Rozwój przewlekłej obturacyjnej choroby płuc wiąże się z narażeniem na dym tytoniowy oraz z niedoborem α1-antytrypsyny. Okazuje się, że może on również zależeć od uwarunkowanego genetycznie niedoboru białka FGF10.

W dotychczasowych badaniach wykazano, że FGF10, będący jednym z czynników wzrostu fibroblastów (FGF - fibroblast growth factor), odgrywa niezwykle ważną rolę nie tylko w rozwoju tarczycy, przysadki mózgowej, gruczołów łzowych i ślinianek, ale również w powstawaniu i w prawidłowym funkcjonowaniu układu oddechowego. Inicjuje bowiem rozwoju płuc oraz proliferację komórek nabłonka dróg oddechowych.

Co ciekawe, już wcześniej zaobserwowano, że heterozygotyczne mutacje genów kodujących FGF10 prowadzą m.in. do autosomalnej aplazji gruczołów łzowych i ślinianek (ALSG). Natomiast niewiele było wiadomo o wpływie mutacji genu FGF10 u tych chorych na stan układu oddechowego.

W związku z tym autorzy badania postawili hipotezę, że „częściowa niewydolność” genu dla FGF10 może zaburzać homeostazę układu oddechowego, przyczyniając się do rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. W celu jej potwierdzenia autorzy pracy zakwalifikowali do badania 12 chorych na ALSG, będących jednocześnie nosicielami heterozygotycznej mutacji genu FGF10. Grupę kontrolną stanowiło 3 osoby wybrane spośród rodzeństwa, u których powyższych zaburzeń nie stwierdzono.

W obu grupach autorzy wykonali badania spirometryczne. W grupie pacjentów z mutacją genu FGF10 zaobserwowano istotnie niższe wartości parametrów wentylacyjnych w porównaniu z grupą kontrolną. Otóż u nosicieli mutacji średnia wartość pierwoszosekundowej nasilonej objętości wydechowej (FEV1) wynosiła 65%, przy normie powyżej 80%.

Natomiast w teście odwracalności obturacji oskrzeli z użyciem terbutaliny, który ukazuje potencjał skurczonych dróg oddechowych do rozszerzenia, odnotowano wzrost FEV1 jedynie o 3,7%.

Zdaniem autorów parametry wentylacyjne u heterozygotycznych nosicieli mutacji genu FGF10 odpowiadały parametrom obserwowanym u chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Niewielka odpowiedź rozkurczowa na terbutalinę wskazywała na obecność choroby obturacyjnej oskrzeli z nieodwracalną obturacją.

Wyniki badania świadczą o tym, że sam FGF10, niezbędny do efektywnej komunikacji między komórkami mezenchymy i nabłonka dróg oddechowych, jest bardzo ważnym determinantem parametrów wentylacyjnych dróg oddechowych. Dodatkowo jego istotę ukazują prace przeprowadzone na zwierzętach - w embrionach myszy nie posiadających genu FGF10 nie dochodziło do wytworzenia pączków dla płuc. Co więcej, sztucznie wytworzony nadmiar FGF10 (nadekspresja) u myszy zmniejszał włóknienie płuc.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc, w przebiegu której dochodzi do poważnej, nieodwracalnej przebudowy dróg oddechowych i towarzyszących jej zmian w nabłonku oddechowym, stanowi dziś jedną z głównych przyczyn śmierci w krajach rozwiniętych.

Autorzy badania konkludują, że niedobór FGF10 związany z mutacją genetyczną może przyczyniać się do rozwoju obturacyjnych chorób dróg oddechowych, w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Oprac. dr n. med. Maciej Chałubiński  

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21742743

Fibroblast growth factor 10 haploinsufficiency causes chronic obstructive pulmonary disease. J Med Genet. 2011 Oct;48(10):705-9.
Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH