Farmaceuci coraz bliżej ustawy o swoim zawodzie. Będą mieli powody do świętowania?

Autor: LJ/Rynek Zdrowia • • 07 października 2020 06:00

Bardzo dziękuję, że pochylili się państwo nad ustawą o zawodzie farmaceuty. To jest ustawa, na którą nasze środowisko czeka prawie 30 lat. Jestem pewna, że ułatwi ona wykonywanie zawodu farmaceuty - mówiła prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, Elżbieta Piotrowska-Rutkowska na zakończenie posiedzenia sejmowej komisji zdrowia, która rozpatrywała projekt.

Farmaceuci coraz bliżej ustawy o swoim zawodzie. Będą mieli powody do świętowania?
Ustawa o zawodzie farmaceuty wkrtótce stanie się faktem; FOT. PTWP

Farmaceuci są jedynym zawodem medycznym oraz jednym z nielicznych zawodów zaufania publicznego, który nie doczekał się jeszcze własnej ustawy. Po latach apelowania samorządu aptekarskiego o przygotowanie takiego dokumentu, sprawa jest coraz bliżej finału.

We wtorek (6 października) posłowie komisji zdrowia przyjęli projekt, który trafił do drugiego czytania w Sejmie (7-8 października). Został przyjęty przez Radę Ministrów w styczniu 2020 roku. Do Sejmu trafił 3 lutego 2020 roku. Następnie 12 lutego dokument skierowano do pierwszego czytania w komisji zdrowia - i na tym ścieżka legislacyjna się urwała.

Plany legislacyjne pokrzyżował wybuch epidemii koronawirusa. W końcu jednak pod koniec maja odbyło się pierwsze czytanie. Z uwagi na złożoność projektu, poruszanej w nim materii oraz bardzo dużą liczbę zgłoszonych uwag, dokumentem zajęła się nadzwyczajna podkomisja. To podczas czterech posiedzeń podkomisji, odbywających się od maja do października, procedowano najtrudniejsze merytoryczne kwestie.

Wpierw pilotaż, później finansowanie
Podczas wtorkowej, jak i poprzednich dyskusji pojawiał się wątek dodania usług opieki farmaceutycznej do koszyka świadczeń gwarantowanych, aby mogły być finansowane przez NFZ.

Jak wielokrotnie informował wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski, na razie część usług opieki farmaceutycznej będzie finansowana w ramach pilotażu. - Dopiero po zakończeniu pilotażu zaproponujemy finansowanie na stałe dla wszystkich placówek. Dzisiaj jest za wcześnie na takie zapisy - mówił podczas jednego z posiedzeń.

Dodał, że resort zdrowia aktualnie pracuje nad pilotażem realizacji opieki farmaceutycznej, aby odpowiedzieć na pytania: w jaki sposób będzie ona realizowana oraz finansowana, a także jakie świadczenia w tym zakresie będą mogły być udzielane przez farmaceutów.

Przy okazji określone mają też zostać m.in. zasady współpracy i wykorzystania dokumentacji medycznej pacjenta, prowadzenia dokumentacji i współpracy z lekarzem zlecającym oraz prowadzenia karty informacyjnej dla lekarzy, którzy sprawują opiekę nad pacjentem.

Szczepienia na razie poza aptekami
Kolejnym wątkiem, który często wraca przy procedowaniu projektu ustawy o zawodzie farmaceuty, jest umożliwienie wykonywania szczepień w aptekach, po przeszkoleniu farmaceutów chętnych do świadczenia takich usług.

Epidemia koronawirusa, a następnie nałożenie się jej na sezon grypowy i szczepienia przeciwko grypie, spowodowały wzmożony lobbing części organizacji oraz samorządu aptekarskiego dotyczący wprowadzenie takiego rozwiązania w Polsce. Przywoływane są przykłady państw, gdzie taka immunizacja już funkcjonuje.

Wypowiedzi ministerialnych urzędników wskazują na to, że podobnie jak w przypadku usług opieki farmaceutycznej - rozszerzenie możliwości szczepień przeciwko grypie o apteki będzie zależało od wyników wspomnianego pilotażu. - System musi być dobrze przemyślany. Przedyskutowania wymagają m.in. kwestie rozliczania tej usługi - podkreślił minister zdrowia Adam Niedzielski.

Co zawiera ustawa?
Projekt przewiduje kompleksowe uregulowanie zasad wykonywania zawodu farmaceuty w ramach jednego aktu normatywnego. W obecnym porządku prawnym przepisy dotyczące zasad uzyskiwania prawa wykonywania zawodu, pragmatyki zawodu oraz kształcenia przed- i podyplomowego farmaceutów są uregulowane w dwóch ustawach – ustawie o izbach aptekarskich i ustawie Prawo farmaceutyczne.

Ustawa systematyzuje, uaktualnia i dostosowuje funkcjonowanie farmaceutów w zawodzie do obecnej sytuacji faktycznej i prawnej oraz uwzględnia nowe obszary działania, szczególnie poprzez wprowadzenie opieki farmaceutycznej, czyli świadczenia zdrowotnego polegającego na sprawowaniu przez farmaceutę szczegółowego nadzoru nad przebiegiem indywidualnej farmakoterapii.

Jest to zresztą realizacja rządowego postulatu dotyczącego wzmocnienia roli farmaceuty w polskim systemie ochrony zdrowia wyrażonego w dokumencie „Polityka Lekowa Państwa 2018-2022”.

- Aktualna sytuacja demograficzna w kraju przyczynia się do przeciążenia systemu ochrony zdrowia, przede wszystkim podstawowej opieki zdrowotnej. W tym kontekście rysuje się konieczność szukania możliwości odciążenia systemu przez lepsze wykorzystanie istniejących zasobów ludzkich i większe wykorzystanie potencjału zawodowego farmaceutów, którzy obecnie pełnią funkcje związane tylko z dystrybucją leków - uzasadniał podczas posiedzenia komisji zdrowia poseł i farmaceuta, Paweł Rychlik.

Ustawa reguluje też zasady i warunki wykonywania zawodu farmaceuty, uzyskiwania prawa wykonywania zawodu farmaceuty oraz kształcenia zawodowego i podyplomowego farmaceutów. Wprowadza również zasady w kontekście czynności zawodowych technika farmaceutycznego.

Niezależność farmaceuty pod ochroną
Projekt zawiera także przepisy, które mają wzmocnić pozycję farmaceuty wobec środowiska biznesowego. Ma podkreślać samodzielność zawodową, autonomię i niezależność w realizowaniu zadań zawodowych, bowiem w opinii ustawodawcy, aktualnie nie są one dostatecznie chronione.

W projekcie wskazano wprost, że farmaceuta samodzielnie podejmuje decyzje w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej oraz udzielania usług farmaceutycznych, kierując się wyłącznie dobrem pacjenta i nie jest związany w tym zakresie poleceniem służbowym. Natomiast podmiot prowadzący aptekę jest zobowiązany umożliwić farmaceucie samodzielne podejmowanie decyzji w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej oraz udzielania usług. Projekt wprowadza także przepisy penalizujące próby nacisku na farmaceutę.

W trakcie procedowania projektu ustawy odbyła się też dyskusja nad przepisem wprowadzanym do prawa farmaceutycznego, który umożliwia inspekcji farmaceutycznej unieruchomienie apteki, punktu aptecznego lub hurtowni farmaceutycznej, jeśli podmiot prowadzący daną aktywność uniemożliwia realizację zadań przez kierownika placówki.

Ten punkt spotkał się z dużą reakcją kilku organizacji, które wskazywały na nieadekwatność sankcji w sytuacji, gdy „nieporozumienie pomiędzy farmaceutą czy kierownikiem hurtowni a podmiotem prowadzącym aptekę lub hurtownię mogłoby stać się powodem ich unieruchomienia”.

Ustawodawca chciał w ten sposób wzmocnić niezależność farmaceuty w przypadkach nieprawidłowości występujących w podmiocie. W innym miejscu dodano przesłanki do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki wobec podmiotu, który nie zapewnienia farmaceucie możliwości samodzielnego podejmowania decyzji w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej lub udzielania usług farmaceutycznych.

- Kluczem dla bezpieczeństwa pacjentów jest niezależność farmaceuty. Kluczem dla jej zagwarantowania jest sankcja za naruszanie niezależności. Taki cel ma ustawa o zawodzie farmaceuty i zgłaszane poprawki gwarantujące realizację tego celu dzięki narzędziom w rękach inspekcji (farmaceutycznej - red.) - ocenił Michał Byliniak, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum