PAP-Nauka w Polsce/Rynek Zdrowia | 04-09-2019 17:52

Prestiżowy grant ERC będzie realizowany w Polsce

Dr hab. Michał R. Szymański z Gdańska został jednym dwóch polskich laureatów prestiżowego Starting Grant - Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC). Znaleźli się oni w gronie ponad 400 nagrodzonych naukowców.

Fot. Fotolia (zdj. ilustracyjne)

Europejska Rada ds. Badań Naukowych (European Research Council - ERC) od 2008 roku przyznaje granty na przełomowe badania prowadzone na terenie Unii Europejskiej i państw stowarzyszonych. We wtorek (3 września) podała listę laureatów konkursu ERC Starting Grant. Nagrodzeni w tym konkursie badacze na realizację badań otrzymują maksymalnie po 1,5 mln euro.

W Polsce zrealizowane będą dwa takie granty. Wśród nagrodzonych znaleźli się bowiem dr hab. Michał R. Szymański z Gdańska (biotechnologia i medycyna) i dr Rafał Banka z Krakowa (zajmuje się filozofią chińską i porównawczą oraz współczesną estetyką i sztuką chińską).

Badania dr hab. Michała Szymańskiego, który pracuje w Międzyuczelnianym Wydziale Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego mają pozwolić na zrozumienie fundamentalnych zasad naprawy ludzkiego mitochondrialnego DNA, co w przyszłości może przyczynić się do zrozumienia podstaw szeroko pojętych chorób mitochondrialnych.

"Celem tego projektu jest dostarczenie podstawowego strukturalnego modelu oraz mechanistycznego zrozumienia działania kompleksu naprawiającego DNA w ludzkich mitochondriach" - tłumaczy dr hab. Michał R. Szymański, cytowany w komunikacie przesłanym przez uczelnię.

- Uszkodzenia mitochondrialnego DNA powodujące mutacje, przyczyniają się do dysfunkcji mitochondriów, co jest związane nie tylko z procesami starzenia, ale także z wieloma zespołami chorobowymi o złożonej etiologii, takimi jak choroby nowotworowe i metaboliczne (w tym cukrzyca) oraz choroby neurodegeneracyjne (np. choroba Alzheimera)" - tłumaczył dr Szymański, we wcześniej podawanych przez uczelnię informacjach.

W procesie produkcji energii zachodzą jednak mechanizmy, które nieustannie niszczą DNA w mitochondriach, powodując mutacje. Mutacje natomiast zmieniają materiał genetyczny, co prowadzi do defektów w nowobudowanych "elektrowniach komórkowych".

Okazuje się jednak, że mitochondria posiadają własne zestawy narzędzi do naprawy DNA złożone z enzymów. Prawidłowe działanie tych enzymów jest ważne dla produkcji energii, a zatem prawidłowego funkcjonowania całego organizmu i ważnych narządów, takich jak mózg, wątroba czy mięśnie, których funkcjonowanie w dużej mierze opiera się na energii.

Dr Szymański ukończył biochemię i biofizykę na University of Houston w Stanach Zjednoczonych. Uzyskał tytuł doktora biochemii i biologii molekularnej na University of Texas. Jego badania przyczyniły się m.in. do poznania przyczyn toksyczności i powikłań związanych ze stosowaniem leków antywirusowych.

Badania sfinansowane ze środków tegorocznego konkursu Starting Grant zostaną przeprowadzone w 24 krajach. W czołówce krajów z najwyższą liczbą uzyskanych grantów są: Niemcy (73 granty), Wielka Brytania (64 granty) i Holandia (53 granty). Naukowcy, którzy otrzymali je w tym roku pochodzą z ponad 50 krajów. W sumie w tej edycji konkursu rozdysponowano 621 mln euro z programu Horyzont 2020. Tym razem do finansowania wybrano około 13 proc. wniosków.

Więcej: PAP - Nauka w Polsce