PAP/Rynek Zdrowia | 25-11-2018 18:36

Naukowcy: otyłość jest czynnikiem ryzyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

Otyłość ma silny związek z występowaniem przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) u osób nigdy nie palących - wykazało badanie, które publikuje pismo "Journal of Obesity".

FOT. Fotolia; zdjęcie ilustracyjne

- Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest znacznie częstsza u nigdy nie palących starszych kobiet, które są chorobliwie otyłe, tj. mają wskaźnik masy ciała wynoszący 40 lub więcej, niż u ich rówieśniczek ważących prawidłowo - skomentowała główna autorka pracy prof. Esme Fuller-Thomson z University of Toronto w Kanadzie.

Odsetek pań chorujących na POChP w obu grupach wyniósł odpowiednio 13,4 proc. oraz 3,4 proc. Również u starszych mężczyzn z otyłością olbrzymią, którzy nigdy nie palili, POChP występowała częściej niż u rówieśników, których masa ciała była w normie - odpowiednio 7,6 proc. i 2,5 proc.

Przewlekła obtutacyjna choroba płuc (POChP) jest obecnie według WHO trzecią przyczyną zgonów ludzi na świecie. Do rozwoju tego postępującego schorzenia przyczyniają się czynniki drażniące nabłonek oddechowy oskrzeli i płuc, które powodują rozwój przewlekłego stanu zapalnego. Prowadzi to stopniowo do zniszczenia miąższu płuc i pogorszenia ich funkcji.

W Polsce i w krajach rozwiniętych głównym czynnikiem odpowiedzialnym za rozwój POChP jest palenie papierosów, które powoduje ok. 80 proc. przypadków tej choroby. Coraz większe znaczenie wśród przyczyn POChP - zwłaszcza u osób niepalących - odgrywa też zanieczyszczenie powietrza pyłami. Choroba może też być skutkiem biernego palenia. W krajach rozwijających się najważniejszą przyczyną POChP jest palenie biomasą w otwartych paleniskach domowych (jest to źródło silnego zapylenia).

Choroba objawia się przede wszystkim przewlekłym kaszlem (zwłaszcza w ciągu dnia), któremu towarzyszy odkrztuszanie plwociny oraz dusznością - początkowo podczas wysiłku, a później także w spoczynku. Nieleczona prowadzi do całkowitej niewydolności oddechowej (inwalidztwa oddechowego) i przedwczesnej śmierci. W zaawansowanej fazie choroby pacjent nie jest w stanie samodzielnie oddychać i dusi się.

Autorzy najnowszej pracy podkreślają, że dotychczas niewiele badań koncentrowało się na przyczynach POChP u pacjentów, którzy nigdy nie palili papierosów. Dlatego prof. Fuller-Thomson razem z kolegami przeanalizowała dane zebrane wśród ponad 110 tys. mieszkańców USA - ok. 76 tys. kobiet i niemal 38 tys. mężczyzn w wieku 50 lat i starszych, którzy nigdy nie palili. U ok. 4 tys. z nich stwierdzono otyłość olbrzymią, a u 5 tys. zdiagnozowano POChP.

Badacze wyliczyli, że przewlekła obturacyjna choroba płuc była ponad trzykrotnie częstsza u mężczyzn i czterokrotnie częstsza u kobiet z otyłością olbrzymią (wskaźnik masy ciała - BMI 40 i więcej), niż u ich rówieśników z prawidłową masą ciała (BMI od 18,5 do 24,9).

Badanie potwierdziło ponadto, że podeszły wiek oraz niskie dochody miały związek z wyższym ryzykiem POChP.

- Nasze wyniki wskazują, jak ważne jest, by lekarze rutynowo przeprowadzali badania w kierunku POChP u swoich otyłych pacjentów po 50-tce, nawet jeśli ci nigdy nie palili papierosów - skomentowała prof. Fuller-Thomson.

Zdaniem naukowców przyszłe badania pomogą wyjaśnić, na jakiej zasadzie otyłość może zwiększać ryzyko POChP, np. czy rolę odgrywa tu przewlekły stan zapalny w organizmie, który towarzyszy otyłości, czy też chodzi o negatywny wpływ nadmiernej masy ciała na mechanikę układu oddechowego.