PAP/Rynek Zdrowia | 08-11-2018 09:20

Kto rano wstaje, ten... rzadziej zapada na raka piersi

Kobiety, które są “rannymi ptaszkami” rzadziej niż “sowy” chorują na raka piersi - poinformowano podczas konferencji onkologicznej w Glasgow oraz na stronie internetowej pisma bioRxiv.

Badania wykazały, że osoby genetycznie zaprogramowane na bycie "skowronkiem" rzadziej zapadały na raka piersi niż "genetyczne sowy". Fot. Henrique Simplicio/Flickr Generic (CC BY 2.0)

W organizmie każdego człowieka działa zegar biologiczny, który reguluje sen, nastrój, a nawet ryzyko zawału w cyklu mniej więcej 24-godzinnym. To tak zwany rytm okołodobowy. Nie każdy zegar działa tak samo - obok wcześnie budzących się i idących spać "skowronków" są też późno wstające i kładące się spać "sowy".

Naukowcy z University of Bristol zastosowali nowy sposób analizy danych - tak zwaną randomizację Mendla.

Wykorzystali dane genetyczne 180 tys. kobiet pochodzące z projektu UK Biobank oraz 230 tys. kobiet objętych badaniem Breast Cancer Association Consortium. Zbadali u nich 341 fragmentów DNA, które decydują, czy jesteśmy "skowronkiem", czy też "sową".

Okazało się, że osoby genetycznie zaprogramowane na bycie "skowronkiem" rzadziej zapadały na raka piersi niż "genetyczne sowy".

W Wielkiej Brytanii na raka piersi zachoruje w ciągu swojego życia co siódma kobieta. Badanie objęło co prawda dużą grupę, jednak tylko w ciągu krótkiego, ośmioletniego wycinka ich życia. W tym czasie zachorowały przeciętnie dwie na 100 kobiet z grupy "sów", a jedna - z grupy "skowronków".

Ponieważ te fragmenty DNA nie są związane z innymi zidentyfikowanymi przyczynami nowotworów, na przykład otyłością, naukowcy są pewni, że zegar biologiczny ma związek z ryzykiem raka - choć nie są pewni, w jaki sposób. Być może chodzi o wpływ samych genów na poziom hormonów, układ odpornościowy albo metabolizm. Rakowi piersi mogłoby też teoretycznie sprzyjać życie "wbrew" wrodzonemu rytmowi biologicznemu

Choć nie można na razie sformułować jednoznacznych zaleceń dla pragnących uniknąć nowotworu kobiet, wyniki potwierdzają znaczenie snu dla zachowania dobrego stanu zdrowia. Wcześniejsze badania wykazały związek zachorowania na raka piersi z pracą zmianową. Takie jest też stanowisko Światowej Organizacji Zdrowia.