Propedeutyka zarządzania w ochronie zdrowia w Polsce - stan na rok 2011 (cz. 7). Współdziałanie między szpitalami

Autor: Sławomir Tubek • • 27 lipca 2011 11:04

Kilka lat temu publiczny właściciel kilkunastu szpitali w pewnym dużym mieście w UE, zmuszony ich sytuacją ekonomiczną, połączył je wszystkie wspólnym zarządem.

Propedeutyka zarządzania w ochronie zdrowia w Polsce - stan na rok 2011 (cz. 7). Współdziałanie między szpitalami
Fot. Adobe Stock. Data Dodania: 16 grudnia 2022
Przy zachowaniu zakresu świadczonych usług medycznych w tych szpitalach i reorganizacji dublujących się laboratoriów, kuchni, pralni itp. - uzyskano pożądaną ekonomizację działalności, nie obniżając płac personelu medycznego i jakości świadczonych usług zdrowotnych.

Czy u nas taki scenariusz jest możliwy?

Mamy właścicieli publicznych, którzy mają po kilka, kilkanaście szpitali prowadzonych w olbrzymiej większości w formie SPZOZ-ów. Czyli pierwszy warunek ww. reorganizacji jest spełniony. Co dalej?

Współpraca szpitali prowadzonych w formie SPZOZ-ów tego samego właściciela (organu założycielskiego) jest teoretycznie możliwa, ale w praktyce, nawet przy założeniu chęci współpracy dyrektorów tych SPZOZ-ów - trudna prawnie, a przy braku chęci porozumienia pomiędzy tymi dyrektorami po prostu niemożliwa.

Natomiast w tej formie prawnej, nawet zakładając istnienie świadomego swojej roli właściciela, ingerencja proefektywnościowa, mimo że możliwa, napotyka niezliczone przeszkody natury ludzkiej, a wtórnie politycznej i społecznej.

Trzy drogi
Świadomość właściciela będzie wymuszana sytuacją ekonomiczną, w konkretnych przypadkach przede wszystkim samorządów terytorialnych szczebla wojewódzkiego, ale też publicznych uczelni czy resortów. Gwarantuje to ustawa o działalności leczniczej, obowiązująca od 1 lipca br.

Sytuacja samorządów powiatowych jest wyjściowo globalnie lepsza - mają najczęściej po jednym szpitalu - SPZOZ-ie lub już też SPZOZ przekształciły w spółkę (skomercjalizowały lub sprywatyzowały).

Jaką drogę obiorą samorządy wojewódzkie w najbliższym czasie? Mają trzy możliwości (i ich warianty):

1. Brnąć z SPZOZ-ami do ustawowego końca i sukcesywnie przekształcać je (w spółki lub zakłady budżetowe) albo likwidować; modyfikacja może przebiegać poprzez etap pośredni - łączenie SPZOZ-ów.

2. Tworzenie spółek zarządzających (poszczególne szpitale nie mają osobowości prawnej, osobowość prawną ma spółka, która jest ich właścicielem).

3. Tworzenie zakładów budżetowych (poszczególne szpitale nie mają osobowości prawnej; ma ją samorząd terytorialny - podmiot publiczny, który jest ich właścicielem).

Drogi nr 2 i 3 prowadzą do efektu ekonomizacji działalności medycznej; droga nr 2, jako bardziej opisana prawnie i z prawnymi drogowskazami oraz określoną odpowiedzialnością materialną, wydaje się obecnie bardziej przystającą do naszej rzeczywistości.

Droga nr 1 wiąże się zagrożeniem problemami finansowymi zarówno szpitali oraz ich właścicieli. Droga ta jest na pewno w jakimś zakresie politycznie i społecznie akceptowalna, ale mało sterowna, nieprzewidywalna i kosztowna.

To są nasze pieniądze
Jeśli np. są obok siebie dwa szpitale – SPZOZ-y, tego samego właściciela - jeden 300-łóżkowy, drugi 170-łóżkowy, mają osobne laboratoria analityczne, pracownie diagnostyczne, apteki szpitalne, bloki operacyjne, piony żywienia, ochronę, administrację itd. - to prosty rachunek ekonomiczny wskazuje, że przy jednej wspólnej kuchni, aptece szpitalnej, laboratorium analitycznym, pracowni histopatologicznej, wspólnych przetargach itp., roczne oszczędności wynosiłyby co najmniej 3 do 5 mln złotych, które można byłoby przeznaczyć chociażby na płace dla personelu czy odnowienia sprzętu.

To nie są pieniądze z powietrza, tylko z naszych składek zdrowotnych i z naszych podatków.

Czy brak działań wyprzedzających właściciela - samorządu terytorialnego - i oczekiwanie na ustawowe terminy koniecznych zmian nie jest działaniem na szkodę finansów publicznych (w kategoriach utraconych korzyści)? Czy wynika z braku świadomości, perspektywy i wizji działania w zakresie potrzeb zdrowotnych obywateli? A jest to jedno z zadań samorządu terytorialnego.

Sławomir Tubek
kierownik Oddziału Chorób Wewnętrznych Szpitala Wojewódzkiego w Opolu

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum