• Drukuj
• Komentarze

Lotnicze Pogotowie Ratunkowe: łatwiej będzie zdążyć z pomocą w "złotej godzinie"

• Jacek Janik/Rynek Zdrowia
• 30-12-2010 06:04

Lotnicze Pogotowie Ratunkowe otrzymało w połowie grudnia dwa ostatnie śmigłowce Eurocopter EC135 spośród 23 zakupionych przez Ministerstwo Zdrowia. Te nowoczesne maszyny pozwolą na wykonywanie zadań lotniczego ratownictwa medycznego według najwyższych standardów obowiązujących w krajach Unii Europejskiej.

Aby jednak i w Polsce ów system zaczął działać tak sprawnie, jak założyli jego twórcy, potrzeba jeszcze nieco czasu i sporych pieniędzy na doprowadzenie do końca tego wielkiego przedsięwzięcia, nie tylko pod względem inwestycyjnym, ale także logistycznym.

Według założeń, w 2010 roku 13 baz HEMS (ang. – Helicopter Emergency Medical Service) miało zostać wyposażonych w nowoczesne śmigłowce EC 135. Dostawy maszyn przebiegały zgodnie z planem – Eurocoptery startują już teraz nawet z 14 lotnisk LPR. Pozostałe trzy bazy – w Suwałkach, Olsztynie oraz w Gliwicach jeszcze nie mają na wyposażeniu nowych maszyn. Tam latają śmigłowce Mi-2. Eurocoptery wylądują tam do kwietnia 2011 roku.

– Śmigłowce typu EC135 użytkowane przez LPR spełniają wysokie wymagania międzynarodowych norm bezpieczeństwa obowiązujące w lotniczych służbach medycznych. Te maszyny cechuje wszechstronność i zdolność do wykonywania lotów w trudnych warunkach, a także w nocy. To, w połączeniu z ich udowodnioną sprawnością i osiągami sprawia, że są doskonałe do zastosowania w misjach ratownictwa medycznego – mówi z przekonaniem Robert Gałązkowski, dyrektor LPR.

Nowy standard
Zdaniem dyrektora Gałązkowskiego, nowa maszyna stanowi przełom nie tylko w polskim lotniczym ratownictwie medycznym, ale i w europejskim.

– Staraniem naszych lekarzy, ratowników, pilotów i inżynierów, którzy przeprowadzili dziesiątki analiz ergonomicznych i badań, doprowadziliśmy do tego, że skonstruowano dla nas w tych śmigłowcach nową kabinę medyczną, wyznaczając tym samym nowy standard lotniczego ratownictwa medycznego – dodaje dyrektor LPR.

Lekki, dwusilnikowy EC135, to najchętniej wybierany na świecie śmigłowiec do użytkowania przez medyczne służby ratunkowe. Ponad 800 tych śmigłowców – w tym 400 w konfiguracji dla ratownictwa wypadkowego – zostało dostarczonych do 160 klientów w 40 krajach od momentu wprowadzenia tego modelu na rynek w połowie 1996 r. EC135 ma 63-procentowy udział w rynku dla tej kategorii statków powietrznych.

– Specyficzne i bardzo precyzyjne wymagania Lotniczego Pogotowia Ratunkowego spowodowały, iż realizacja tego kontraktu była dużym, ale i ciekawym wyzwaniem dla firmy Eurocopter – mówiła dziennikarzom w czasie uroczystego przekazania ostatniego śmigłowca Barbara Texier, odpowiedzialna w firmie Eurocopter za wdrożenie projektu dla LPR.

Każdy Eurocopter pogotowia objęty jest dwuletnią gwarancją. Ostatniemu EC135P2i należącemu do LPR gwarancja wygaśnie w grudniu 2012 r. Do tego czasu Heli Invest, dystrybutor śmigłowców w Polsce, wraz z firmą Eurocopter będą dbać o zgodną z warunkami kontraktu obsługę wszelkich napraw gwarancyjnych. Dla obsługi maszyn mają działać w kilku rejonach kraju mobilne, przeszkolone w firmie Eurocopter zespoły mechaników.

Szkolenia trwają
Nowe Eurocoptery dostarczane były dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego systematycznie. Kiedy je przekazywano, równolegle realizowano harmonogram szkoleń pilotów z poszczególnych baz. Każde odbywało się w trzech etapach. Pierwszy w fabryce Eurocoptera, kolejny w centrum szkolenia w Warszawie. Ostatni natomiast przeprowadzany jest w bazie macierzystej Eurocoptera, gdzie piloci wykonują serię lotów treningowych.

Ale proces szkolenia nie jest możliwy do przeprowadzenia w jednym czasie, bo w bazach HEMS trzeba zadbać o stałą dyspozycyjność pilotów podczas dyżurów. Dlatego szkolenia pilotów ciągle jeszcze trwają.

Eurocoptery, w porównaniu do starych maszyn Mi-2, którymi dysponował LPR, mogą wykonywać także loty nocne. Żeby jednak latać w ciemnościach potrzebny jest nie tylko odpowiednio wyposażony helikopter, ale także należycie przygotowana infrastruktura przyszpitalnych lądowisk i nabycie specjalnych umiejętności przez pilotów, którzy nie mają doświadczenia w lotach nocnych i muszą je zdobyć.

Bardzo istotne dla systemu HEMS jest wyznaczenie w każdej gminie w Polsce (jest ich około 2,5 tys.) miejsca, gdzie śmigłowiec może wylądować po zmierzchu.

– Do LPR spływają z gmin koordynaty tych miejsc. Tam muszą się udać nasi piloci, obejrzeć teren i profesjonalnie zweryfikować uzyskane informacje. Dopiero wówczas można te miejsca umieścić w spisie miejsc do lądowania, który będzie znany dyspozytorom i pilotom LPR, dyspozytorom pogotowia ratunkowego i strażakom – mówi Justyna Sochacka, rzeczniczka LPR.

Właśnie strażacy mają być tą służbą, na którą w systemie spadnie odpowiedzialność za przyjmowanie śmigłowców zarówno na miejscu wypadków, jak i na lądowiskach w terenie. W całej Polsce przeszkolono już prawie 4 tysiące strażaków w naprowadzaniu śmigłowca na wyznaczone lądowisko i jego zabezpieczaniu. W kolejce do szkoleń czekają następni. W styczniu przyszłego roku ruszy też szkolenie dla dyspozytorów pogotowia ratunkowego.

Najpierw bezpieczeństwo
Wprowadzenie nowoczesnych maszyn Eurocopter wiele zmienia i udoskonala w Śmigłowcowej Służbie Ratownictwa Medycznego.

Przede wszystkim coraz częściej będzie możliwe realizowanie zasady "złotej godziny" obowiązującej w ratownictwie medycznym. Jak tłumaczył nam Robert Gałązkowski, z całą pewnością dzięki temu, że powstała polska HEMS, już dzisiaj większy odsetek pacjentów w stanie zagrożenia życia ma możliwość szybkiego dotarcia nie do najbliższego szpitala, ale do najbliższego właściwego szpitala. Te możliwości będą rosły wraz ze zwiększaniem się liczby dobrze wyposażonych lądowisk przyszpitalnych.

– Dzięki nowoczesnym maszynom uzyskujemy zwiększony operacyjny promień działania śmigłowców z baz LPR, krótszy czas dolotu do miejsca zdarzenia, niezawodność, możliwość wykonywania zadań również po zmierzchu, komfort pracy załogi lotniczej i zespołu medycznego. Podnosi się też wyraźnie próg bezpieczeństwa wykonywanych operacji lotniczych – mówi nam Mirosław Tomaszewski, szef Ośrodka Szkolenia Lotniczego w SPZOZ Lotnicze Pogotowie Ratunkowe.

Wymienione „profity” wynikające z wymiany parku śmigłowcowego LPR uwarunkowane są przede wszystkim możliwościami operacyjnymi nowego śmigłowca, o których w głównej mierze decydują osiągi oraz bogate wyposażenie.

– Uważamy, że nowe śmigłowce dzięki przyjętym rozwiązaniom konstrukcyjnym oraz wyposażeniu awionicznemu będą służyły społeczeństwu kilkanaście, może kilkadziesiąt lat, nie wymagając dokonywania wielu dodatkowych modernizacji – dodaje Mirosław Tomaszewski

Istota wykonywania misji HEMS, która jest określona przepisami lotniczymi, po wdrożeniu wszystkich nowych maszyn do służby zasadniczo się nie zmieni. To, co w porównaniu z obecną sytuacją ma zmienić się w miarę szybko i zauważalnie, to realizacja w zdecydowanie szerszym wymiarze operacji lotniczych w porze nocnej.

Loty nocne
– Szybko, nie znaczny jednak od razu. Doświadczenie zatrudnionego w LPR personelu jest zróżnicowane. A nasze zadania niemal zawsze wykonywane są w nieprzyjaznym dla operacji śmigłowcowych terenie – stwierdza szef Ośrodka Szkolenia Lotniczego LPR. – Zasadniczym przesłaniem przyjętego sposobu przygotowania personelu latającego do realizacji operacji HEMS jest zachowanie maksymalnych możliwych do osiągnięcia warunków bezpieczeństwa pacjenta, załogi i statku powietrznego

Dlatego, osiągnięcie pełnej gotowości baz HEMS do pracy według nowych standardów będzie rozłożone w czasie.

– Biorąc pod uwagę stan zatrudnienia personelu latającego, poziom jego przygotowania do wykonywania operacji nocnych, względy ekonomiczne, organizacyjne, przyjmujemy, że część z uruchamianych baz będzie funkcjonowała w systemie całodobowym, część od wczesnych godzin rannych do późnych godzin nocnych, cześć kończyła będzie dyżur tuż po zachodzie słońca – dodaje Tomaszewski.

Zgodnie z harmonogramem wdrożeń nowych maszyn do systemu HEMS, w 2011 roku w pierwszych bazach rozpocznie się wydłużanie dyżurów o porę nocną. Najpierw będą tak funkcjonować bazy zlokalizowane przy lotniskach komunikacyjnych, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, konieczną przy wykonywaniu nocnych lotów.

Czytaj więcej:    Lotnicze Pogotowie Ratunkowe |  lądowiska dla śmigłowców |  LPR |  Eurocopter EC135 |  Eurocopter