"Lekarz, który nie przepisze antybiotyku to zły lekarz". Dlaczego Polacy kochają antybiotyki?

Autor: JPP • Źródło: Rynek Zdrowia14 października 2022 13:20

Niewłaściwe stosowanie antybiotyków to jedna z głównych przyczyn rosnącego zjawiska antybiotykoodporności – alarmują eksperci. Z powodu infekcji bakteriami antybiotykoopornymi na świecie umiera 2 mln osób rocznie. – Niezbędne jest obalenie stereotypu, że wizyta u lekarza równa się recepta – podkreśla Jacek Krajewski, lekarz rodzinny i prezes Porozumienia Zielonogórskiego.

"Lekarz, który nie przepisze antybiotyku to zły lekarz". Dlaczego Polacy kochają antybiotyki?
"Lekarz, który nie przepisze antybiotyku to zły lekarz". Polacy łykają antybiotyki na potęgę Fot. AdobeStock
  • Polska znajduje się w niechlubnej czołówce państw Europy, w których nadużywa się antybiotyków w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, czyli najczęstszych, najbardziej powszechnych infekcji
  • Eksperci podkreślają, że antybiotyki są wielkim dobrem medycyny, ale należy je stosować racjonalnie
  • Apelują o edukację pacjentów, popularyzację strep testów i budowanie świadomości zagrożeń wynikających z antybiotykooporności
  • O tym, dlaczego Polacy kochają antybiotyki i co z tego wynika, eksperci będą rozmawiali podczas XVIII Forum Rynku Zdrowia 24 października

Nadużywanie antybiotyków odpowiada za globalny kryzys narastania  antybiotykoodporności

Nadużywanie i niewłaściwe stosowanie antybiotyków to jedna z głównych przyczyn rosnącego zjawiska antybiotykoodporności. Z powodu infekcji bakteriami antybiotykoopornymi na świecie umiera 2 mln osób rocznie, a w 2050 roku – jeżeli sytuacja nie ulegnie zmianie – będzie to 10 mln osób rocznie (OECD).

Światowa Organizacja Zdrowia już uznała narastanie zjawiska antybiotykoodporności za globalny kryzys i jedno z największych aktualnych zagrożeń zdrowotnych.

Eksperci zwracają uwagę, że Polska znajduje się w niechlubnej czołówce państw Europy, w których nadużywa się antybiotyków w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, czyli najczęstszych, najbardziej powszechnych infekcji. W 2022 roku nasz kraju znajdował się w pierwszej dziesiątce krajów OECD,  których przyjmuje się najwięcej antybiotyków.

  • Średnia dla krajów OECD to 17 dawek antybiotyków na 1 tys. mieszkańców na dzień
  • W Polsce to 22 dawki na 1 tys. mieszkańców na dzień
  • Grecja i Australia, które są na podium zestawienia – to 32 dawki na 1 tys. mieszkańców na dzień

 Autorzy najnowszych wytycznych dla lekarzy POZ wskazują, że: nadużywanie antybiotyków prowadzi do narastania lekooporności drobnoustrojów, a infekcje układu oddechowego są dominującą przyczyną takiego nadużycia, gdyż w zdecydowanej ich większości antybiotykoterapia nie jest wskazana.

Pokutuje przekonanie, że „lekarz, który nie przepisze antybiotyku to zły lekarze”

- Ważnym problemem w warunkach polskich jest zjawisko nieautoryzowanego użycia antybiotyków przez niektórych pacjentów. W wielu domowych apteczkach znajdują się bowiem zapasy antybiotyków pozostałych po poprzednich chorobach i wizytach lekarskich. Często są one przeterminowane lub w ilości niepozwalającej na prawidłowe ukończenie antybiotykoterapii. Nie przeszkadza to jednak pacjentom w ich stosowaniu. Motywem do ich użycia są zjawiska „poprzednim razem przy takich samych objawach mi pomogło” lub też „przyjaciółka mówiła, że ten lek jest skuteczny”, nie bacząc że możemy mieć do czynienia z zupełnie odmiennym czynnikiem etiologicznym zakażenia dającym zbliżone objawy – wyjaśnia dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski z Katedry i Zakładu Mikrobiologii Lekarskiej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Z kolei Agnieszka Mastalerz-Migas, konsultant krajowa w dziedzinie medycyny rodzinnej oraz kierownik Katedry i Zakładu Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu wskazuje:

- Miejscem, gdzie dochodzi do nadużywania antybiotyków jest POZ. Według amerykańskich danych ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych jest przyczyną ok. 20 proc. konsultacji u lekarza rodzinnego. Zdecydowaną większość infekcji dróg oddechowych wywołują wirusy, np. zapalenie gardła – nawet 90 proc., i stany te nie wymagają wdrażania antybiotykoterapii, a jedynie leczenia objawowego. Właściwe postępowanie terapeutyczne, w tym zaprzestanie stosowania antybiotyków w infekcjach o etiologii wirusowej, jest niezwykle istotne w dobie narastającej oporności drobnoustrojów.

Jacek Krajewski, lekarz rodzinny i szef Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia "Porozumienie Zielonogórskie" zauważa, że wciąż pokutuje przekonanie, że „lekarz, który nie przepisze antybiotyku podczas wizyty, jest złym lekarzem”.

- Niezbędne jest obalanie stereotypu, że wizyta u lekarza równa się recepta, wizyta u lekarza to porada, której celem jest zalecenie najskuteczniejszej i bezpiecznej metody leczenia danej infekcji – zwraca uwagę.

Specjaliści podkreślają jednocześnie, że antybiotyki są wielkim dobrem medycyny, tyle że należy je stosować racjonalnie.

Wyzwania i zagrożenia antybiotykooporności na Forum Rynku Zdrowia

O tym, dlaczego Polacy kochają antybiotyki i co z tego wynika, eksperci będą rozmawiali podczas XVIII Forum Rynku Zdrowia 24 października.

Podczas panelu eksperci opowiedzą m.in.:

  • jaka jest aktualna świadomość  i wiedza Polaków dotycząca leczenia antybiotykami – czy Polacy uważają, że antybiotyki działają także na wirusy?
  • jak wygląda praktyka lekarza POZ – czy pacjenci oczekują antybiotyków? Czy uważają je za „dobre na wszystko”?
  • czy nowość, jaką są strep testy pomoże w edukacji pacjentów?
  • jak skutecznie edukować pacjentów, że nadużywanie antybiotyków jest szkodliwe zarówno jednostkowo, jak i populacyjnie  

Załączone w tekście komentarze ekspertów pochodzą z informacji  "Edukacja – racjonalne stosowanie antybiotyków", załączonej do tekstu w formie PDF.

Sesja "Dlaczego Polacy kochają antybiotyki i co z tego wynika? Wyzwania i zagrożenia antybiotykooporności" odbędzie się 24 października 2022 (12:00-13:30 • Sala Londyn) podczas Forum Rynku Zdrowia w hotelu Sheraton w Warszawie. Agenda wydarzenia dostępna jest na stronie forumrynkuzdrowia.pl

 

DO POBRANIA

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum