Rozwiązania telemedyczne dla seniorów

Autor: RZ • • 24 lipca 2015 09:28

Struktura demograficzna polskiego społeczeństwa zmienia się dynamicznie. Systematyczny spadek liczby urodzeń przy wydłużającym się przeciętnym czasie życia spowodował wzrost odsetka ludzi starszych w społeczeństwie. Osoby po 65. roku życia stanowią obecnie około 13% populacji Polski.

Rozwiązania telemedyczne dla seniorów
FOT. Shutterstock (zdjęcie ilustracyjne)

Osoby te częściej niż ludzie młodsi. Przekłada się to na fakt, że ponad 30% wydatków zdrowotnych w naszym kraju jest przeznaczane na potrzeby zdrowotne osób starszych. Wraz z wiekiem wzrasta częstość tzw. polipatologii, czyli występowania kilku schorzeń przewlekłych u jednego pacjenta.

Z wiekiem zwiększa się również odsetek chorych obłożnie lub obciążonych zaburzeniami funkcji poznawczych, wymagających pomocy osób trzecich, często w najbardziej podstawowym wymiarze.

Wyzwania demograficzne
Opisane zjawisko stawia szereg strukturalnych wyzwań, zarówno w wymiarze społecznym, jak i ekonomicznym. Należą do nich m.in.:
• konieczność optymalizacji finansowania świadczeń zdrowotnych oraz socjalnych osób starszych
• potrzeba pomocy w organizacji życia i zaspokajaniu potrzeb osób starszych, których samodzielność jest ograniczona
• potrzeba wiedzy o procesach starzenia się organizmu oraz o biologicznych, medycznych i społecznych konsekwencjach tego procesu i możliwościach wspierania osób starszych z myślą o zachowaniu przez nie samodzielności
• konieczność opracowania programów profilaktycznych mających na celu zachowanie sprawności fizycznej i psychicznej do późnego wieku i ograniczenie kosztów opieki medycznej i usług opiekuńczych.

Wciąż mierzymy się z sytuacją, w której na 38 milionów mieszkańców naszego kraju (tj. na ponad 4 miliony osób w wieku geriatrycznym) przypada niespełna 400 geriatrów. Zbyt mało jest wykwalifikowanych pielęgniarek geriatrycznych, pracowników socjalnych, tzw. asystentów osoby starszej.

Obecnie nie istnieje również w Polsce zintegrowany system zdalnego monitorowania i oceny pacjentów w wieku podeszłym, pozostających pod opieką domową, opieką w ramach domów pomocy społecznej oraz przebywających w zakładach pielęgniarsko-opiekuńczych i opiekuńczo-leczniczych.

To system, mogący częściowo zastąpić konieczność zgłaszania się pacjenta w wieku podeszłym do kontroli lekarskiej zwłaszcza po to, żeby dokonać podstawowych pomiarów medycznych (ciśnienie tętnicze, wysycenie krwi tlenem, EKG) czy oceny kwestionariuszowej (ocena nastroju i ewentualnie występowania depresji czy oceny funkcji poznawczych).

Nie istnieje również system pozwalający na poprawę bezpieczeństwa zdrowotnego osoby w wieku podeszłym, pozwalający np. na monitorowanie upadków, monitorowanie przyjmowania leków, ocenę wystąpienia wczesnych cech infekcji (podwyższona temperatura ciała, przyspieszenie oddechu i tętna).

Nie istnieją wreszcie przystosowane do polskich warunków standardy i procedury, nakierowane na poprawę form sprawowanej opieki, a co za tym idzie zdrowia, bezpieczeństwa i godności pacjentów w wieku podeszłym.

Działania polityczne
Rosnące potrzeby zdrowotne i socjalne osób starszych przy jednoczesnych brakach zasobów ludzkich i technicznych do ich zaspokojenia stanowiły motywację do podjęcia strategicznych działań na rzecz starzejącego się społeczeństwa na szczeblu władz centralnych.

Utworzona w ubiegły roku sejmowa komisja polityki senioralnej jest jednym z najważniejszych gremiów inicjujących i koordynujących działania związane z problemami osób starszych, wśród których na pierwszy plan wysuwają się kwestie opieki i ochrony zdrowia. Temat wdrożenia nowoczesnych technologii telemedycznych pomocnych osobom w wieku podeszłym był zagadnieniem dyskutowanym podczas ostatniego posiedzenia komisji, które odbyło się w połowie czerwca.

Jak podkreślił przewodniczący komisji, poseł Michał Szczerba, „nowe technologie są dużym wsparciem w opiece nad osobami starszymi, pozwalają w znacznym stopniu odciążyć system opieki zdrowotnej, ułatwić codzienne funkcjonowanie osób starszych, a opiekunom umożliwić godzenie ról, które pełnią w społeczeństwie i w rodzinie”.

Na potrzebę dostosowania regulacji prawnych dla wykorzystywania i publicznego finansowania rozwiązań telemedycznych zwrócił uwagę wiceminister zdrowia Cezary Cieślukowski. Wskazał m.in. na wprowadzane zmiany kilku ustaw, w tym o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz o zawodzie lekarza.

- Celem jest umożliwienie, oprócz udzielania porady lekarskiej w pełnym zakresie w formie bezpośredniego kontaktu lekarza z pacjentem, również wykonywanie porady lekarskiej przy pomocy telemedycyny - zaznaczył wiceminister zdrowia.

- Jest to kluczowe i podstawowe działanie, które doprowadzi do tego, żeby zastosowanie rozwiązań telemedycznych można było upowszechniać, a docelowo, aby stały się one nie tylko formą aktywności podmiotów prywatnych na rynku poza opieką finansowaną ze środków publicznych, ale, żeby usługi medyczne świadczone za pomocą telemedycyny stały się również częścią świadczeń leczniczych finansowanych za pośrednictwem NFZ - dodał Cezary Cieślukowski.
Jednoczesne działania na płaszczyźnie organizacyjnej i technicznej, prowadzone Ministerstwo Zdrowia wspólnie z

Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia przy wsparciu Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu, mają doprowadzić do utworzenia ogólnopolskiej platformy telemedycznej.

Ma ona służyć takim obszarom, jak telekonsultacje, telediagnostyka i ma być ukierunkowana głównie na uruchomienie świadczeń medycznych teleinformacyjnych w obszarze chorób przewlekłych, w szczególności chorób układu krążenia. Zgodnie z planami jej wdrożenie ma rozpocząć się jeszcze w tym roku.

Telediagnostyka i teleopieka
Generalnie, w opiece nad osobami starszymi wykorzystywane są dwa podstawowe rodzaje usług telemedycznych. Należą do nich telediagnostyka oraz teleopieka. Telediagnostyka odnosi się wykrywania zaburzeń stanu zdrowia osoby w wieku podeszłym za pomocą mobilnych urządzeń diagnostycznych. Dane z pomiarów wybranych parametrów życiowych przesyłane są zdalnie za pomocą sieci telekomunikacyjnych lub teleinformatycznych do platformy telemedycznej, skąd dalej mogą być skierowane do lekarza prowadzącego.

Przykładem rozwiązania może być zdalny, długotrwały monitoring rytmu serca (7-, 14- i 30- dniowy), który znajduje zastosowanie w diagnostyce zaburzeń rytmu serca, jak również w prewencji udarów, co znajduje odbicie w najnowszych badaniach i publikacjach naukowych (TELEMARC).

Teleopieka natomiast to szereg narzędzi o charakterze częściowo medycznym, częściowo socjalnym, a także związanym z zapewnieniem np. osobie starszej bezpieczeństwa oraz samodzielnego funkcjonowania.

Zakres medyczny obejmuje monitorowanie schorzeń przewlekłych - kardiologicznych, metabolicznych, pulmonologicznych - polegające na pomiarach parametrów życiowych (m.in. ciśnienia tętniczego, EKG, tętna, saturacji krwi, poziomu glikemii) i poziomu współpracy z pacjentem (użycie inhalatora, zażycie zaordynowanego leku itp.) oraz przesyłaniu danych do platformy telemedycznej; w określonych przypadkach jest to skoordynowane z uzyskaniem porady medycznej/interwencji lekarskiej lub poinformowaniem opiekuna.

Monitoring środowiska, w którym przebywa osoba starsza jest kluczowy dla zapewnienia jej bezpieczeństwa. Wykorzystywane technologie pozwalają na kontrolę warunków w domu osoby starszej: temperatury, wilgotności, stężenia niebezpiecznych gazów. Wyposażenie osoby w urządzenie monitorujące upadki oraz GPS i wysyłające informacje o jej aktywności i położeniu umożliwia podjęcie interwencji w sytuacjach zagrożenia.

Rozwiązania dostępne na polskim rynku
Wspominane rozwiązania w dostępne są już na rynku polskim - zarówno w zakresie urządzeń pomiarowych, jak i systemów informatycznych pozwalających na realizację świadczeń medycznych i usług opiekuńczych.

Firma Pro-PLUS od ponad 20 lat rozwija technologie wspierające opiekę nad osobami starszymi, które wychodzą na naprzeciw oczekiwaniom pacjentów i rynku. Od początku swojej działalności firma skupia się na produkcji urządzeń i systemów do telemonitoringu pacjentów indywidualnych, jak również odbiorców instytucjonalnych. Główny obszar działalności Pro-PLUS to kardiologia i zdalne przesyłanie danych medycznych pomiędzy pacjentem a lekarzem.

Urządzenie do rejestracji EKG, EHO MINI event-holter pozwala na diagnostykę i stały monitoring kardiologiczny w warunkach ambulatoryjnych. Dodatkowe wyposażenie go w funkcję VOICE umożliwia pacjentowi kontakt się z lekarzem dzięki wyposażeniu aparatu w kartę SIM. Lekarz prowadzący może natomiast korzystać z codziennych powiadomień SMS-owych o stanie zdrowia poszczególnych pacjentów.

Funkcje GEOLOKALIZACJI oraz GEOFENCINGU, czyli wyznaczenia bezpiecznej strefy, sprawdzają się w przypadku osób przechodzących proces rehabilitacji kardiologicznej bądź cierpiących na schorzenia związane z demencją (m.in. choroba Alzheimera). W przypadku opuszczenia przez pacjenta wyznaczonego obszaru, rodzina lub opiekun zostają o tym poinformowani.

Urządzenie EHO MINI zostało zaprojektowane w sposób umożliwiający integrację innych urządzeń diagnostycznych (ciśnieniomierzy, glukometrów, pulsoksymetrów, wag), co pozwala na prowadzenie kompleksowego monitoringu stanu zdrowia pacjenta w wieku podeszłym. Komplet danych z pomiarów przesyłany jest do platformy telemedycznej CardioSCP, do której dostęp ma zarówno lekarz, jak i pacjent.

Funkcjonalność systemu telemedycznego
Już wkrótce funkcjonalność systemu telemedycznego firmy Pro-PLUS pozwoli na monitorowanie przestrzegania schematów terapeutycznych poprzez sygnalizowanie przyjęcia leków. Jest to niezbędny aspekt skuteczności terapii schorzeń przewlekłych oraz zapobiegania ich zaostrzeń.

Jednostkom medycznym i placówkom opiekuńczym dedykowane jest urządzenie EHO-12. Jest to nowoczesny 12-odprowadzeniowy rejestrator EKG przeznaczony do pomiaru spoczynkowego rytmu serca. Przy współpracy z przenośnym komputerem jest w pełni mobilnym, profesjonalnym narzędziem umożliwiającym wykonanie badania w domu pacjenta (np. przez pielęgniarkę środowiskową), co znacznie usprawnia proces diagnostyczno-decyzyjny.

Badanie wykonane w domu pacjenta przez pielęgniarkę natychmiast dostępne jest dla lekarza kardiologa w Centrum Opisowym. Wykwalifikowany lekarz może dokonać opisu badania; dzięki temu znika konieczność transportu pacjenta w celu wykonania podstawowej diagnostyki. Podobnie jak urządzenie EHO MINI, EHO-12 współpracuje z zewnętrznymi urządzeniami diagnostycznymi.

Rozwiązania telemedyczne są skutecznym narzędziem wspierającym sprostanie wyzwaniom demograficznym, zarówno w wymiarze medycznym, jak i ekonomicznym. Poprawa jakości i dostępności, jak też redukcja kosztów usług medycznych świadczonych za pomocą technologii teleinformatycznych jest faktem. Dowodzą tego liczne badania pilotażowe, również międzynarodowe, realizowane w krajach będących liderami telemedycyny, takich jak Wielka Brytania, Włochy, kraje skandynawskie czy Hiszpania.

Pozostaje czekać na usankcjonowanie telemedycyny w polskim prawie oraz systemie finansowania świadczeń zdrowotnych.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum