Nagroda Nobla: rozszyfrowali fabrykę życia

Autor: PAP/Rynek Zdrowia • • 07 października 2009 16:02

Laureaci chemicznego Nobla 200, uhonorowani za prace nad strukturą i funkcją rybosomu, dokonali największego odkrycia w dziedzinie chemii w ciągu ostatnich 20 lat. Ci ludzie rozszyfrowali funkcjonowanie maszynerii leżącej u samych podstaw życia - uważa chemik prof. Mariusz Jaskólski.

Jak mówi PAP prof. Jaskólski, wyjaśnili, jak powstają białka, jak nasza komórka sama odtwarza swój materiał białkowy, aby mogła poprawnie funkcjonować, i aby potem mogła powstać z niej następna komórka.

– To, że rybosom istnieje i produkuje białka wiadomo było od dawna – zaznaczył Jaskólski. –Jednak przez wiele dziesięcioleci uczeni upierali się, że działa on jak enzym, jest czymś w rodzaju katalizatora białkowego. Dopiero odkrycia tegorocznych noblistów pokazały, że rybosom jest tak naprawdę maszyną zbudowaną z kwasu nukleinowego, RNA.

W jego opinii, ich sukcesem jest przede wszystkim to, że uzyskali z rybosomów kryształy. Podkreślił, że wielkie zasługi na tym polu miała przede wszystkim Ada Yonath, która badania nad rybosomami rozpoczęła 30 lat temu.

– Wszyscy się z niej śmiali. Mówili, że takich wielkich tworów się nie wykrystalizuje. Jednak ona z uporem krystalizowała dalej...

Wreszcie Yonath zdołała uzyskać takie kryształy, które pozwoliły zarejestrować promieniowanie rentgenowskie. Zdaniem Jaskólsikiego, przez wiele lat wizję, mimo, że inni wątpili, sugerując, że struktury tak olbrzymiego kompleksu nie da się rozszyfrować.

– Cząsteczka wody, H2O, ma trzy atomy. Rybosom składa się z kilkuset tysięcy atomów! – podkreśla profesor.

Wśród licznych praktycznych następstw odkryć nagrodzonej trójki wymienił m.in. poszerzenie wiedzy o działaniu antybiotyków na poziomie molekularnym i o możliwościach poprawiania ich skuteczności.

– Antybiotyki często blokują działanie rybosomu, uniemożliwiając syntezę tych białek, którymi chciałaby „posłużyć się” bakteria – instruuje prof. Jaskólski. – Aby zrozumieć, jak antybiotyki działają i żeby poprawić antybiotyk, musimy wiedzieć, jaka jest jego relacja z rybosomem.

Yonath wykorzystywała do swoich badań m.in. polski lek o nazwie edeina, opracowany wiele lat temu przez prof. Edwarda Borowskiego w Gdańsku – zwrócił uwagę prof. Jaskólski.

Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum