PAP/Rynek Zdrowia | 02-06-2020 10:56

Badania: lepsze leczenie cukrzycy dzięki ślimaczej insulinie

Dzięki badaniom nad niezwykłą metodą polowania morskich ślimaków udało się wytworzyć szybko i silnie działającą odmianę insuliny - informuje "Nature Structural and Molecular Biology”.

Fot. Archiwum (zdjęcie ilustracyjne)

Kilka lat temu naukowcy zaobserwowali, że drapieżne morskie ślimaki z rodziny stożków (Conidae) atakują ryby trującą chmurą jadu, zawierającego miedzy innymi uproszczony odpowiednik insuliny. Szczególną cechą ślimaczej insuliny jest błyskawiczne działanie - pod jej wpływem poziom glukozy w organizmach ryb spada tak szybko, że stają się niezdolne do ruchu, zaś ślimak je zjada. Każdy z badanych gatunków - Conus geographus, C. tulipa oraz C. kinoshitai wytwarzał nieco odmienny rodzaj insuliny.

Teraz międzynarodowemu zespołowi, w skład którego wchodzili naukowcy z University of Utah udało się opracować w pełni funkcjonalny odpowiednik insuliny o rekordowo małej cząsteczce. Łączy ona silne działanie insuliny ludzkiej oraz szybkość działania insuliny ślimaka.

Szybkie działanie mającej dużo mniejsze cząsteczki insuliny ślimaka zmniejsza ryzyko hiperglikemii oraz innych poważnych powikłań cukrzycy. Może też poprawić działanie pomp insulinowych czy sztucznych trzustek, automatycznie podających insulinę choremu, co pozwoliłoby dokładniej kontrolować poziom insuliny we krwi.

Ludzka insulin ma działanie 20 - 30 razy silniejsze od ślimaczej, natomiast działa znacznie wolniej, ponieważ duża część jej cząsteczki stanowi "lepki" łańcuch peptydowy ułatwiający magazynowanie tego hormonu w trzustce. Dlatego właśnie konieczne było połączenie właściwości obu tych obniżających poziom glukozy substancji.

W testach na szczurach laboratoryjnych hybrydowa cząsteczka insuliny, którą naukowcy nazywają "mini-insuliną", oddziaływała z receptorami insuliny w sposób, w jaki nie działa hormon ślimaka - była szybka, ale równie mocna co insulina wytwarzana przez ludzką trzustkę. Mała cząsteczka sprawia, że hybrydowa insulina powinna być łatwa w produkcji. 

Paweł Wernicki