Polacy zmęczeni pandemią i dyskusjami o koronawirusie. Raport Państwowego Zakładu Higieny

Autor: oprac. JJ • Źródło: NIZP PZH/Rynek Zdrowia22 sierpnia 2022 14:00

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny opublikował raport, zawierający wyniki badania, dotyczącego oceny poziomu zmęczenia Polaków pandemią COVID-19. Przedstawia rekomendacje, dotyczące komunikacji, mającej na celu wspieranie aktywności i poparcia społecznego dla zachowań profilaktycznych.

Polacy zmęczeni pandemią i dyskusjami o koronawirusie. Raport Państwowego Zakładu Higieny
NIZP PZH – PIB przygotowało raport o zmęczeniu pandemią. Fot. Shutterstock
  • Zmęczenie pandemią może być istotnym czynnikiem, który obniża motywację do zachowań ochronnych
  • W stopniu od umiarkowanego do bardzo intensywnego (odpowiedzi od "raczej zgadzam się" do "zdecydowanie zgadzam się") 63,3 proc. badanych ma dość słuchania dyskusji o COVID-19
  • Osoby mające więcej niż 60 lat rzadziej niż osoby młodsze zdecydowanie zgadzają się ze stwierdzeniem, iż są zmęczone ilością informacji o koronawirusie w środkach masowego przekazu
  • Ponad połowa uczestników badania przyznała, iż stara się zmienić temat rozmowy, jeśli dotyczy on pandemii COVID-19
  • Wyniki badania pozwalają także stwierdzić, iż zmęczenie aspektami związanymi z pandemią spotyka częściej osoby młode

Zmęczenie - naturalna reakcja na długi kryzys

Zmęczenie pandemią jest oczekiwaną i naturalną reakcją na przedłużający się charakter kryzysu i związane z nim niedogodności iraz trudności. Stanowi jednak poważne zagrożenie dla prób kontrolowania rozprzestrzeniania się wirusa.

Jak pokazują wyniki badań, zmęczenie pandemią może być istotnym czynnikiem, który obniża motywację do stosowania zachowań ochronnych (m.in. takich jak zachowanie dystansu społecznego, noszenie maseczki, zachowania higieniczne oraz poszukiwanie informacji).

Wyniki badań i rekomendacje zawarte w raporcie mogą posłużyć do wdrożenia odpowiedniej komunikacji i interwencji odpowiadających na potrzeby społeczeństwa.

Wiele osób ma już dość

W badaniu, które jest podstawą raportu, uczestniczyło 1060 respondentów w wieku od 18 lat, z czego 52,4 proc stanowiły kobiety, Grupa osób od 18 do 39 życia stanowiła 35,5 proc, 33,3 proc. ankietowanych miało pomiędzy 40 a 59 lat, natomiast osoby powyżej 60 roku życia stanowiły ok. 32 proc. wszystkich uczestników badania.

W stopniu od umiarkowanego do bardzo intensywnego (odpowiedzi od raczej zgadzam się do zdecydowanie zgadzam się) 63,3 proc. badanych ma dość słuchania dyskusji o COVID-19; 62,1 proc. jest zmęczonych ilością informacji na temat COVID-19 w programach telewizyjnych, gazetach i programach radiowych, a 55 proc. czuje się przytłoczonych przestrzeganiem wszystkich zaleceń dotyczących COVID-19;

W reakcji na informacje o koronawirusie 51,8 proc. osób stara się zmienić temat, kiedy znajomi lub członkowie rodziny rozmawiają o COVID-19, ponieważ nie chce już o tym rozmawiać; 40 proc. ma dość stosowania się do zaleceń dotyczących COVID-19, tylko po to, żeby chronić osoby z grup ryzyka; 39,8 proc. traci motywację do zwalczania COVID-19.

Kobiety statystycznie częściej niż mężczyźni zgadzały się ze stwierdzeniem, iż mają dość słuchania dyskusji o COVID-19 (68,1 proc. kobiety, 58,0 proc. mężczyźni). Kobiety częściej niż mężczyźni przyznawały, iż starają się zmienić temat, kiedy znajomi bądź rodzina rozmawiają o COVID – 19, gdyż "nie chcą już o tym rozmawiać" (58,0 proc. kobiety, mężczyźni 45,0 proc.).

Kobiety (59,8%) również częściej od mężczyzn (49,7 proc.) czuły się przytłoczone przestrzeganiem wszystkich zaleceń związanych z COVID-19.

Zmęczenie zależy też od wieku

Analiza statystyczna wykazała – jak czytamy w raporcie - zależności pomiędzy doświadczaniem zmęczenia pandemią, a wiekiem respondentów. Osoby powyżej 60-tego roku życia w zdecydowanie mniejszym stopniu doświadczały zmęczenia tematem pandemii w porównaniu do osób młodszych.

Osoby mające więcej niż 60 lat rzadziej niż osoby młodsze "zdecydowanie zgadzały się" ze stwierdzeniem, iż są zmęczone ilością informacji w środkach masowego przekazu. Dla porównania grupą, w której odsetek odpowiedzi "zdecydowanie zgadzających się" z powyższym stwierdzeniem osiągnął wartość najwyższą, były osoby mające od 30 do 39 lat (38,5 proc.).

Osoby mające więcej niż 60 lat również rzadziej niż ogół respondentów (12,1 proc. w porównaniu do 23,4 proc.) zdecydowanie zgadzały się ze stwierdzeniem, iż mają dość słuchania dyskusji o COVID-19. Wśród pozostałych grup wiekowych odsetek odpowiedzi „zdecydowanie zgadzam się” był wyższy – najwyższą wartość uzyskał w grupie osób od 30 do 39 roku życia (38,0 proc.).

Także osoby powyżej 60 roku życia rzadziej starają się zmienić temat rozmowy ze znajomymi bądź rodziną, gdy poruszana jest tematyka związana z COVID-19.

Zmęczenie pandemią zależne od przyjęcia szczepionki

Osoby niezaszczepione w większym stopniu doświadczały zmęczenia tematem pandemii w porównaniu do osób w pełni zaszczepionych – podaje raport.

Osoby niezaszczepione przeciwko COVID-19 częściej niż ogół wskazywały, iż są zmęczone ilością informacji na temat COVID-19 w środkach masowego przekazu – odpowiedź „zdecydowanie zgadzam się” zaznaczyło 40,9 proc. badanych z tej grupy. Dla porównania wśród osób zaszczepionych w pełni odsetek zdecydowanie zgadzających się ze stwierdzeniem wy- nosił 14,5 proc., a wśród zaszczepionych jedną dawką 10,7 proc.

Osoby niezaszczepione częściej niż pozostali respondenci (41,5 proc.) zdecydowanie zgadzały się ze stwierdzeniem, iż mają dość słuchania dyskusji o COVID-19 – w przypadku osób w pełni za- szczepionych odsetek ten był zdecydowanie niższy i wynosił 15,4 proc.

Respondenci, którzy nie przyjęli szczepionki przeciwko COVID-19, częściej (66,2 proc.) niż reszta respondentów starali się zmieć temat rozmowy, jeśli dotyczyła ona COVID-19. Wśród osób zaszczepionych jedną dawką odsetek odpowiedzi wynosił 57,1 proc., a wśród w pełni zaszczepionych 44,5 proc.

Niezaszczepieni respondenci częściej niż reszta uczestników badania zdecydowanie zgadzali się ze stwierdzeniem, iż odczuwają przytłoczenie przestrzeganiem wszystkich zaleceń związanych z COVID-19 – odpowiedź „zdecydowanie tak” zaznaczyło 28,8 proc. osób z tej grupy. W przypadku osób zaszczepionych jedną dawką odpowiedzi „zdecydowanie tak” wskazało 5,4 proc. badanych, a wśród zaszczepionych w pełni odsetek odpowiedzi wyniósł 10,4 proc.

Co ciekawe, ze stwierdzeniem „mam dość stosowania się do zaleceń dotyczących COVID-19 tylko dlatego by chronić osoby z grup ryzyka” zdecydowanie zgadzało się 25,4 proc. respondentów, którzy nie zaszczepili się przeciwko COVID-19. Dla porównania w grupie osób w pełni zaszczepionych odsetek odpowiedzi „zdecydowanie tak” był niższy i wynosił 7,8 proc.

Podsumowanie

Wyniki badania wskazują, iż respondenci odczuwają zmęczenie różnymi aspektami pandemii – ponad połowa badanych w różnym stopniu przyznała, że czuje się zmęczona słuchaniem dyskusji o COVID-19, ilością informacji na temat COVID-19 w środkach masowego przekazu oraz koniecznością przestrzegania zaleceń w związku z pandemią.

Ponad połowa uczestników badania przyznała, iż stara się zmienić temat, jeśli dotyczy on pandemii COVID-19. Kobiety w większym stopniu niż mężczyźni deklarowały zgodność ze stwierdzeniami przyczyniającymi się do zmęczenia pandemią. Kobiety częściej niż mężczyźni przyznawały, iż są zmęczone słuchaniem dyskusji o COVID-19, a także starają się zmieniać temat konwersacji, gdy dotyczy ona pandemii. Odczuwanie przytłoczenia kwestią przestrzegania zaleceń związanych z COVID-19 również częściej deklarowały kobiety niż mężczyźni.

Wyniki badania pozwalają także stwierdzić, iż zmęczenie aspektami związanymi z pandemią spotyka częściej osoby młode. Wśród młodszych respondentów częściej pojawiały się odpowiedzi sugerujące, iż są oni zmęczeni informacjami i rozmowami na temat pandemii oraz w większym stopniu niż osoby starsze odczuwają irytację z powodu konieczności przestrzegania zaleceń, a ich motywacja do walki z COVID-19 ulegała zmniejszeniu.

„Ze względu na charakter badania nie można mówić o jednym kierunku zależności między badanymi obszarami. Można jednak przyjąć, że subiektywnie odczuwane zmęczenie będzie przekładać się na postawy i zachowania o charakterze niekorzystnym. Obronne odcinanie się od nadmiaru bodźców i negatywne nastawienie może doprowadzać do zaniechania tych zachowań, które są nadmiernie angażujące i ograniczenie się tylko do tych, które polegają na unikaniu i wycofywaniu się” – czytamy w posumowaniu raportu.

Zapisane zostały w nim m. in. rekomendacje o charakterze uniwersalnym:

  • koordynacja przekazywanych informacji, aby uniknąć niejednoznacznych i sprzecznych informacji,
  • spójność w nadawanych informacjach i podejmowanych działaniach,
  • dążenie do stworzenia przewidywalności w nieprzewidywalnych okolicznościach np. poprzez stosowanie jednoznacznych i obiektywnych kryteriów,
  • transparentność – przejrzystość przy wyjaśnianiu powodów wprowadzania jakichkolwiek ograniczeń i zmian w życiu ludzi,
  • obiektywizm przy wprowadzaniu rekomendacji i ograniczeń.

DO POBRANIA

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum