Badania: toczeń ma związek z bakteriami jelitowymi

Autor: PAP/Rynek Zdrowia • • 20 lutego 2019 21:00

Mikrobiom jelitowy osób chorujących na toczeń rumieniowaty układowy wyraźnie odbiega od mikrobiomu osób zdrowych - informuje pismo "Annals of Rheumatic Diseases".

Badania: toczeń ma związek z bakteriami jelitowymi
Autorzy zastrzegają, że konieczne jest potwierdzenie związku pomiędzy bakteriami jelitowym a toczniem na drodze dalszych badań. Fot. Fotolia

Toczeń rumieniowaty układowy (SLE) to choroba tkanki łącznej. Nieprawidłowo działający układ odpornościowy atakuje w niej między innymi stawy, skórę i nerki. Na toczeń rumieniowaty układowy choruje około 30-50 na 100 tys. osób, z których większość stanowią kobiety w wieku rozrodczym. Kobiety chorują około osiem razy częściej niż mężczyźni. Choroba zaczyna się najczęściej w przedziale od 16. do 55. roku życia. Prawdopodobnie ma podłoże genetyczne, chociaż dokładne jej przyczyny nie są znane. Leczenie opiera się głównie na lekach immunosupresyjnych.

Jak wykazali naukowcy z New York University School of Medicine, toczeń ma także związek z występowaniem w jelitach nieprawidłowego zestawu bakterii. W ramach badania przeanalizowano próbki krwi i stolca od 61 uczestniczek z toczniem oraz 17 zdrowych.

Zaburzenia w składzie jelitowego mikrobiomu, czyli zestawu ponad 1000 zamieszkujących jelito bakterii zostały w przeszłości powiązane z wieloma chorobami dotyczącymi odporności, w tym nieswoistymi zapaleniami jelit, zapaleniem stawów i niektórymi nowotworami.

Autorzy obecnego badania twierdzą, że ich eksperymenty są pierwszym dowodem na związek pomiędzy między brakiem równowagi bakteryjnej w jelitach oraz potencjalnie zagrażającą życiu postacią SLE. Jak wykazali, 61 kobiet ze zdiagnozowanym SLE miało około pięciu razy więcej bakterii jelitowych znanych jako Ruminococcus gnavus, niż 17 kobiet w podobnym wieku i o podobnym pochodzeniu, które nie chorowały i były zdrowe.

Co więcej, wyniki badań wykazały, że zaostrzenia choroby, mogące przejawiać się zarówno wysypką skórną i bólem stawów, jak i wymagającą dializy ciężką dysfunkcją nerek, ściśle korelują ze znacznym zwiększeniem populacji bakterii R. gnavus w jelitach, oraz z obecnością we krwi przeciwciał, przeciwko tym bakteriom. Szczególnie wysoki poziom przeciwciał przeciwko R. gnavus występował u osób, w przypadku których choroba zaatakowała nerki.

Naukowcy byli zaskoczeni znalezieniem silnych reakcji przeciwciał immunologicznych na R. gnavus we krwi, ponieważ wyściółka jelit zapobiega przedostawaniu się bakterii do innych części ciała.

Jak wyjaśnił główny badacz i immunolog Gregg Silverman, nowe badania sugerują, że u niektórych pacjentów zaburzenie równowagi bakteryjnej może napędzać rozwój choroby i związane z nim zaostrzenia, a przenikanie bakterii (lub tylko ich antygenów) poza jelito może być potencjalnym czynnikiem wyzwalającym chorobę. Możliwe, że przypadku zajęcia przez toczeń nerek wewnętrzne środowisko jelitowe odgrywa bardziej istotną rolę niż genetyka. Silverman podejrzewa, że przeciwciała przeciwko R. gnavus prowokują ciągły i atak immunologiczny na narządy.

Praktyczną korzyścią z wyników badań może być opracowanie stosunkowo prostych testów do wykrywania we krwi przeciwciał skierowanych przeciwko bakteriom jelitowym. Mogłyby one być również wykorzystane do zdiagnozowania i śledzenia postępów i terapii tocznia nawet w najwcześniejszej fazie choroby. Dostępne obecnie testy często dają niejednoznaczne wyniki i opierają się na objawach, które pojawiają się dopiero po wystąpieniu choroby.

Autorzy zastrzegają, że konieczne jest potwierdzenie związku pomiędzy bakteriami jelitowym a toczniem na drodze dalszych badań. Jeśli tak się stanie, być może trzeba będzie znacząco zmienić sposób leczenia tocznia - na przykład stosując probiotyki lub dietę ograniczająca rozwój R. gnavus. Być może znajdą zastosowanie także przeszczepy kałowe od zdrowych osób.

Innym potencjalnym sposobem leczenia mogłoby być pobudzanie wzrostu bakterii Bacteroides uniformis, która utrudnia wzrost R. gnavus, a której liczebność w jelitach osób chorych na toczeń była czterokrotnie niższa w porównaniu ze zdrowymi.

Dowiedz się więcej na temat:
Podaj imię Wpisz komentarz
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum