Ocena występowania wtórnych nowotworów złośliwych w grupie pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym

Współczesne metody leczenia oparte na chemioterapii, radioterapii, przeciwciałach monoklonalnych oraz przeszczepach komórek macierzystych przedłużają życie pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym. Dłuższy czas życia niesie jednak za sobą większe ryzyko rozwoju późnych objawów ubocznych, w szczególności wtórnych nowotworów złośliwych, które mogą dać o sobie znać nawet po kilku latach od leczenia choroby podstawowej.

Celem niniejszej meta-analizy* była ocena występowania wtórnych nowotworów złośliwych w grupie pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym (non-Hodgkin lymphoma) w okresie po leczeniu choroby podstawowej oraz ocena związku rozwoju tych nowotworów z poszczególnymi metodami leczenia.

Spośród ponad 1500 cytowań w bazach Medline i EMBASE kryteria włączenia do badania spełniły 23 prace. Wyniki meta-analizy wykazały, że ryzyko względne (RR) rozwoju wtórnych nowotworów złośliwych u chorych z chłoniakiem nieziarniczym w okresie następującym po terapii wynosiło 1.88 dla wszystkich rodzajów nowotworów i 1.32 dla nowotworów litych. Wynik ten wskazuje, że pacjenci leczeni z powodu chłoniaka nieziarniczego mają większe szanse na rozwój wtórnych nowotworów złośliwych.

Wśród wtórnych nowotworów układu krwiotwórczego dominowały: białaczka nielimfoblastyczna (RR - 11.1), chłoniak Hodgkina (RR - 7.00) i szpiczak mnogi (RR - 1.74), podczas gdy wśród nowotworów litych odnotowano nowotwory tarczycy (RR - 3.55), kości (RR - 3.49), ślinianki (RR - 2.11), mózgu (RR - 1.84) i pęcherza moczowego (RR - 1.42).

Mając na uwadze metody leczenia chłoniaków nieziarniczych, zaobserwowano, że sama radioterapia nie wiązała się z większym ryzykiem rozwoju wtórnych nowotworów złośliwych, podczas gdy chemioterapia i leczenie złożone to ryzyko zwiększały. Szczególnie negatywny wpływ zaobserwowano przy zastosowaniu leków alkilujących, natomiast podawanie cyklofosfamidu, adriamycyny, vinkrystyny i prednizonu - leków powszechnie stosowanego schematu CHOP - wiązało się ze wzrostem szansy, choć nieistotnym statystycznie.

Natomiast na podstawie analizy regresji stwierdzono pozytywną zależność między rozwojem wtórnych nowotworów a napromienianiem całego ciała. Co ciekawe, nowotwory lite częściej występowały u pacjentów młodszych.

Zdaniem autorów mechanizmy wywoływania wtórnych nowotworów złośliwych są bardzo zróżnicowane: np. rak pęcherza moczowego i ostra białaczka nielimfatyczna mogą być spowodowane uszkodzeniem DNA komórek przez leki alkilujące, prowadząc do ich nowotworowej transformacji. Prawdopodobnie ta wtórna mutageneza uwarunkowana jest podatnością genetyczną i oddziaływaniem czynników środowiskowych.

Wyniki tego badania sugerują, że dalsza opieka nad pacjentami z chłoniakiem nieziarniczym powinna uwzględniać możliwość rozwoju wtórnych nowotworów złośliwych.

* Risk for second malignancies in non-Hodgkin's lymphoma survivors: a meta-analysis. Ann Oncol. 2011 Aug;22(8):1845-58


Opracował: dr n. med. Maciej Chałubiński
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH