Prof. Katarzyna Krukiewicz o medycynie spersonalizowanej: to leczenie na miarę

Autor: oprac. ML • Źródło: PAP07 marca 2022 18:30

Przebieg wielu chorób wygląda inaczej u różnych pacjentów, dlatego indywidualne podejście do leczenia oznacza możliwe korzyści. Zaawansowane badania nad medycyna spersonalizowana prowadzone są m.in. na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej. Prace prowadzone są m.in. nad onkologią obliczeniową oraz spersonalizowanymi terapiami chorób neurologicznych. Prof. PŚ dr hab. Katarzyna Krukiewicz w rozmowie z PAP opowiada, jak badacze uczelni tworzą nowe narzędzia, które pozwolą na indywidualnie podejście do leczenia każdego chorego.

Prof. Katarzyna Krukiewicz o  medycynie spersonalizowanej: to leczenie na miarę
Badacze PŚ pracują nad takim planowaniem podawania leków, aby jak najmniej szkodzić pacjentom. Fot. Shutterstock
  • Onkologia to gałąź medycyny szczególnie otwarta na personalizację
  • Badawcze pracują m.in. nad procedurami skuteczniejszego podawania leków przeciwnowotworowych pacjentom
  • Medycyna spersonalizowana i onkologia obliczeniowa będzie tematem konferencji, która 27 kwietnia 2022 r. odbędzie się na PŚ
  • Projekt PŚ pn. CIRCA, który umożliwił stworzenie internetowego systemu wspierania diagnostyki obrazowej COVID-19

Prof. PŚ dr hab. Katarzyna Krukiewicz mówiła, że są miejsca na świecie, w których coraz częściej stosuje się terapie zindywidualizowane i takie, gdzie nie ma takich możliwości.

- Zdecydowanie chcielibyśmy iść w tym kierunku, aby móc leczyć pojedynczego pacjenta terapią opracowaną specjalnie dla niego. Jest to np. szczególnie istotne w przypadku chorób nowotworowych, które przebiegają bardzo różnie u poszczególnych osób. Dotyczy to zarówno czynników sprzyjających powstawaniu choroby, jej rozwoju, a także możliwości jej leczenia. Takie podejście jest jednak bardzo skomplikowane i czasochłonne. Tutaj, na Politechnice Śląskiej, pracujemy nad nowymi narzędziami, które pozwolą na indywidualnie podejście do leczenia każdego chorego - stwierdziła prof. Krukiewicz.

Personalizacja w onkologii

Wg prof. Krukiewicz onkologia to gałąź medycyny szczególnie otwarta na personalizację, ponieważ choroby nowotworowe są przede wszystkim bardzo powszechne. Zgodnie z informacjami podanymi przez Komisje Europejską, w 2020 r w Unii Europejskiej raka wykryto u 2,7 mln osób.

- Jeżeli nie zostaną podjęte zdecydowane działania, wkrótce stanie się on główną przyczyną zgonów w UE. Choroby nowotworowe to jeden z największych problemów zdrowotnych świata, na który przeznaczane są duże ilości środków - w tym na rozwój nowych metod leczenia - informowała rozmówczyni PAP.

Jak dodała, chorób nowotworowych jest niesłychanie wiele, a nawet choroby nowotworowe tego samego narządu przebiegają często inaczej u różnych pacjentów. Dlatego skuteczna walka z nimi musi mieć podejście indywidualne.

Podstawa to metody z zakresu biologii molekularnej

Zdaniem prof. Krukiewicz potrzebne jest działanie na wielu frontach, a podstawę stanowią metody z zakresu biologii molekularnej, zrozumienie mechanizmów prowadzących do powstania choroby nowotworowej, do czego wykorzystuje się m.in. sekwencjonowanie genów.

- Na komórkach nowotworowych mogą pojawiać się specyficzne białka, tzw. biomarkery, których analiza może pomóc nam określić rokowania pacjenta lub wybrać optymalną terapię. Możemy też zaprojektować związki, które będą oddziaływać z biomarkerami ograniczając wzrost komórek nowotworowych lub zwiększając ich podatność na chemioterapię - wyjaśniała badaczka.

Prof. Krukiewicz wskazała, że oprócz wprowadzania nowych rodzajów terapii, można również zwiększać skuteczność istniejących metod leczenia.

- Np. w jednej z naszych jednostek badawczych pracujemy nad procedurami skuteczniejszego podawania leków przeciwnowotworowych pacjentom. Obecnie takie leki podaje się najczęściej w postaci "koktajlu", w którym jedne składniki mają na celu ochronę komórek zdrowych, inne działają toksycznie na komórki chore, a jeszcze inne mają za zadanie zwiększenie podatności chorych komórek na działanie leków - wyjaśniała rozmówczyni PAP dodając, że badacze PŚ pracują nad takim planowaniem podawania leków, aby jak najmniej szkodzić pacjentom i jednocześnie jak najskuteczniej ich leczyć: w ten sposób można przygotować najlepszy schemat leczenia dla danego pacjenta. To wymaga radzenia sobie z ogromną ilością informacji.

Projekt CIRCA Politechniki Śląskiej

Aby dobrze zinterpretować wyniki badania, trzeba przeanalizować niewyobrażalne ilości danych. To wszystko stało się możliwe dzięki komputerom i bioinformatyce. Za przykład podała projekt PŚ pn. CIRCA, który umożliwił stworzenie internetowego systemu wspierania diagnostyki obrazowej COVID-19.

- W oparciu o 1200 zdjęć RTG pacjentów, stworzyliśmy bazę danych, która pomaga lekarzom niebędącym radiologami, np. lekarzom dyżurującym na izbach przyjęć, we wstępnej ocenie charakteru zmian w rejonie płuc pacjentów z zaburzeniami czynności oddechowych - poinformowała naukowiec z PŚ.

W systemie CIRCA, korzystając ze sztucznej inteligencji naukowcy są w stanie rozróżnić zdjęcia RTG zdrowych płuc, płuc ze zmianami charakterystycznymi dla zapalenia płuc w COVID-19 oraz ze zmianami charakterystycznymi dla innych stanów zapalnych płuc (bakteryjnych i wirusowych).

System CIRCA jest dostępny w Internecie https://covid.aei.polsl.pl/ i można z niego korzystać nieodpłatnie z każdego miejsca na świecie.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum