Naukowcy z PAN: by lepiej walczyć z pandemią COVID-19 potrzebny jest szerszy dostęp do danych

Autor: oprac. KM • Źródło: PAN, Rynek Zdrowia23 września 2021 15:14

- Z danych dotyczących epidemii COVID-19 powinni korzystać nie tylko decydenci i naukowcy, także inni obywatele - piszą w komunikacie profesorowie z Polskiej Akademii Nauk. W ich ocenie to właśnie dane - ale, co podkreślają, dobrej jakości - pozwolą lepiej zrozumieć epidemię koronawirusa.

Szerszy dostęp do danych może zwiększyć zaufanie do decyzji administracyjnych związanych z pandemią COVID-19 - uważają eksperci PAN. Fot. Shutterstock
  • Zgodnie z komunikatem i stanowiskiem przedstawionym przez zespół ds. COVID-19 przy prezesie Polskiej Akademii Nauk większa ilość danych dobrej jakości zwiększa szansę lepszego zrozumienia badanych zjawisk
  • Naukowcy odnoszą się do "kryzysu epidemicznego". Podkreślają, że można pokonać go tylko dzięki racjonalnym działaniom. Do ich realizacji potrzebna jest wiedza o oparta o dane
  • Zapewnienie szerszego dostępu do danych jest ważne dla obywateli

Bez danych i analiz nie można wyciągnąć trafnych wniosków dotyczących przebiegu pandemii COVID-19 - wynika z komunikatu zespół ds. COVID-19 przy prezesie Polskiej Akademii Nauk. To zarazem 21 stanowisko zespołu.

Dane są ważne dla podejmowania decyzji

W kontekście pandemii COVID-19 profesorowie z PAN zaznaczają, że odpowiednio zagregowane dane o zakażeniach, hospitalizacjach i zgonach pomagają śledzić rozwój epidemii i oceniać skuteczność strategii zapobiegawczych. Naukowcy twierdzą przy tym, że ogólnodostępne dane są mało szczegółowe, choć pozyskiwane przy użyciu nowoczesnych technologii.

Decyzyjność na poziomie lokalnym wymaga większej szczegółowości, twierdzą naukowcy. Jak jednocześnie zanaczają eksperci PAN, dane dotyczące zdrowia to dane wrażliwe, a zatem należy udostępniać je w taki sposób, by powiązanie ich z konkretnymi osobami nie było możliwe. Dotyczy szczególnie danych pozyskiwanych są poprzez telefony komórkowe, w tym aplikacje do śledzenia obszarów ryzyka zakażenia.

Wiele danych nie jest udostępnianych szerzej. Eksperci prezentują opinię, że powinny być one dostępne i dokładniej analizowane.

"Otwarcie baz danych dla badaczek i badaczy stanowiłoby unikalną okazję wykorzystania zainteresowania środowisk naukowych epidemią, i w efekcie ich pogłębionych analiz być może lepsze, oparte na dowodach decyzje administracyjne. Dostęp do danych pozwoliłby również na weryfikację, a co a tym idzie większą wiarygodność racjonalnych decyzji rządowych, dotyczących walki z epidemią" - piszą naukowcy z Polskiej Akademii Nauk.

PAN apeluje o szerszą dostępność danych

W ocenie PAN kultura szerokiego dostępu do danych może zwiększyć zaufanie do decyzji administracyjnych, które mogą być szczególnie ważne w obliczu walki z pandemią.

Naukowcy zalecają zatem "publiczne udostępnianie danych na najwyższym możliwym poziomie szczegółowości, nieodpłatnie i bez konieczności rejestracji".

"Takie dane powinny być dostępne dla mediów, przedsiębiorców i ogółu społeczeństwa. Wymaga to utworzenia i utrzymywania trwałej platformy, umożliwiającej wizualizację danych, ale także pobranie aktualnych danych w formie pozwalającej na ich dalszą analizę. Pociąga to za sobą konieczność jasnego ustalenia akceptowalnego i zgodnego z prawem ochrony danych osobowych i wrażliwych poziomu szczegółowości udostępnianych danych" - piszą naukowcy z PAN.

Oczekują ponadto "zdecydowanie większego otwarcia zbiorów danych administracyjnych i badawczych dla celów wtórnych analiz dotyczących COVID-19" i w związku z tym utworzenia infrastruktury, która umożliwi bezpiecznie udostępnianie zasobów.

PAN: potrzeba stworzenia repozytorium danych badawczych

Wskazują też na potrzebę stworzenia "wyspecjalizowanej i niezależnej jednostki prowadzącej repozytorium danych badawczych, w szczególności pochodzących z populacyjnych badań społecznych odnoszących się do postaw i zachowań podczas pandemii. Jednostka ta mogłaby również koordynować proces pozyskiwania takich danych, tak by umożliwić niezależną ocenę trendów".

Naukowcy apelują również o udostępnianie wyników badań i udział w międzynarodowych inicjatywach dotyczących zasobów danych dostępnych zarówno dla naukowców, jak i dla przedsiębiorców.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum