Ministerstwo Zdrowia ureguluje kwestię telemedycyny?

Autor: Tekst dostarczony przez firmę Pro-PLUS Sp. z o.o. • • 30 października 2015 13:42

Podkomisja sejmowa przyjęła poprawki do Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (Dz.U.1997, nr 28 poz. 152). Regulują one kwestie świadczenia usług telemedycznych, m.in. sposobu i miejsca świadczenia usług medycznych przez lekarza.

Ministerstwo Zdrowia ureguluje kwestię telemedycyny?
FOT. Fotolia (zdjęcie ilustracyjne)

Liczne zalety e-zdrowia
Prace nad projektem ustawy Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (Dz.U.1997, nr 28 poz. 152) w sprawie wprowadzenia uregulowań dotyczących systemu informacji w ochronie zdrowia trwały około roku. Przebiegały bardzo intensywne i wzbudziły zainteresowanie wielu środowisk pozarządowych związanych z telemedycyną. Wspólny interes połączył je w Telemedyczną Grupę Roboczą, która opracowała propozycję zmian oraz przedstawiła je Ministerstwu Zdrowia i posłom.

Telemedycyna to wiele korzyści dla wszystkich uczestników procesu leczenia. Pacjent może korzystać z indywidualnie dobranego pakietu usług i urządzeń, oszczędzając czas i środki poprzez unikanie wizyt osobistych i kolejek do gabinetu specjalisty.

Pracownicy ochrony zdrowia otrzymują szerszy dostęp do potencjalnych pacjentów i zwiększenie efektywności pracy. Podmioty lecznicze zyskują poprawę jakości procesów diagnostycznych i leczenia. W praktyce oznacza to lepsze wyniki finansowe i niższe koszty działania. Telemedycyna pozwala również na wymianę wiedzy pomiędzy lekarzami oraz podniesienie jakości usług diagnostycznych i leczniczych.

Szczegółowa analiza obecnej sytuacji została zawarta w Raporcie „Otoczenie regulacyjne telemedycyny w Polsce” przygotowanym przez Telemedyczną Grupę Roboczą. Efektem prac były propozycje zmian do rozwiązań zaproponowanych przez Ministerstwo Zdrowia.

Przyjęcie poprawek zaproponowanych przez TGR oznaczałoby dużą szansę dla firm świadczących usługi telemedyczne na polskim rynku.

- Przede wszystkim jest to szansa na masową komercjalizację usług i produktów telemedycznych na polskim rynku. Firmy, które je dostarczają miałyby większą szansę na uzyskanie finansowania w ramach projektów prowadzonych np. przez Naukowe Centrum Badań i Rozwoju. Obecnie, z powodów ograniczeń legislacyjnych, stworzona w ramach projektów technologia nie może być wykorzystana w Polsce, więc zostaje zaimplementowana przez zagraniczne firmy. Wprowadzenie zmian w Ustawie pozwoliłoby uniknąć takich sytuacji - mówi Jerzy Szewczyk, wiceprezes Pro-PLUS Sp. z o.o.

Brak regulacji największym problemem
Do tej pory ustawa o zawodzie lekarza i dentysty nie reguluje pojęć i sposobów postępowania w przypadku świadczeń telemedycznych. Powoduje to nieścisłości i wątpliwości.

Telemedyczna Grupa Robocza zaproponowała szereg zmian do projektu nowelizacji ustawy. Najważniejsza dotyczyła wprowadzenia pojęcia „telemedycyny” lub „świadczeń telemedycznych” jako definicji legalnej medycyny, co ma wpływ na zwiększenie akceptacji społecznej dla tego rodzaju rozwiązań. Jednocześnie apelowano o usunięcie wątpliwości co do sposobów i miejsca udzielania świadczeń telemedycznych poprzez zaznaczenie, że miejsce udzielania świadczeń znajduje się tam, gdzie lekarz.

Drugą zmianą było rozszerzenie katalogu zawodów medycznych, których przedstawicieli upoważniono do wykonywania czynności zawodowych także za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Zaproponowano rozszerzenie tego katalogu o ratowników medycznych, psychologów i diagnostów laboratoryjnych.

Kolejnym postulatem było wyłączenie obowiązku spełnienia wymogów dotyczących pomieszczeń i urządzeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

Dodatkowo, postulowano o możliwość reklamy usług telemedycznych jako rozwiązań nowych i korzystnych dla zdrowia pacjentów, zmianę ustawy o podatku od towarów i usług, doprecyzowanie przepisów związanych z przetwarzaniem danych osobowych w dokumentacji medycznej, zmiany edukacyjnej w zawodach medycznych, uregulowanie zasad postępowania w stanach nagłych, np. zagrożenia życia oraz przyznanie priorytetu danym telemedycznym w Internecie.

Sukces środowiska telemedycznego
Postępy nad pracami podkomisji sejmowej pokazały, że Ministerstwo Zdrowia podjęło realne działania na rzecz legislacji oraz finansowania usług telemedycznych. 27 sierpnia na stronie Agencji Ochrony Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) pojawiło się obwieszczenie ustalające wysokość taryfy świadczeń dla dwóch świadczeń jednostkowych (porad specjalistycznych w ramach Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej). Zarówno kardiologiczne, jak i geriatryczne konsylium lekarskie przy użyciu sprzętu telemedycznego otrzymały po 6 punktów.

Wskazane wartości punktowe są zgodne z rekomendacją przekazaną do Agencji przez Komisję Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Oznacza to, że NFZ niedługo wprowadzi do koszyka gwarantowanych świadczeń usługi telemedyczne.

- Umieszczenie w koszyku świadczeń gwarantowanych konsultacji telemedycznych pokazuje, że polski system opieki zdrowotnej jest w stanie sprawnie dostosowywać się do innowacyjnych sposobów opieki nad pacjentami z chorobami przewlekłymi. Na całym świecie wdrażane są procedury oparte o nowe technologie teleinformatyczne właśnie po to, by zmniejszać czas oczekiwania pacjenta na poradę specjalistyczną. Zaadoptowanie tego kierunku w polskim systemie opieki zdrowotnej daje szansę na szybszą pomoc dla chorych bez względu na ich miejsce zamieszkania czy status socjoekonomiczny. To dobra wiadomość - mówi dr Łukasz Kołtowski z Kliniki Kardiologii, Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie.

Być może wśród refundowanych usług medycznych znajdzie się telerehabilitacja kardiologiczna, która polega na przeprowadzeniu tego procesu w domowym zaciszu i konsultacjach z lekarzem prowadzącym on-line. ZUS dostrzegł jej korzyści już w 2009 roku, tworząc program kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej monitorowanej telemedycznie w ramach prewencji rentowej. Jest on oparty na modelu hybrydowym, tzn. łączącym rehabilitację ambulatoryjną i domową.

Takie kompleksowe rozwiązanie umożliwił stworzony w ramach programu TeleInterMed i Instytutu Kardiologii w Aninie przy zastosowaniu urządzeń firmy Pro-PLUS. Dzięki temu, że proces rehabilitacji przebiega w domu chorego, zyskuje na tym zarówno on, jak i lekarz. Telerehabilitacja zapewnia bowiem oszczędności w systemie opieki zdrowotnej oraz zmniejsza koszty świadczeń wypłacanych przez ZUS. Pacjent z kolei powraca do zdrowia w mniej stresujących warunkach i wybierając preferowaną aktywność fizyczną.

Wynik ostatniego posiedzenia podkomisji sejmowej 11 września 2015 roku przybliża decyzję o refundacji usług telemedycznych. Posłowie przyjęli bowiem nowe brzmienie art. 42 Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty zgodnie z propozycją Telemedycznej Grupy Roboczej. Poprawka głosi, że lekarze może wykonywać swoje obowiązki za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Spełnia to w pełni postulaty środowiska branżowego zrzeszonego w Telemedycznej Grupie Roboczej oraz oczekiwania pacjentów, którzy chcą korzystać ze świadczeń medycznych drogą elektroniczną. Jednocześnie może stanowić regulację prawną, która całkowicie zmieni podejście do telemedycyny.

W nowym brzmieniu Ustawy obowiązek uprzedniego osobistego zbadania pacjenta dotyczyłby lekarzy wydających orzeczenia lekarskie określone odrębnymi przepisami (np. wydawanie orzeczeń przez lekarzy sportowych, czy lekarzy orzeczników ZUS, którzy co do zasady muszą zbadać pacjenta osobiście, chyba że jego stan jest dostatecznie określony w dokumentacji medycznej).

Zmiany proponowane przez TGR pozwoliłyby na otwarcie rynku, zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów oraz promowanie uczciwych dostawców usług telemedycznych.

Szanse dla polskiej telemedycyny
Zważywszy na uwarunkowania i prognozy dotyczące polskiego systemu ochrony zdrowia, szerokie zastosowanie rozwiązań telemedycznych może przyczynić się do uzyskania znacznych korzyści.

Po pierwsze, bardziej efektywnego wykorzystania czasu pracy specjalistów medycznych, szerszego udostępniania konsultacji medycznych i łatwiejszego dostępu do specjalistów. Po drugie, obniżenia kosztów wielu świadczeń, w tym skrócenie kosztów hospitalizacji. Po trzecie, wprowadzenia nowych świadczeń zdrowotnych i poprawy jakości świadczeń już istniejących.

Pacjenci natomiast zyskają poprzez pokonanie barier geograficznych i ograniczenie problemu nierównego dostępu do świadczeń zdrowotnych pomiędzy poszczególnymi rejonami, ułatwienie dostępu do świadczeń zdrowotnych osób obłożnie chorych i przebywających w placówkach całodobowej opieki. Będę mogli w pełni korzystać z prawa do równego dostępu do świadczeń finansowanych ze środków publicznych.

Dobre praktyki przenikają prawodawstwo
Warto zwrócić uwagę na dobre praktyki środowiska telemedycznego, które opracowuje podwaliny działań legislacyjnych. Jedną z nich było podpisanie Deklaracji Bałtyckiej podczas ubiegłorocznej Konferencji BEATA zorganizowanej w Gdańsku.

Deklaracja stanowi dokument środowiska kardiologicznego, analizujący aktualny stan telemedycyny w Polsce i identyfikującym najważniejsze bariery dla jej rozwoju. Dotyczy ona procedur telemedycznych traktowanych jako świadczenia specjalistyczne realizowane dla zdefiniowanej grupy pacjentów z chorobą sercowo-naczyniową i schorzeniami współistniejącymi.

Celem dokumentu jest intensyfikacja prac nad wdrażaniem rozwiązań telemedycznych w polskim systemie ochrony zdrowia. Pozwoli to na poprawę jakości i efektywności jego działania ze szczególnym uwzględnieniem interwencji w obszarze kardiologii.

Wybrani sygnatariusze Deklaracji udzielają się również we wspomnianej na początku tekstu Telemedycznej Grupie Roboczej. Stanowi ona platformę współpracy między wchodzącymi w jej skład podmiotami z branży telemedycznej.

Grupa składa się z lekarzy oraz przedstawicieli firm medycznych. Jej celem jest rozwój rynku usług telemedycznych, m.in. poprzez poprawę współpracy pomiędzy podmiotami w branży, gromadzenie danych naukowych oraz uczestnictwo w pracach legislacyjnych dotyczących telemedycyny.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum