PAP/Rynek Zdrowia | 14-03-2019 12:11

Raport: dużym problemem rozproszony charakter opieki nad chorymi na nerki

Objęcie chorych na nerki koordynowaną opieką nefrologiczną może uratować życie milionów Polaków i zahamować wzrost kosztów leczenia - dowodzi raport, stworzony pod redakcją krajowego konsultanta w dziedzinie nefrologii prof. Ryszarda Gellerta.

Fot. archiwum

Pełen raport dostępny jest pod adresem: http://nefron.org/opieka-koordynowana-nad-pacjentem-pchn/. Zawarte w nim ustalenia omówiono również konferencji zorganizowanej w czwartek (14 marca br., w Światowym Dniu Nerek) w Warszawie.

Jak podają twórcy raportu, pod względem częstości przewlekła choroba nerek (PChN) jest drugą - po nadciśnieniu tętniczym - przewlekłą chorobą w Polsce. Na nerki choruje od 4 do 5 mln Polaków - jednak zdecydowana większość (90 proc.) nie zdaje sobie z tego sprawy. Co roku z tego powodu umiera przedwcześnie 80 tys. osób, co skraca średnią długość życia o dwa lata. Dużym obciążeniem dla budżetu są też koszty leczenia osób w zaawansowanym stadium choroby - szacuje się je na ok. 1,4 mld zł.

Pomimo tego, że choroba nerek w początkowej fazie jest łatwo wykrywalna i prosta do leczenia, to często jest rozpoznawana zbyt późno. Eksperci podkreślają, że duże problemy stwarza również rozproszony charakter opieki nad pacjentami cierpiącymi na przewlekłą chorobę nerek. "Polski system wymaga od pacjentów z PChN korzystania ze świadczeń realizowanych na wszystkich poziomach opieki (opieka podstawowa, specjalistyczna i wysokospecjalistyczna, w trybie ambulatoryjnym i stacjonarnym). Nie funkcjonują zespoły dedykowane koordynacji opieki. Trudno jest zatem przypisać odpowiedzialność za pacjenta i wyniki leczenia jednemu podmiotowi" - oceniają w raporcie.

Według nich rozłożenie odpowiedzialności za całość leczenia na wiele podmiotów utrudnia osiągnięcie optymalnych wyników terapeutycznych. Częstokroć sami pacjenci są zmuszeni do koordynowania swojego leczenia. "Jest to m.in. wynikiem braku regulacji dotyczących zasad współpracy pomiędzy poszczególnymi świadczeniodawcami" - tłumaczą eksperci.

Autorzy raportu postulują objęcie osób chorych na przewlekłą chorobę nerek programem koordynowanej opieki - w Polsce taką opieką są już objęci częściowo pacjenci kardiologiczni i ciężarne. Ważnymi elementami programu kompleksowej opieki są: profilaktyka, wczesne wykrywanie i opieka nad pacjentem we wszystkich stadiach choroby. Jak oceniają eksperci, objęcie opieką koordynowaną pacjentów w schyłkowym stadium niewydolności nerek może przynieść oszczędności rzędu nawet 3 mln zł rocznie.

Zalecają również, aby w każdym powiecie przy stacji dializ działała również poradnia nefrologiczna objęta kontraktem z NFZ - dzięki temu o swojej chorobie mogłoby dowiedzieć się wcześniej nawet 50 tys. osób rocznie. W towarzyszącej raportowi informacji prasowej eksperci przywołują dane statystyczne, według których na wizytę u nefrologa w Warszawie czeka się średnio ponad rok (379 dni).

"Należy dołożyć wszelkich starań, by zapewnić powszechny dostęp do wszelkich form diagnostyki chorób nerek, prewencji progresji przewlekłej choroby nerek i dostępności do wszystkich form leczenia nerkozastępczego, w tym przeszczepienia nerki" - podkreśla we wstępie do raportu prof. Gellert. Jak dodaje, proponowane w raporcie zmiany w organizacji opieki medycznej nad pacjentami nefrologicznymi mają zapewnić "spowolnienie przewidywanego wzrostu wydatków NFZ na leczenie pacjentów nefrologicznych, opóźnienie wejścia pacjentów do leczenia nerkozastępczego i uchronienie części z nich przed taką koniecznością, poprawę wyników leczenia, i wydłużenie średniej długości życia w Polsce o co najmniej rok w perspektywie kilku lat".

Raport został opracowany przez interdyscyplinarny zespół ekspertów, w skład którego weszli lekarze nefrolodzy, pacjenci, managerowie zarządzający ochroną zdrowia i specjaliści z firmy doradczej EY. Opublikowany został przez Nefron - Sekcję Nefrologiczną Izby Gospodarczej Medycyna Polska.