Dla pacjentów z COVID-19 i niewydolnością oddechową brak tlenu jest wyrokiem Jak zapewniają producenci. tlen medyczny jest, ale często nie da się go przewieźć do szpitala; FOT. Shutterstock

Tlen w szpitalach odgrywa strategiczną rolę w walce o życie pacjentów z COVID-19 w ciężkim stanie. Jego brak dla osób z niewydolnością oddechową może oznaczać wyrok śmierci.

  • Obecne zapotrzebowanie na tlen medyczny w Polsce jest aż 4-krotnie wyższe niż przed pandemią
  • Zdaniem ekspertów banki tlenu, bazujące na tlenie w butlach, są sprzeczne z prawem - stwarzają zagrożenie dla pacjenta
  • Tlen jest, ale nie ma czym go dowozić do szpitali - brakuje specjalistycznych cystern i butli do jego przewozu

Trzecia fala pandemii, podobnie jak druga, obnażyła problemy z tlenem medycznym w naszych szpitalach. Czasem zawodzi logistyka dostaw, zawodne okazują się instalacje rozprowadzające tlen. Bywa, że zawodzi człowiek.

Przyczyna kłopotów jest też zwiększanie liczba łóżek covidowych kosztem oddziałów, które nie dysponują instalacją tlenową. Wiele też placówek ma starą infrastrukturę z czasów, kiedy nikt nie myślał o centralnej instalacji tlenowej.

Ratunkiem w takiej sytuacji stały się butle z tlenem. Okazało się jednak, że stwarza to problemy w logistyce ich dostaw, napełnianiu i rotacji.

Tragiczne przypadki

Pamiętamy przypadek z listopada ubiegłego roku, kiedy ze Szpitala Powiatowego w Kraśniku 30 pacjentów trzeba było przetransportować do innych placówek z powodu braku tlenu. Jednego z nich, 69-latka, którego ratownicy transportowali w stanie ciężkim do kraśnickiej lecznicy, nie można było tam przyjąć właśnie z powodu braku tlenu. Zanim trafił do szpitala MSWiA w Lublinie, zmarł.

W czasie drugiej fali pandemii zużycie tlenu medycznego przez ratowników w zespołach ratunkowych i w szpitalach, zależnie od wielkości wzrosło cztero-, a nawet 10-krotnie. Problemy nie dotyczyły tylko dostępności tlenu medycznego w butlach. Zdarzały się też sytuacje, że butle, ale brakowało reduktorów, których nie można było kupić.

 Czytaj także: Tlen medyczny w walce z Covid-19 jest potrzebny jak powietrze. Czy uda się zaspokoić potrzeby szpitali?

Była reakcja RPO i GIF

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar w listopadzie ub.r. wskazywał, że występują braki tlenu dla pacjentów, instalacje są przeciążone i może dojść do ich uszkodzenia.

Odpowiedzią były decyzje Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego w zakresie zasad wytwarzania tlenu. Minister zdrowia podjął rozmowy z największymi producentami tlenu o zwiększeniu jego dostaw. Utworzono 37 banków tlenu i powołano koordynatorów, podlegającym wojewodom, których zadaniem jest logistyka dostaw tlenu w awaryjnych sytuacjach. Tam, gdzie to było możliwe, przy szpitalach powstawały centralne instalacje tlenowe i silosy na skroplony tlen.

Jak stwierdził w rozmowie z Dziennikiem Gazetą Prawną Wojciech Murawski, prezes Polskiej Fundacji Gazów Technicznych, banki tlenu, bazujące na tlenie w butlach, są sprzeczne z prawem, ponieważ stwarzają zagrożenie dla pacjenta, zmniejszając rotację butli i wydłużając czasy dostaw. Nie powinny być magazynowane, bo mogą być potrzebne w jakimś miejscu. Zawartość butli powinna być natychmiast udostępniana potrzebującym, a puste pojemniki szybko wiezione do powtórnego napełnienia.

Historia się powtarza

Jak powiedział Rynkowi Zdrowia Zbigniew Mitukiewicz, dyrektor handlowy spółki Messer Polska,  obecne zapotrzebowanie na tlen jest na poziomie ok. 400 proc. sprzed pandemii.

Niestety, druga fala nie nauczyła nas wiele. Historia lubi się powtarzać, a my nie potrafimy wyciągać z niej wniosków. W czasie trzeciej fali pandemii, wraz uruchamianiem kolejnych szpitali i oddziałów covidovych wzrasta zapotrzebowanie na tlen medyczny tlen. I to w większej skali niż jesienią.

Sytuację pogarsza mutacja brytyjska koronawirusa. Niemal każdy trafiający do szpitala wymaga tlenoterapii, wielu tej wysokoprzepływowej. Wiele placówek okazało się być nieprzygotowanymi na tak duże zapotrzebowanie na tlen. Stąd coraz częstsze awarie instalacji.

Niewydolność instalacji wstrzymuje przyjęcia

30 marca zabrakło tlenu w Szpitalu Tymczasowym w Poznaniu, ewakuowano 12 pacjentów. Najpierw mówiono o awarii instalacji, ale później okazało się, że zawiódł człowiek - nie zamówiono w odpowiednim czasie dostawy tlenu. Prokuratura sprawdza czy ta sytuacja przyczyniła się do zgonu sześciu pacjentów.

Do dramatu mogło dojść także w Klinice Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, gdzie także przeciążona, eksploatowana ponad rok instalacja uległa awarii. Jak mówił kierownik tej kliniki prof. Robert Flisiak, pół godziny dłużej i brak tlenu spowodowałaby kilkanaście zgonów.

Trudne chwile przeżywają też placówki we Wrocławiu. Na kilkanaście godzin wstrzymano (z soboty na niedzielę) przyjmowanie pacjentów w Dolnośląskim Szpitalu Specjalistycznym im. T. Marciniaka z powodu niewydolności instalacji. Na szczęcie w krótkim czasie ją naprawiono. Ten sam problem pojawił się w niedzielę w Szpitalu Specjalistycznym im. A. Falkiewicza.

Tlen jest, ale trzeba go jeszcze dowieźć

Jak przekazało Rynkowi Zdrowia biuro komunikacji Ministerstwa Zdrowia, resort prowadzi jest stały monitoring wykorzystywania tlenu. Codziennie spływają aktualne raporty. Na ostatni dzień marca zużycie tlenu na dobę wynosiło w sakli kraju 400 ton tlenu ciekłego kraju, a moce produkcyjne wynosiły 700 ton.

„W przypadku wystąpienia problemów z tlenem podejmowane są działania, aby w jak najszybszy sposób uzupełnić niedobory. Do tego celu służą również utworzone w każdym województwie banki tlenu” - odpowiada MZ na nasze pytanie, czy jesteśmy przygotowani do zwiększonego popytu na tlen medyczny.

Obecnie zezwolenia GIF na jego wytwarzanie posiadają i tlen dostarczają firmy: Linde Gaz Polska; Air Products; Alkat; Messer Polska; Spawmet; Eloros; Eurogaz-Bombi H. Choroszucha. Działania wytwórcze prowadzą też Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa S.A .i ich podwykonawcy - na mocy decyzji Ministerstwa Zdrowia.

Kłopot z transportem i butlami

Z informacji, jakie nam przekazano wynika, że tlen jest, tyle że często nie ma czym go dowozić do szpitali. Brakuje specjalistycznych cystern (jeden taki pojazd to ok. 1,5 mln zł) i butli do jego przewozu (tam, gdzie nie jest dostarczany w cysternach w postaci skroplonej). Brakuje też małych butli wykorzystywanych w ratownictwie, w czasie transportu chorych wymagających tlenoterapii.

Jednak Ministerstwo Zdrowia uspokaja: - Obecnie wszystkie dostawy są realizowane. Niemniej, widząc rosnące zapotrzebowanie na tlen, MZ podjął z wytwórcami decyzję o uruchomieniu dodatkowych linii technicznych na tlen medyczny. Uruchomienie dodatkowych linii powinno zaspokoić zapotrzebowanie. Prace są już prowadzone - informuje nas Justyna Maletka z biura komunikacji MZ.

Uspokajające słowa nie wystarczą

Resor zdrowia uspokaja, ale same słowa nie wystarczą. - W zakresie dostaw tlenu medycznego musimy się mierzyć z bardzo dynamiczną sytuacją skokowych zmian zamówień, zamówień awaryjnych itp. Problemy, które musimy rozwiązywać na bieżąco dotyczą zarówno dostępności tlenu, możliwości transportowych i parku butlowego - wylicza problemy dyrektor Zbigniew Mitukiewicz.

Przypomina, że już w drugiej fali pandemii producenci tlenu zwracali uwagę na konieczność budowy przy szpitalach dużych zbiorników na skroplony tlen i instalacji do jego rozprowadzanie. Czy szpitale dostosowały się do takiego profilu otrzymywania tlenu?

- Najefektywniejszą formą są dostawy tlenu medycznego w formie ciekłej, stąd akcja montażu zbiorników lub ich wymiany w szpitalach. Dostawy tlenu sprężonego wymagają odpowiedniej ilości opakowań (butli), ich właściwej rotacji i infrastruktury do ich napełniania. Obecnie „wąskim gardłem” jest ilość opakowań będąca w obiegu i ich rotacja, ale w drugiej kolejności napotykamy na problem wydajności instalacji do napełniania - podkreśla.

Pytany czy jesteśmy, w jego ocenie, przygotowani na zwiększoną liczbę pacjentów wymagających tlenoterapii, dyrektor Mitukiewicz stwierdza: - Nikt nigdy nie brał pod uwagę takiego wzrostu zapotrzebowania na tlen medyczny, trudno więc mówić o tym, że jakakolwiek firma może być na to przygotowana. Robimy wszystko co możliwe, żeby realizować każde spływające zamówienie na tlen medyczny.

 

 

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.