• Drukuj
• Komentarze

Nowy biomarker reumatoidalnego zapalenia stawów?

• Maciej Chałubiński/Rynek Zdrowia
• 05-10-2011 13:22

FOT. Arthritis Res Ther.

Wśród immunologicznych markerów reumatoidalnego zapalenia stawów oznaczanych w surowicy krwi bardzo ważną rolę odgrywa czynnik reumatoidalny (RF) oraz przeciwciała anty-cytrulinowe (a-CCP). Według japońskich naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Kurume kolejnym markerem może stać się rozpuszczalny receptor interleukiny-18 alfa (sIL-18Rα).

Autorzy badania postawili pytanie czy istnieje związek między rozpuszczalnym receptorem IL-18 (sIL-18Rα) a reumatoidalnym zapaleniem stawów. Dodatkowo ocenili wartość diagnostyczną sIL-18Rα dla tej choroby.

Do badania zakwalifikowano 145 chorych na reumatoidalne zapalenie stawów i 6 pacjentów z rozpoznaną chorobą Stilla (postać młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów występująca również u dorosłych). Do grupy porównawczej włączono 39 chorych z układowym toczniem rumieniowatym (SLE) i 31 pacjentów cierpiących na chorobę zwyrodnieniową stawów.

Grupę kontrolną stanowiło 67 osób zdrowych, u których nie rozpoznano żadnej z powyższych chorób. W surowicy krwi pacjentów oznaczono stężenia rozpuszczalnego sIL-18Ra, poziom przeciwciał klasy IgM, czynnik reumatoidalny (RF) i przeciwciała anty-CCP, jak również cytokiny charakterystyczne dla przewlekłych procesów zapalnych - interferon-γ, interleukinę-13 i interleukinę-18.  

Wyniki badania wykazały, że zarówno reumatoidalne zapalenie stawów, jak i choroba Stilla były silnie związane z podwyższonym stężeniem sIL-18Rα. W surowicy krwi tych chorych poziom sIL-18Rα wynosił odpowiednio 186.0 ± 33.5 ng/ml oraz 98.2 ± 8.9 ng/ml i był istotnie wyższy w porównaniu z grupą kontrolną (52.3 ± 8.5 ng/ml). Co ciekawe, był on również wyższy, niż w grupie pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (38.6 ± 5.4 ng/ml) i układowym toczniem rumieniowatym (SLE) (44.6 ± 3.2 ng/ml) - zaburzeniem o charakterze autoimmunologicznym.

Stężenia wymienionych wcześniej cytokin prozapalnych w surowicy krwi były istotnie wyższe u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów i chorobę Stilla, niż w grupach porównawczych i w grupie kontrolnej. Dodatkowo analiza krzywej ROC-AUC wykazała potencjalną wartość diagnostyczną sIL-18Rα dla rozpoznawania reumatoidalnego zapalenia stawów.

Co ciekawe, autorzy zaobserwowali, że poziom sIL-18Rα zmieniał się wraz z postępem leczenia. Otóż u 29 chorych przyjmujących etanercept, biologiczny lek który blokuje działanie czynnika martwicy nowotworów-α (TNF-α) i w ten sposób ogranicza proces zapalny, prowadząc do zmniejszenia obrzęku stawów i ich bolesności, doszło do spadku poziomów sIL-18Rα w surowicy po 6 miesiącach terapii.

U kilku pacjentów naukowcy zbadali również poziomy sIL-18Rα w płynie stawowym. Tu okazało się, że stężenia sIL-18Rα odpowiadały stężeniom w surowicy krwi.

Zdaniem autorów badania, sIL-18Rα w surowicy krwi może stać się potencjalnym biomarkerem w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów. Co więcej, może on mieć nie tylko znaczenie diagnostyczne, ale również stanowić wskaźnik skuteczności terapii lekami biologicznymi.

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21435242
Soluble interleukin-18 receptor complex is a novel biomarker in rheumatoid arthritis. Arthritis Res Ther. 2011 Mar 24;13(2):R52.

Opr.: dr n med. Maciej Chałubiński

Czytaj więcej:    RZS |  reumatoidalne zapalenie stawów |  doniesienia kliniczne reumatologia