NIK: grozi nam druga fala zakażeń HIV. Co roku liczba nosicieli wirusa wzrasta o 13 procent

Autor: NIK/Rynek Zdrowia • • 09 lipca 2015 16:41

Pomimo coraz większych nakładów finansowych nie udaje się zahamować tempa rozprzestrzeniania się wirusa HIV w Polsce. Co roku liczba zakażonych rośnie o kolejne 13 proc. - przestrzega w swym raporcie Najwyższa Izba Kontroli.

NIK: grozi nam druga fala zakażeń HIV. Co roku liczba nosicieli wirusa wzrasta o 13 procent
Co roku liczba zakażonych wirusem HIV rośnie o kolejne 13 proc., Fot. archiwum RZ

Ustalenia kontroli NIK wskazują, że konieczne jest zwiększenie środków na profilaktykę w ogólnej kwocie wydatków przeznaczanych na Krajowy Program Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS.

Dostępne środki niemal w całości przeznacza się na leczenie zdiagnozowanych przypadków, zaniedbując przeciwdziałanie. NIK ostrzega, że najgroźniejszym skutkiem braku profilaktyki może być coraz większa liczba nieświadomych zakażeń. Już teraz eksperci szacują, że nawet 70 proc. wszystkich osób HIV-pozytywnych nie wie, że zostali zakażeni, i że są nosicielami wirusa.

W Polsce, według krajowych danych epidemiologicznych, od momentu rozpoczęcia diagnostyki w 1985 r. do końca 2012 r., zarejestrowano 16 314 przypadków zakażenia HIV i 2 848 zachorowań na AIDS (zmarło 1 185 chorych).

Na walkę z HIV i AIDS wydaje się coraz większe fundusze. Jednak pomimo stałego wzrostu nakładów - od 2007 roku kwota przeznaczona na finansowanie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS wzrosła niemal trzykrotnie (z 99 mln zł do 278 mln zł) - tempo rozprzestrzeniania się wirusa HIV w Polsce jest wciąż wysokie i nie udaje się go zahamować.

Pod względem liczby zakażeń Polska korzystnie plasowała się dużo poniżej średniej europejskiej: na szóstym miejscu w Europie (2012 r.).

Te dane nie powinny jednak uspokajać, ponieważ niepokojące są dwie inne kategorie: tempo zakażania rośnie wręcz lawinowo - w ciągu ostatnich sześciu lat liczba zakażonych podwoiła się (z 3822 do 8125), a średnio co roku przybywa 13 proc. nowych zarażonych HIV, z których z kolei aż 62 proc. nie potrafi określić źródła zakażenia.

Jak podaje Izba największą słabością Krajowego Programu, którego celem powinno być zapobieganie zakażeniom HIV i zwalczanie AIDS, jest zaniedbywanie profilaktyki. Niemal wszystkie siły i środki z Programu (ponad 98 proc.) kierowane są na leczenie zdiagnozowanych przypadków: na opiekę zdrowotną dla zakażonych wirusem i chorych.

Natomiast na działania zapobiegające rozszerzaniu się zakażeń HIV przeznacza się rocznie średnio zaledwie dwa procent budżetu Programu, a i tak środki te co roku są stopniowo uszczuplane. Jeszcze w 2007 r. na profilaktykę HIV/AIDS przeznaczono 3,5 proc. (3,5 mln zł) budżetu Programu, ale w 2013 i 2014 r. już tylko 0,9 proc. (2,5 mln).

Tak znaczne uszczuplenie funduszy (o blisko 1/3 - milion złotych), musiało spowodować radykalne ograniczenie działań podnoszących poziom wiedzy obywateli na temat HIV/AIDS. Eksperci szacują, że w Polsce aż 70 proc. wszystkich osób zakażonych w ogóle nie wie, że zostały zarażone i że są nosicielami wirusa HIV. 

Dzieje się tak to w sytuacji, gdy jednym z pozytywnych efektów Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS jest to, że każdy zainteresowany może skorzystać z bezpłatnego, anonimowego testu diagnozującego zakażenie wirusem HIV w specjalnie przygotowanych punktach konsultacyjno - diagnostycznych, a w razie potrzeby zostaje objęty leczeniem, gwarantującym bezpłatny dostęp do leków antyretrowirusowych.

Ustalenia kontroli wskazują, że w latach 2012 - 2013 dwa ośrodki (z pięciu tego typu placówek w kraju) zajmujące się diagnostyką i leczeniem HIV i AIDS nie zgłaszały do służb sanitarnych przypadków nowych, stwierdzonych na ich terenie zakażeń wirusem HIV (łącznie 320 przypadków).

NIK ostrzega, że takie zaniedbania zakłamują dane ogólnokrajowe, dają nieprawdziwy obraz zagrożenia i uniemożliwiają realną ocenę sytuacji epidemiologicznej, a także obniżają skuteczność działań profilaktycznych.

Więcej: www.nik.gov.pl

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum