Związek liczby płytek krwi z wiekiem

Płytki krwi zostały po raz pierwszy opisane pod koniec XIX wieku przez włoskiego lekarza i badacza Giulia Bizzozero (jest on również odkrywcą bakterii Helicobacter pylori). Metody liczenia elementów morfotycznych krwi były bardzo niedokładne aż do połowy XX wieku, a liczbę płytek uznawano za prawidłową w przedziale od 130-350 do 500-900 x 109/l Dopiero opracowanie automatycznych analizatorów pozwoliło na precyzyjne określenie normy.

Dzięki przeprowadzonym 30 lat temu szeroko zakrojonym badaniom populacyjnym z udziałem kilku tysięcy osób wyznaczono przedział normy na 150-400 x 109/l lub 150-450 x 109/l. W kolejnych latach pojawiły się jednak dowody na zmienność liczby płytek krwi w zależności od wieku, płci i rasy. Powstaje pytanie, czy różnice te są istotne i należy uwzględniać je w praktyce klinicznej?

Zależność liczby płytek krwi od wieku zauważono po raz pierwszy w latach 80. XX wieku. W badaniu z udziałem 477 osób stwierdzono, że liczba płytek sukcesywnie maleje z wiekiem, a różnica miedzy osobami powyżej 71 r.ż. a dziećmi poniżej 5 r.ż. może sięgać nawet 100 x 109/l. W przeciwieństwie do tego, badanie większej populacji (ponad 12 000 dorosłych mieszkańców USA) wykazało znacznie mniejsze różnice (< 30 x 109/l między osobami w wieku 17-19 lat a osobami > 70 r.ż.).

Ostateczną odpowiedź dała przeprowadzona ostatnio seria badań włoskich z udziałem łącznie > 25 000 osób z 7 różnych regionów geograficznych kraju, które wykazały, że liczba płytek obniża się co dekadę średnio o 9 x 109/l. Liczba płytek w wieku podeszłym jest u mężczyzn o 35%, a u kobiet o 25% mniejsza w stosunku do wczesnego dzieciństwa. Największy spadek następuje w dzieciństwie oraz w wieku starszym, podczas gdy w wieku dorosłym liczba płytek pozostaje względnie stabilna.

Nie wyjaśniono, dlaczego tak się dzieje. Przypuszcza się, że spadek liczby płytek w dzieciństwie może być skutkiem zmniejszenia produkcji trombopoetyny, natomiast w wieku podeszłym może odzwierciedlać ewolucyjną korzyść ze zmniejszenia liczby płytek lub być efektem zmniejszenia rezerwy komórek hematopoetycznych szpiku.

Zauważono również, że liczba płytek w niewielkim stopniu zależy od płci: jest o 20-40 x 109/l większa u kobiet niż u mężczyzn. Różnica pojawia się dopiero powyżej 15. roku życia i ulega zmniejszeniu po wieku menopauzy. Sugeruje to udział żeńskich hormonów płciowych w etiologii tego zjawiska, choć znaczenie mogą mieć również fakt, iż zapasy żelaza ustrojowego u kobiet w wieku rozrodczym ulegają zmniejszeniu.

Liczba płytek jest ponadto uwarunkowana genetycznie, co potwierdzają wyniki badań z udziałem populacji różnych krajów świata (np. średnia liczba płytek mieszkańców różnych regionów Włoch waha się między 220-265 x 109/l, podobne zjawisko obserwowano badając mieszkańców USA o różnym pochodzeniu etnicznym).

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH