Astma, nieżyt nosa czy alergia? Jak odróżnić te choroby

Autor: Luiza Jakubiak • Źródło: Rynek Zdrowia29 maja 2022 12:17

W przeciwieństwie na przykład do alergicznego nieżytu nosa, kiedy chory jest w stanie większość rzeczy wykonać, a jedynie odczuwa duży dyskomfort, napad astmy może spowodować, że chory jest wręcz sparaliżowany: nie jest w stanie chodzić i normalnie funkcjonować.

Astma, nieżyt nosa czy alergia? Jak odróżnić te choroby
W przypadku astmy alergicznej chorzy muszą przyjmowac leki wziewne Fot. ShutterStock
  • Alergia na pyłki roślin, alergia na roztocza kurzu domowego, astma alergiczna - jak je odróżnić?
  • Alergia na pyłki roślin może występować wtedy, kiedy chory jest eksponowany na poszczególne pyłki w sezonie pylenia
  • Alergia na roztocza kurzu domowego to dość podstępna alergia. Może się długo rozwijać bez sygnału ze strony chorych o spostrzeganiu objawów
  • Astma alergiczna jest nagłą odpowiedzią ze strony dolnych dróg oddechowych, czyli oskrzeli, na ekspozycję na alergen, u chorego, który jest uczulony na dany alergen

Alergia na pyłki roślin

Katar, zapalenie spojówek lub kaszel mogą wskazywać na alergię, a nawet już na astmę alergiczną. Jak stwierdzić, na co jest uczulony pacjent? Wyjaśnia prof. Krzysztof Kowal, alergolog z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, przewodniczący sekcji immunoterapii swoistej Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.

Najczęstsze objawy alergii na pyłki roślin to:

  • nieżyt błony śluzowej nosa,
  • zapalenie spojówek.

Mogą występować wtedy, kiedy chory jest eksponowany na poszczególne pyłki w sezonie pylenia. Sezon pylenia zależy od regionu, w którym znajdzie się chory. W Polsce sezon pylenia zaczyna się już późną zimą - wtedy zaczynają pylić niektóre drzewa. Kwintesencja ich pylenia następuje w kwietniu i na przełomie kwietnia i maja, wtedy pyli na przykład brzoza. Potem pojawiają się pyłki traw: koniec maja, czerwiec i początek lipca. A po trawach przychodzą chwasty, takie jak np. bylica.

Pyłki pojawiają się przede wszystkim wtedy, kiedy jest ciepły, słoneczny dzień, oraz wiatr, który pomaga im się rozprzestrzeniać.

Diagnostyka polega na wywiadzie z chorym, a żeby potwierdzić alergię, wykonuje się punktowe testy skórne. Mamy dziś ekstrakty alergenowe, które pozwalają z dużym prawdopodobieństwem wykazać istotne uczulenie na poszczególne pyłki roślin.

Po otrzymaniu wyników testów należy dopasować, czy profil uczulenia wyjaśnia dolegliwości zgłaszane przez chorego. Trzeba zwrócić uwagę czy badania dodatkowe są w stanie potwierdzić rozpoznanie.

Gdy nie jest możliwe wykonanie testów skórnych, można badać swoistość przeciwciał w surowicy.

Naturalny przebieg choroby u osób uczulonych na pyłki może być różny. U niektórych objawia się jedynie ze strony górnych dróg oddechowych i oczu, natomiast u części osób proces alergiczny może rozprzestrzenić się na inne narządy, np. na dolne drogi oddechowe. Pojawiają się wtedy objawy astmatyczne.

Można stosować leczenie objawowe, czyli np. aerozol do nosa czy krople do oczu. Pozwalają na kontrolę objawów klinicznych.

Alergia na roztocza kurzu domowego

Alergia na roztocza kurzu domowego to dość podstępna alergia. Może się długo rozwijać bez sygnału ze strony chorych o spostrzeganiu objawów. Te objawy mogą się rozwijać bardzo powoli i jedynie powikłania mogą zasugerować pacjentowi zgłoszenie się do lekarza, na przykład długo rozwijający się nieżyt nosa, który doprowadzi do zapalenia zatok.

Czasem też pacjent zgłasza się z bólem głowy albo zapaleniem ucha. Dzieje się tak dlatego, ponieważ alergia na roztocza kurzu domowego jest alergią całoroczną. Dlatego ten alergiczny proces zapalny, który leży u podstawy objawów występujących u chorych na choroby alergiczne się tli.

Jeśli chodzi o inne objawy, to w przeciwieństwie na przykład do pyłków roślin, stosunkowo rzadziej u chorych uczulonych na roztocza kurzu domowego występują objawy ze strony spojówek. Natomiast ze względu na ciągły i długotrwały charakter ekspozycji, częściej dochodzi u nich do blokady nosa, czyli uczucia zatkanego nosa.

Chorym trudno jest rozpoznać ten moment, kiedy zaczyna się alergia, bo jest ekspozycja cały rok. W alergii pyłkowej, gdzie nie ma pyłków w powietrzu, chorzy czują się dobrze. Gdy pyłki się pojawiają, zaczyna się problem. Dlatego w przypadku alergii na roztocza kurzu domowego pacjenci zrzucają winę na swoje dolegliwości na różnego rodzaju inne czynniki, np. na możliwość infekcji czy zanieczyszczenia powietrza.

Dla zdiagnozowania alergii na roztocza kurzu domowego wykonuje się badania alergiczne, podobne do diagnostyki stosowanej w alergii pyłkowej. W przypadku tych chorych lekarz musi zwrócić baczniejszą uwagę na wszelkiego rodzaju cechy nieżytu nosa, na ewentualne wystąpienie zapalenia spojówek, nawracające zapalenia zatok oraz dobrze zdiagnozować funkcjonowanie dolnych dróg oddechowych i zrobić dokładne badania w kierunku astmy. U tych pacjentów bowiem znacznie częściej występuje astma alergiczna.

Jeśli chodzi o sezonowość, to najczęściej objawy nasilają się w okresie, kiedy najwięcej czasu spędzamy w domu, np. powrót z wakacji i włączenie centralnego ogrzewania. Zamykamy okna, roztocza stają się bardziej lotne, lepiej je inhalujemy i wówczas jest zaostrzenie choroby.

Czasami jedynym czynnikiem, który nam pokaże, że jest współistniejąca alergia, mogą być infekcje, ponieważ u takiego chorego, u którego objawy kliniczne przebiegają w sposób na tyle łagodny, że nie jest on w stanie ich spostrzec, pojawienie się infekcji wirusowej powoduje znaczne nasilenie tych objawów. Taka infekcja wirusowa może wywołać objawy astmatyczne.

Jak zapobiegać? Należy przede wszystkim zmniejszyć ekspozycję na alergeny. Można stosować leki przeciwalergiczne oraz leki stosowane miejscowo, czyli na przykład w przypadku alergii zlokalizowanej w nosie aerozol do nosa, w przypadku problemu z oczami - krople do oczu, a przy objawach astmatycznych - leki wziewne.

Astma alergiczna

Astma alergiczna jest nagłą odpowiedzią ze strony dolnych dróg oddechowych, czyli oskrzeli, na ekspozycję na alergen, u chorego, który jest uczulony na dany alergen. Czyli jest to reakcja obronna naszego organizmu, ale tylko takiego, który uważa dany alergen za czynnik szkodliwy, czyli osoby uczulonej.

Taka reakcja to najczęściej:

  • duszność,
  • kaszel,
  • uczucie świszczącego oddechu, utrudnionego oddychania.

Ta reakcja jest bardzo często na tyle silna, że uniemożliwia chorym wykonywanie codziennych czynności.

By potwierdzić astmę alergiczną, trzeba przeprowadzić dokładny wywiad z chorym, ustalić w jakich okolicznościach występują objawy, jakie są czynniki współistniejące.

Często u tych chorych, u których długotrwała astma występuje, można wykryć już podczas badania w gabinecie lekarskim, natomiast metodami, które absolutnie trzeba wdrożyć, to badanie pozwalające wykazać alergię na alergeny, które mogą odgrywać istotną rolę. Często specjaliści posługują się też badaniem spirometrycznym, by obiektywnie wykazać zmienność przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Jest to badanie, które nie jest absolutnie konieczne do postawienia rozpoznania, ale bardzo w tym rozpoznaniu pomaga. Pomaga następnie w monitorowaniu chorego.

Astma alergiczna, jak każda inna astma, musi być odpowiednio leczona i chory musi przyjmować leki wziewne po to, by ta astma była pod kontrolą. Napad astmy jest na tyle niedobrym zjawiskiem, że w bardzo istotny sposób wpływa na codzienne funkcjonowanie chorych.

W przeciwieństwie na przykład do alergicznego nieżytu nosa, kiedy chory jest w stanie większość rzeczy wykonać, a jedynie odczuwa duży dyskomfort, tak napad astmy może spowodować, że chory jest wręcz sparaliżowany: nie jest w stanie chodzić i normalnie funkcjonować.

Pacjent otrzymuje leczenie przeciwzapalne, czyli kortykosteroid wziewny, jak również musi mieć do dyspozycji lek bronchodilatacyjny, czyli betamimetyk. Za pomocą tych dwóch leków większość chorych w mniejszy lub większy sposób radzi sobie z astmą i jest w stanie dosyć dobrze funkcjonować.

Leki te jednak nie zmieniają w istotny sposób naturalnego przebiegu choroby.

Metodą, która w sposób trwały poprawia funkcjonowanie chorych uczulonych na pyłki roślin, roztocza kurzu domowego i z astmą alergiczną jest immunoterapia alergenowa.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum