Miliardy na fabrykę szczepionki. Jakie mamy opcje i na co nas stać? Gdyby krajowi producenci mieli produkować aktualnie używane szczepionki, firmy te musiałyby udzielić licencji oraz przekazać know-how. Fot. archiwum (zdjęcie ilustracyjne)

Jesteśmy w stanie uczestniczyć w łańcuchu produkcji, a docelowo powinniśmy mieć też fabrykę szczepionki. Chodzi o bezpieczeństwo lekowe kraju - postuluje Krzysztof Kopeć, prezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego.

  • Jesienią Polfa Tarchomin będzie gotowa, żeby przystąpić do ampułkowanie szczepionek w kraju
  • Prof. Krystyna Bieńkowska-Szewczyk: - Stworzenie bezpiecznej szczepionki opartej o własny pomysł nie jest w naszym zasięgu
  • Gdyby krajowi producenci mieli produkować aktualnie używane szczepionki, firmy te musiałyby udzielić licencji oraz przekazać know-how.
  • Krzysztof Kopeć, prezes PZPPF: - Budowa nowej fabryki szczepionek Polsce to szacunkowy koszt nawet kilku miliardów złotych

Czy potrafilibyśmy sami produkować szczepionki przeciw COVID-19? Zależy co dokładnie przez to rozumiemy - sporo polityków i urzędników konkretnie zapowiada na razie ampułkowanie szczepionek w kraju. - W maju ruszy montaż linii w Polfie Tarchomin. Jesienią firma będzie gotowa, żeby przystąpić do rozlewania szczepionek - ogłosił 1 marca br. wicepremier, minister aktywów państwowych Jacek Sasin.

Duże zapóźnienia

Ale aspirujemy do czegoś więcej. Czy produkcja szczepionki jest dla naszych firm zadaniem wykonalnym? Jeśli chodzi o produkt polski od początku do końca, to eksperci są tutaj kategoryczni:

- Jeśli chodzi o własną, polską szczepionkę opartą na polskiej koncepcji, to jest to w tej chwili absolutnie niemożliwe. Mamy całe lata zaniedbań pod względem biotechnologii, wirusologii i stworzenie bezpiecznej szczepionki opartej o własny pomysł nie jest w naszym zasięgu - mówiła 2 marca w TVN 24 prof. Krystyna Bieńkowska-Szewczyk, wirusolog z Uniwersytetu Gdańskiego.

Jej zdaniem możemy w laboratoriach wykonać szereg preparatów, ale wprowadzanie ich w użycie jako polskiej szczepionki jest absolutnie niemożliwe. Z równym powodzeniem można wyprodukować własnego łazika na Marsa.

- Możemy produkować części, możemy produkować skutecznie elementy, ale pozostała procedura i produkcja - to już bym miała duże wątpliwości. Proszę pamiętać, że 2 mld dolarów kosztowało, żeby Moderna weszła na rynek i subsydiował to rząd amerykański - dodała.

W porozumieniu z właścicielem patentu

Co z kolei sądzą eksperci o koncepcie produkcji opartej o technologię i know-how zagranicznych firm?

- To jest możliwe. Co więcej, Polska powinna mieć taką produkcję, to musi być element strategii naszego bezpieczeństwa lekowego - podkreśla w rozmowie z Rynkiem Zdrowia Krzysztof Kopeć, prezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego.

Zdaniem eksperta, aby ruszyła produkcja szczepionki, potrzebna jest decyzja rządu we współpracy z przemysłem, pieniądze na inwestycję, czas i licencja na produkcję.  

- Najlepszym rozwiązaniem byłoby porozumienie z właścicielem patentu, który ze względu na to, że nie jest w stanie  zapewnić odpowiedniej liczby szczepionek, zgodziłby się na produkcję licencyjną lub część etapów produkcji w zakładach farmaceutycznych w Polsce – podpowiada Krzysztof Kopeć.

Gdyby krajowi producenci mieli produkować aktualnie używane szczepionki, firmy te musiałyby udzielić licencji oraz przekazać know-how. Czy to możliwe? Szef lokalnego oddziału koncernu AstraZeneca we Włoszech zadeklarował właśnie, że jego firma "jest gotowa odstąpić licencję na produkcję szczepionki przeciwko koronawirusowi, by mogła zostać przyspieszona"

Wejść w łańcuch produkcji

Politycy i eksperci przypominają, że firmy farmaceutyczne pobrały olbrzymie unijne środki publiczne na rozwój tych szczepionek, więc mają, można powiedzieć, moralne zobowiązanie do tego, żeby tym wynalazkiem się dzielić.

- Jeżeli jednak będzie to licencja przymusowa, a mniej wynikająca z kompromisu między stronami, to wydłuży się czas inwestycji. Im bardziej licencja będzie oparta na porozumieniu, tym bardziej skróci się czas realizacji inwestycji - wskazuje prezes PZPPF.

Jego zdaniem to instytucje unijne i rządowe powinny negocjować z firmami farmaceutycznymi udostępnienie licencji, w związku z tym, że nie są w stanie dostarczyć deklarowanej liczby szczepionek. To jest jedyna w miarę szybka droga.

Natomiast pytanie brzmi, co i w jakich etapach chcemy do Polski transferować?

- Na ampułkowanie jesteśmy gotowi już teraz: Polfa Tarchomin udowadnia, że możemy to zrobić w miarę szybko, czyli jesteśmy jako firmy w stanie uczestniczyć w tym łańcuchu produkcji, a docelowo być może powinniśmy mieć fabrykę, która przenosi do nas cały ten łańcuch - postuluje Krzysztof Kopeć.

Olbrzymie koszty

Ale to jest pytanie do rządu. Najpierw musi być decyzja, czy w ogóle i jaki model wybieramy a potem potrzebne są pieniądze na inwestycje.

- Uruchomienie linii produkcyjnej w fabryce w Polsce to bowiem koszt od kilkudziesięciu do kilkaset milionów zł, w zależności od transferowanego etapu tej produkcji. Budowa zaś nowej fabryki szczepionek Polsce to szacunkowy koszt nawet kilku miliardów złotych - wylicza prezes Kopeć.

Jak podkreśla specjalista, krajowe firmy farmaceutyczne byłyby w stanie uczestniczyć w łańcuchu produkcji szczepionki na COVID-19, pod warunkiem dodatkowych niezbędnych do tego inwestycji i współpracy z właścicielem patentu w zakresie otrzymania oraz wdrożenia licencji. Poza tym do uruchomienia nawet niektórych etapów produkcji potrzebny jest czas  - minimum sześć do ośmiu miesięcy oraz środki na takie inwestycje.

- Konieczne byłoby ogromne dofinansowanie na zakup specjalistycznego sprzętu,  dodatkowo na którego dostawę od producenta czeka się od 6 do 9 miesięcy. Następnie ten sprzęt trzeba by zwalidować i zakwalifikować, co trwa kolejne 3 do 6 miesięcy, bo wiąże się z badaniami mikrobiologicznymi – wskazuje prezes PZPPF.

Gwarancja bezpieczeństwa lekowego

Podsumowując, problemy z zapewnieniem dostępności szczepionek na COVID-19 pokazują, jak ważny jest krajowy przemysł farmaceutyczny i dlaczego należy go rozwijać. W czasie pierwszej fali pandemii właśnie dzięki krajowym producentom nie zabrakło w Polsce leków.

- Kiedy już parę lat temu, gdy mówiliśmy, jak ważne jest bezpieczeństwo lekowe kraju, to wywoływaliśmy tylko uśmiechy na twarzach. Wszyscy, również my, wierzyliśmy w międzynarodowe łańcuchy dostaw, które zostały przerwane. Tak naprawdę każdy pytał, po co nam umowa o bezpieczeństwie lekowym, jak nie nadciąga żadna wojna. No i mamy wojnę z covidem - konstatuje Krzysztof Kopeć.

Jego zdaniem, cała ta sytuacja udowadnia, że w czasach kryzysu tylko lokalna produkcja gwarantuje bezpieczeństwo lekowe kraju. Mamy w Polsce nowoczesny przemysł farmaceutyczny – zarówno prywatne, jak i państwowe fabryki - specjalizujące się w produkcji generyków. W oparciu o tę bazę powinniśmy budować bezpieczeństwo lekowe. Krajowy potencjał produkcyjny trzeba rozwijać latami konsekwentnie realizowaną strategią bezpieczeństwa lekowego. Tymczasem w Polsce takiej nie mamy.

Z pewnością mamy za to z powodu walki z epidemią COVID-19 sprzyjający klimat polityczny do odbudowy naszego poczucia bezpieczeństwa lekowego i zielone światło na najwyższych szczeblach.

Premier Mateusz Morawiecki zapowiedział 1 marca br., że odbudowa siły polskich firm farmaceutycznych to jeden z priorytetów na najbliższe lata.

- Konieczne jest zainwestowanie w budowę fabryk lub linii produkcyjnych. Jesteśmy na to przygotowani. […] Polskie firmy również chcą zaangażować się w proces wytwarzania szczepionki - mówił.

Wydaje się, że pierwszym takim przykładem jest firma biotechnologiczna Mabion, która podpisała umowę z amerykańskim producentem szczepionek Novavax. Polska firma ma otrzymać technologię i prowadzić testy, a finalnie produkować substancję czynną preparatu przeciw Covid-19.  Szczepionka Novavax jest obecnie w trakcie procesu rejestracji w Europejskiej Agencji Leków. Prezes Polskiego Funduszu Rozwoju Paweł Borys poinformował w środę (1 marca), że liczy, iż firmie Mabion uda się uruchomić produkcję szczepionek na przełomie II i III kwartału 2021 r.

Czytaj więcej: Szczepionka przeciw Covid-19 ma być produkowana w Polsce. Znamy szczegóły

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.