Wysokie dawki tlenu w leczeniu zaostrzeń astmy mogą być niebezpieczne

Zaostrzenia przewlekłych chorób układu oddechowego - takich, jak astma oskrzelowa czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) - często wymagają leczenia tlenem.

Podawanie tlenu w wysokich dawkach chorym z zaostrzeniem POChP może prowadzić do retencji dwutlenku węgla oraz pogorszenia relacji wentylacja-perfuzja z powodu skurczu naczyń krwionośnych płuc spowodowanego hipoksją. Nieliczne badania sugerują, że podobny proces może mieć miejsce w przypadku leczenia zaostrzeń astmy oskrzelowej, lecz hipotezy tej nie potwierdzono w żadnym dużym randomizowanym badaniu.  

Dlatego celem naukowców z Medical Research Institute, Nowa Zelandia, była ocena wpływu terapii tlenem w wysokich dawkach na ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla u chorych z zaostrzeniem astmy oskrzelowej. Do badania zakwalifikowano ponad 100 chorych na astmę w okresie ciężkiego zaostrzenia, których podzielono na dwie grupy. Pierwszej z nich (50 osób) podawano tlen o wysokim przepływie 8l/min przez maskę.

Pacjenci z drugiej grupy (53 osoby) otrzymywali tlen, gdy poziom saturacji obniżył się poniżej 92%. Wówczas tlen podawano w 5-minutowych odstępach do momentu, gdy saturacja osiągnęła wartość między 93 a 95%. Tlen o przepływie do 4l/minutę podawano poprzez kaniulę, natomiast przy przepływie o prędkości 8l/min stosowano maskę tlenową.

Ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla mierzono przed podaniem tlenu, a następnie po 20, 40 i 60 minutach terapii. Z badania wykluczono pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc oraz chorych z przewlekłą niewydolnością oddechową.  

Odsetek pacjentów, u których zaobserwowano wzrost ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla powyżej 4mm Hg był istotnie wyższy w grupie chorych przyjmujących tlen o ciągłym wysokim przepływie w porównaniu z grupą, której tlen podawano w sposób przerywany (44% vs 19%, RR 2.3, p<0.006). Wynik ten sugeruje, że intensywna tlenoterapia u chorych z zaostrzeniem astmy oskrzelowej może prowadzić do istotnego wzrostu ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla, podczas gdy tlenoterapia przerywana zastosowana w badaniu nie wiąże się z takim ryzykiem.

U pewnej części pacjentów może ona wywołać hiperkapnię, co w efekcie może doprowadzić do rozwoju niewydolności oddechowej, która jest markerem „astmy prawie-śmiertelnej” (near fatal astma – NFA), czyli najcięższej formy zaostrzenia tej choroby.

Zdaniem autorów zwiększone ryzyko rozwoju hiperkapnii, wynikające z leczenia wysokimi dawkami tlenu nie ogranicza się jedynie do astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, ale również do innych chorób oddechowych charakteryzujących się nieprawidłową wymianą gazową.

Autorzy zalecają stosowanie tlenoterapii tylko u tych pacjentów, u których stwierdzono hipoksemię. Tlen należy podawać w ilości, która zwiększa ciśnienie parcjalne tlenu, ale jednocześnie nie powoduje wzrostu ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla.

Oprac.: dr n med. Maciej Chałubiński

Thorax. 2011 Nov;66(11):937-41. Epub 2011 May 19.
Randomised controlled trial of high concentration versus titrated oxygen therapy in severe exacerbations of asthma.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21597111






comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH