NIK: brakuje skutecznego nadzoru nad niekontrolowanym wywozem leków za granicę

Autor: Rynek Aptek/Rynek Zdrowia • • 09 stycznia 2019 11:00

NIK opublikował w środę (9 stycznia) raport o działalności organów państwa na rzecz zapewnienia dostępności produktów leczniczych. Stwierdza w nim, że działania ministra zdrowia oraz inspekcji farmaceutycznej od 2015 roku na rzecz poprawy dostępności produktów leczniczych nie były skuteczne.

NIK: brakuje skutecznego nadzoru nad niekontrolowanym wywozem leków za granicę
Wedl\ług NIK wprawdzie od 2015 roku wprowadzono ustawowe mechanizmy dostępności leków dla pacjentów, jednak nie były one odpowiednio kompleksowo monitorowane. Fot. Archiwum

Izba zaznacza, że wprawdzie od 2015 roku wprowadzono ustawowe mechanizmy dostępności leków dla pacjentów, jednak nie były one odpowiednio kompleksowo monitorowane. Przypomina też, że w wyniku wprowadzenia w 2012 r. urzędowych cen produktów leczniczych refundowanych oraz ich znacznej obniżki w Polsce po wprowadzeniu ustawy refundacyjnej, eksport niektórych grup leków stał się bardzo dochodowym przedsięwzięciem.

NIK podkreśla, że rosnąca skala eksportu doprowadziła w wielu przypadkach do braku leków w aptekach. Konsekwencją niekontrolowanego wywozu refundowanych produktów leczniczych, przy wykorzystaniu nielegalnego mechanizmu odwróconego łańcucha dystrybucji, było niezagwarantowanie pełnego i nieprzerwanego dostępu do leków ratujących zdrowie lub życie.

Obecna kontrola NIK objęła działalność Ministerstwa Zdrowia, Urząd Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz Wojewódzkie Inspektoraty Farmaceutyczne w Białymstoku, Gdańsku, Kielcach, Opolu, Poznaniu i Rzeszowie w okresie od 2016 r. do 2017 r. (III kwartały).

W ocenie NIK Minister Zdrowia opieszale prowadził prace nad nowelizacją Prawa farmaceutycznego, objęły one m.in:
- zakaz jednoczesnego prowadzenia przez jednego przedsiębiorcę kilku rodzajów działalności gospodarczej, w zakresie której może on nabywać produkty lecznicze;
- zmianę kryteriów zatrudniania inspektorów ds. obrotu hurtowego w GIF,
- przepisy mające na celu zapobieganie konfliktowi interesów (oświadczenia o braku konfliktu interesów).

W znowelizowanych przepisach ustawy Prawo farmaceutyczne, wprowadzonych tzw. ustawą antywywozową założono, że wszyscy uczestnicy łańcucha dystrybucji leków począwszy od producenta, poprzez hurtownie i apteki są zobowiązani do regularnego raportowania stanów magazynowych oraz wielkości sprzedaży leków.

Jak wskazuje NIK, prace nad wdrożeniem ZSMOPL trwały od 2012 r. Pomimo wejścia w życie od 1 stycznia 2017 r. obowiązku przekazywania informacji o obrocie produktami leczniczymi oraz przeprowadzonych transakcjach przez podmioty odpowiedzialne, hurtownie farmaceutyczne oraz apteki, w latach 2016-2017 w dalszym ciągu trwały prace pilotażowe, które ujawniały mankamenty w funkcjonowaniu ZSMOPL utrudniające jego pełne wdrożenie.

Według stanu na dzień 31 stycznia 2018 r. do systemu podłączonych zostało jedynie 48,3 proc. podmiotów raportujących oraz 100 proc. podmiotów instytucjonalnych.

W ocenie NIK także Główny Inspektorat Farmaceutyczny nie wywiązał się z ustawowego obowiązku, polegającego na sprawdzeniu, nie rzadziej niż raz na trzy lata, czy przedsiębiorca prowadzący hurtownię farmaceutyczną spełnia obowiązki wynikające z Prawa farmaceutycznego. W 2016 r. nadzorem objętych było 550 hurtowni, zaś na koniec III kwartału 2017 r. - 543 hurtownie.

Jak ustaliła NIK rocznie średnio skontrolowano tylko około 10-12 proc. hurtowni farmaceutycznych funkcjonujących na rynku. Co więcej, nawet pełne wykonanie planów kontroli nie gwarantowało realizacji ustawowego obowiązku, gdyż zapewniłoby kontrolę 23-24 proc. tych podmiotów. Objęcie kontrolą ich niewielkiego odsetka uniemożliwiło skuteczny nadzór nad hurtowniami. Przyczyną tego stanu były niewystarczające zasoby kadrowe GIF.

Więcej: www.rynekaptek.pl

 

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum