Starzejemy się, dlatego państwo powinno być lepiej przygotowane do pomocy seniorom

Czego potrzeba polskiemu systemowi ochrony zdrowia, by w pełni otoczyć opieką dynamicznie rosnącą populację seniorów? Przede wszystkim właściwej koordynacji terapii pacjentów w podeszłym wieku. Zdaniem ekspertów to ostatni moment, aby stworzyć kompleksową politykę zdrowotną i społeczną dedykowaną seniorom. W ciągu najbliższych 20 lat ich liczba w Polsce podwoi się.

Szacuje się, że w 2032 r. co czwarty Polak będzie miał skończone 60 lat. Trzykrotnie wzrośnie odsetek osób po 80. roku życia. Ma to istotne  znaczenie dla systemu ochrony zdrowia.

Sporo do zrobienia

Jak przyznaje w rozmowie z portalem  rynekzdrowia.pl prof. Piotr Błędowski, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego, w Polsce dopiero dojrzewamy do systemowego objęcia seniorów rozwiązaniami, które umożliwiają im aktywny udział w życiu społecznym.

- W porównaniu z innymi państwami Europy jesteśmy pod tym względem na szarym końcu - zaznacza.

Zdaniem naszego rozmówcy konieczne jest zapewnienie osobom starszym:
• warunków do rozwijania różnych form aktywności
• systemu wczesnej rehabilitacji (zapobiegającej powstawaniu i pogłębieniu niepełnosprawności)
• wsparcia dla osób potrzebujących pomocy w czynnościach dnia codziennego
• systemu zapobiegania i zwalczania przejawów wykluczenia społecznego

W przygotowaniu takich rozwiązań instytucjom państwowym pomóc mają rekomendacje, sformułowane przez naukowców różnych dziedzin w oparciu o wyniki największego polskiego badania populacji osób starszych PolSenior.

Lepiej niż się wydawało, ale...
W badaniu PolSenior wzięło udział blisko 6 tys. osób po 65. roku życia i grupa na „przedpolu starości” - 716 badanych w wieku 55-59 lat.

- Głównymi założeniami projektu była ocena stanu zdrowia i sprawności osób starszych oraz analiza ich sytuacji społeczno-ekonomicznej - wyjaśnia dr Małgorzata Mossakowska z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej.

Jak przyznaje prof. Tomasz Grodzicki, krajowy konsultant w dziedzinie geriatrii, badania pokazały, że odsetek seniorów w dobrym zdrowiu i samodzielnie funkcjonujących jest zdecydowanie wyższy niż przypuszczano.

- Wychodzi na to, że większość osób po 65. roku życia w większym stopniu wymaga działań prewencyjnych z zakresu opieki zdrowotnej niż faktycznego leczenia - wyjaśnia profesor.

Okazuje się, że sprawność fizyczna oraz umysłowa obecnych 65-latków jest też wielokrotnie lepsza niż 65-latków sprzed 20 lat.

- Aby stan żywotności tego pokolenia utrzymać możliwie długo, powinny zostać jednak wprowadzone regularne badania przesiewowe z zakresu okulistyki, audiologii, kardiologii, stomatologii, a także pod kątem depresji i otępienia - wymienia prof. Tomasz Grodzicki.

Dodaje:  - Należy też monitorować zaburzenia chodu i upadki. Mogłoby się to odbywać się podobnie jak ma to miejsce u dzieci, czyli w formie rocznych bilansów zdrowia.

... wiele problemów wciąż jest nierozpoznanych
Z drugiej strony badanie PolSenior ujawniło, że poważnym problemem tej grupy jest wysoki odsetek nierozpoznanych problemów klinicznych, typowych  dla wieku podeszłego, takich jak choroby układu krążenia, cukrzyca i choroby tarczycy, anemia czy przewlekła choroba nerek.

- W przypadku przewlekłej choroby nerek leczonych jest zaledwie 3-4 proc. chorych. To bardzo niepokojące dane. Tym bardziej, że identyfikacja schorzenia wymaga przeprowadzenia prostego testu - wyjaśnia nam profesor Andrzej Więcek, kierownik Katedry i Kliniki Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Przemiany Materii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

- Taka sytuacja zwiększa zarówno częstość, jak i czas trwania hospitalizacji seniorów, a więc również koszty leczenia - stwierdza prof. Andrzej Więcek.

Zdaniem ekspertów wciąż niedostatecznie zdiagnozowane są zagrożenia wynikające z tzw. wielkich zespołów geriatrycznych, czyli depresji, otępienia czy upadków, o których wiadomo, że zwiększają ryzyko niesprawności oraz leczenia instytucjonalnego.

Kolejnym problemem jest wielolekowość, która narasta z wiekiem i niesie ze sobą ryzyko występowania niekorzystnych interakcji, które mogą znacząco pogarszać sprawność oraz stan zdrowia osób starszych. - Konieczne jest przeprowadzanie analizy wszystkich przyjmowanych przez osoby starsze leków przez każdego lekarza - zaznacza profesor Grodzicki.

Przypomina: - Aby uniknąć nawrotowych hospitalizacji należy monitorować wdrażanie zaleceń szpitalnych w życie. Dlatego konieczna jest poprawa komunikacji pomiędzy przedstawicielami opieki szpitalnej oraz tej sprawowanej w miejscu zamieszkania, a także ścisła współpraca placówek medyczny i pomocy społecznej.

Brakuje specjalistów
Zdaniem ekspertów w celu sprostania potrzebom zdrowotnym zwiększającej się liczby osób starszych z chorobami typowymi dla wieku podeszłego, konieczne jest zwiększenie w kraju liczby specjalistów z zakresu geriatrii, a także liczby zakładów opieki zdrowotnej o profilu geriatrycznym.

- Niezwykle ważna wydaje się też edukacja przed- i podyplomowa lekarzy. Z wyników badania PolSenior wynika, że lekarze pierwszego kontaktu nie stosują powszechnie prostych przesiewowych narzędzi, które pozwalają na stwierdzenie związanych z wiekiem zagrożeń, a co za tym idzie - nie podejmują prób ich usunięcia bądź zminimalizowania - mówi dr Małgorzata Mossakowska.

Zaznacza, że istnieje pilna potrzeba szkolenia innych grup zawodowych związanych z opieką zdrowotną i pomocą społeczną, a szczególnie pielęgniarek, fizjoterapeutów, psychologów, pracowników socjalnych, również menedżerów opieki zdrowotnej, co powinno poprawić skuteczność ich działania oraz wpłynąć na obniżenie kosztów leczenia i wydatków na opiekę długoterminową.

Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że obecnie prawie 1/3 środków przekazywanych przez płatnika placówkom ochrony zdrowia wydawana jest na leczenie osób po 65. roku życia.

Coraz ważniejsza pomoc społeczna

Brak geriatrów powoduje, że główny ciężar opieki lekarskiej nad osobami starszymi spada na lekarzy rodzinnych. - Niestety, obecnie lekarze rodzinni nie są szkoleni w kierunku geriatrii. Blisko połowa z nich nawet w okresie studiów nie ma dostępu do ośrodków specjalizujących się w geriatrii - zaznacza prof. Andrzej Więcek.

Jak wskazuje prof. Piotr Błędowski, już wkrótce dramatycznie wzrośnie liczna gospodarstw jednopokoleniowych. Osoby samotne w wieku podeszłym coraz częściej będą uzależnione od pomocy społecznej.

- Konieczne jest zapewnienie systemów wsparcia umożliwiających zaspokojenie specyficznych dla podeszłego wieku potrzeb. Dochody tych osób - o ile są wystarczające do zaspokojenia bieżących potrzeb - to nie umożliwiają ponoszenia wydatków związanych z rozwijaniem rozmaitych form aktywności osób w podeszłym wieku - podkreśla przewodniczący Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego.

Czy chcemy i możemy pracować dłużej?
Z szacunków WHO wynika, że za 40 lat co piąty mieszkaniec świata będzie miał więcej niż 60 lat. Starzenie się społeczeństw powinno nieść za sobą zmiany systemowe i w relacjach międzyludzkich. W krajach Europy Zachodniej już dziś funkcjonują rozwiązania i programy, które umożliwiają osobom starszym aktywny udział w życiu społecznym.

W Polsce dopiero dojrzewamy do takich zmian, a w ich przeprowadzeniu pomóc mają rekomendacje, sformułowane m.in. w oparciu o wyniki badania PolSenior.

- Ponad połowa badanych w wieku 55-59 lat odpowiedziała "tak" na pytanie, czy w przypadku osiągnięcia wieku emerytalnego byliby skłonni dłużej pracować. Ponad 27 proc. z nich jest skłonna do uczestniczenia w kursach podnoszących kwalifikacje zawodowe - powiedziała dr Małgorzata Mossakowska.

Tylko, czy pracodawcy są przygotowani na przyjęcie osób po 60. roku życia? Według rekomendacji Rady Naukowej Projektu PolSenior konieczne jest wprowadzenie dobrych praktyk zarządzania wiekiem w zakładach pracy i równego z innymi grupami społecznymi dostępu do rynku pracy.

Wiedza i doświadczenia zawodowe osób starszych, powinno być wykorzystane najbardziej efektywnie jak to tylko możliwe. Prawo do zatrudnienia powinno być zagwarantowane wszystkim osobom starszym, które są gotowe kontynuować pracę zawodową po przekroczeniu wieku emerytalnego. Jednak, żeby seniorzy mogli pracować dłużej, muszą mieć na to zdrowie i siły. Niezbędne są więc zmiany również w polityce zdrowotnej.
 

 

 

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH