog i koordynator oddziału dziecięcego Kliniki Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
  • Na dostęp do nowych terapii czekają wciąż pacjenci z umiarkowanie ciężką postacią choroby
  • – Objawy chorobowe w tej grupie chorych potrafią być tak samo uporczywe, jak w przypadku ciężkiej postaci AZS. Objęcie jej programem pozwoliłoby lepiej kontrolować chorobę, a w konsekwencji poprawić funkcjonowanie pacjentów, ograniczyć liczbę zwolnień lekarskich czy hospitalizacji – zwraca uwagę ekspertka

Zmiany w programie leczenia AZS. „Zyskaliśmy nowe możliwości leczenia”

1 listopada weszły w życie zmiany w programie lekowym „Leczenie chorych z ciężką postacią atopowego zapalenia skóry (B.124). Jakie nowe terapie i wskazania zostały udostępnione pacjentom?

Prof. Aleksandra Lesiak, dermatolog i koordynator oddziału dziecięcego Kliniki Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi: Mamy kilka zmian w programie. Po pierwsze, program został poszerzony o możliwość leczenia dupilumabem dzieci od 6 lat, po drugie – zyskaliśmy nowe możliwości leczenia, w tym dostęp do terapii upadacytynibem u młodzieży od 12. roku życia. To jedyny lek doustny, który może być stosowany w tej grupie wiekowej pacjentów. W leczeniu osób dorosłych mamy natomiast jeszcze jeden inhibitor kinaz janusowych (JAK), baricytynib.

W zależności od grupy wiekowej są różne wymagania w zakresie możliwości włączenia pacjentów do programu. U najmłodszych dzieci możemy zastosować nowe leczenie, jeśli terapia ogólna bądź fototerapia okaże się nieskuteczna. U młodzieży od 12. roku życia, gdy nie przynosi powodzenia ogólnoustrojowa terapia immunosupresyjna bądź pacjent ma przeciwwskazania do jej stosowania. W przypadku osób dorosłych jest jeszcze wymóg leczenia przynajmniej raz w życiu cyklosporyną, jeśli nie ma do niej przeciwwskazań.

Są to zmiany, które były oczekiwane zarówno przez chorych, jak i środowisko klinicystów. Umożliwiają pacjentom z ciężką postacią AZS dostęp do nowych terapii. Program został dobrze skonstruowany, kwalifikacja do niego jest dość prosta, nie ma żadnego zespołu koordynującego.

Wśród nowych terapii znajduje się upadacytynib - jedyny lek w formie tabletki, który został dopuszczony dla pacjentów od 12. roku życia. Jak ta terapia prezentuje się na tle innych?

Upadacytynib jest inhibitorem kinaz janusowych (JAK). Jest to lek o działaniu immunosupresyjnym, działa przeciwzapalnie, przeciwświądowo, oddziałuje na najbardziej dokuczliwe objawy choroby. Jest przy tym prosty w podaniu. Choć w programie lekowym dopiero kilku naszych pacjentów stosuje lek, to możemy mówić o doświadczeniach badań klinicznych. Przeprowadzone badania Measure Up 1 i 2 potwierdziły wysoką skuteczność preparatu. Wykazały, że redukuje o 75 proc. nasilenie choroby u 76 proc. pacjentów stosujących dawkę 30mg i u 65 proc. pacjentów przy zastosowaniu dawki 15mg.

Co istotne, działa szybko, bo już w pierwszych dniach stosowania redukuje dokuczliwe objawy, jak np. świąd. Chciałabym jednak zaznaczyć, że choć terapia zmniejsza stan zapalny i poprawia szczelność naskórka, to nie odtworzy bariery naskórkowej bez równoczesnego stosowania terapii emolientami. Pacjent z AZS stosuje emolient przez całe życie, małe dzieci 200 gramów na tydzień, dorośli – 500 gramów na tydzień. Można też łączyć terapię upadacytynibem z miejscowymi kortykosteroidami czy inhibitorami kalcyneuryny.

Pacjentom z umiarkowanie ciężką postacią AZS do kwalifikacji brakuje tylko 4 punktów

Dlaczego tak istotne jest, aby wachlarz możliwości leczenia AZS był szeroki?

Jeśli porównać dostępne opcje leczenia AZS do wachlarza możliwości leczenia łuszczycy, to nie są one aż tak szerokie. W programie lekowym leczenia chorych z ciężką postacią atopowego zapalenia skóry mamy dostępne raptem trzy leki, podczas gdy w programie leczenia łuszczycy refundowanych jest 10 substancji. Niemniej bardzo cieszymy się z ostatniego rozszerzenia dostępności nowych leków. Chciałabym zauważyć, że program leczenia ciężkiej postaci AZS jest młody, ma dopiero nieco ponad rok. Objętych jest nim ponad 200 pacjentów, co nie stanowi przytłaczającej liczby. Większość chorych na AZS to na szczęście pacjenci, którzy dobrze reagują na prowadzoną terapię miejscową. Niestety zdarza się, że wielu lekarzy nie dermatologów zbyt małą wagę przywiązuje do stosowania codziennej emolientoterapii i leczenia miejscowego.

Jak pacjenci z ciężką postacią AZS byli leczeni zanim powstał program lekowy?

Pacjentów, którym nie wystarcza terapia miejscowa, leczyliśmy najczęściej cyklosporyną. Wielu lekarzy obawia się ją stosować u dzieci (lek jest zarejestrowany do leczenia AZS u osób dorosłych – przyp. red.). Nasz ośrodek dzięki wsparciu Agencji Badań Medycznych od dwóch lat prowadzi badania kliniczne stosowania cyklosporyny i metotreksatu u pacjentów od 2. roku życia z umiarkowaną i ciężką postacią AZS. Nie oznacza to jednak, że nie czekaliśmy na refundację nowych terapii. Czekaliśmy i to bardzo. Chorzy z czasem przestawali bowiem odpowiadać na ogólnoustrojowe leczenie. Są dzieci, u których stosowaliśmy już cyklosporynę, metotreksat, azatioprynę i fototerapię, a dopiero w nowych terapiach znajdują ratunek. Nie jesteśmy w stanie dzięki nim wyleczyć choroby, ale możemy ją skutecznie kontrolować i postępować zgodnie z naszą najlepszą wiedzą.

Jako lekarze staramy się podchodzić do AZS holistycznie. Jest to choroba zapalna skóry, której mogą towarzyszyć alergie. Nasi pacjenci częściej cierpią na zaburzenia lękowe, chorują na ADHD, coraz częściej mówi się w tej grupie o zaburzeniach ze strony układu sercowo-naczyniowego. Dlatego lekarz dermatolog jest tym, który stawia rozpoznanie i koordynuje leczenie, ale wspomaga się w tym zakresie także kolegami różnych specjalizacji.

Czy są jeszcze jakieś niezaspokojone potrzeby w obszarze leczenia AZS? Jakich jeszcze zmian oczekują pacjenci oraz klinicyści?

Program lekowy w obecnym kształcie pozwala objąć leczeniem pacjentów ze wskaźnikami EASI ≥20. Pacjentom z postacią umiarkowanie ciężką (EASI 16-20) do kwalifikacji brakuje tylko 4 punktów, a objawy chorobowe w tej grupie chorych potrafią być tak samo uporczywe, jak w przypadku ciężkiej postaci AZS. Rozszerzenie programu pozwoliłoby objąć ich nowoczesnym leczeniem.

Są to leki stosowane przewlekle, które jak w przypadku nadciśnienia tętniczego, pozwalają kontrolować chorobę, a w konsekwencji poprawić funkcjonowanie pacjenta, ograniczyć liczbę zwolnień lekarskich z powodu AZS czy hospitalizacji.

Jeśli spojrzymy na badania kliniczne, to widzimy, że upadacytynib został przebadany w grupie chorych z umiarkowaną do ciężkiej postaci AZS. Jest lekiem, który został zarejestrowany do leczenia tych dwóch grup pacjentów, zarówno dorosłych, jak i młodzieży od 12. roku życia. Najlepiej byłoby, gdybyśmy mogli leczyć zgodnie z tym, co zostało zapisane w charakterystyce produktu leczniczego. Leki, które są w naszym programie, w większości krajów europejskich stosowane są w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.



Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum