Choroba Alzheimera (Alzheimer’s disease - AD) to dla lekarzy wyzwanie zarówno pod względem diagnozy, jak i terapii. Zaczyna się podstępnie i z biegiem czasu doprowadza do znacznego upośledzenia funkcji życiowych.

Łagodne zaburzenia poznawcze (amnestic Mild Cognitive Impairment – aMCI) mogą poprzedzać w pełni rozwinięte otępienie. Spośród niektórych czynników ryzyka zachorowania na AD ostatnio często podkreśla się insulinooporność. Najnowsze wydanie magazynu Archives of Neurology (1) podaje, że donosowa aplikacja insuliny może oferować znaczne korzyści chorym na AD lub aMCI.

Czteromiesięczna terapia spowodowała stabilizację lub poprawę pamięci, funkcji poznawczych oraz ogólnego poziomu funkcjonowania pacjentów. Autorzy sugerują, że ich badanie pilotażowe stanowi dobrą podstawę do długoterminowej oceny skuteczności insuliny.

Ten hormon wysp trzustkowych pełni ważną funkcję w centralnym układzie nerwowym (CUN). Receptory dla insuliny znajdują się głównie w takich obszarach mózgu jak hipokamp, czy kora czołowa. Receptory te zlokalizowane są na błonie synaptycznej, gdzie uczestniczą w procesie tworzenia nowych połączeń synaptycznych i ich remodelingu (2).

Co istotne, w optymalnych stężeniach insulina napędza procesy pamięciowe zdrowego mózgu (3). Tymczasem w CUN osób cierpiących na chorobę Alzheimera stwierdza się niską aktywność insuliny lub wręcz insulinooporność (szczególnie w przypadku współwystępowania cukrzycy typu 2).

Powszechnie uważa się, że odkładanie złogów β-amyloidu (Aβ) jest kluczowym punktem w patogenezie choroby Alzheimera. Faktycznie, kumulacja oligomerów w rejonie synaps powoduje stres oksydacyjny i stopniową utratę kolców synaptycznych.

Nagromadzenie β-amyloidu doprowadza również do redystrybucji receptorów insulinowych, których prawidłowa funkcja jest kluczowa dla pamięci i plastyczności CUN. Niektórzy naukowcy postulują, że insulina stanowi naturalną ochronę przed zniszczeniem synaps spowodowanym przez Aβ (4). Przywrócenie prawidłowego poziomu insuliny w CUN mogłoby zatem stanowić terapię dla pacjentów z AD.

Jak dotąd przypuszczenia naukowców sprawdzają się. Omawiana praca badawcza została zaprojektowana jako badanie randomizowane, z podwójnie ślepą próbą. Zakwalifikowano do niej osoby dorosłe, ze stwierdzonymi łagodnymi zaburzeniami poznawczymi oraz prawdopodobną chorobą Alzheimera ( w skali Mini-Mental wyniki powyżej 15), którzy byli poza tym zdrowi. W sumie stu czterech uczestników zostało przypisanych do grup otrzymujących placebo, 20 IU oraz 40 IU insuliny.

Jako sposób podania substancji wybrano aplikację donosową z użyciem specjalnie zaprojektowanego dozownika. Zapewniło to najwyższe możliwe stężenie w CUN i jak najmniejsze efekty obwodowe insuliny. Poprzednie badania nie wykazały żadnych skutków ubocznych takiego podania insuliny, a tym bardziej hipoglikemii (5).

Jako narzędzia służące do oceny funkcji mózgowych wybrano 2 testy: „delayed story recall score” i „Dementia Severity Rating Scale” (DSRS). Wyniki w pierwszej skali uległy polepszeniu w grupie osób zażywających 20 jednostek insuliny, ale już nie u pacjentów przyjmujących 40 IU. Rezultaty DRDS poprawiły się natomiast przy obu dawkach hormonu.

Badacze wyjaśniają, że podczas wcześniejszych badań zauważyli następującą zależność: korzystny wpływ insuliny na funkcjonowanie CUN obserwuje się jedynie w dawkach optymalnych. Przy wartościach zbyt niskich lub zbyt wysokich pozytywnego efektu nie stwierdza się. Prawdopodobnie dawka 40 j. insuliny przekroczyła optimum dla procesów pamięciowych, ale nie dla innych funkcji poznawczych i wykonywania codziennych czynności, wyrażonych bardziej w skali DRDS.

Dodatkowo naukowcy przebadali biomarkery charakterystyczne dla AD w płynie mózgowo-rdzeniowym i użyli skanu PET mózgowia w celu oceny metabolizmu glukozy. Wyniki były zgodne z wcześniejszymi badaniami. Zmiany w biomarkerach korelowały z polepszeniem funkcji poznawczych w grupie stosującej insulinę. Hipometabolizm CUN, charakterystyczny dla AD, zgodnie z przewidywaniami uległ redukcji u pacjentów poddanych terapii.

Mimo że powyższa praca opisuje dość krótki okres trwania terapii (co wynika głównie z ostrożności wywołanej brakiem wystarczających danych na temat bezpieczeństwa donosowego podawania insuliny), autorzy podkreślają jej znaczenie w dalszych badaniach nad korzyściami insuliny dla pacjentów z AD. Zatem droga wolna dla tych, którzy zdecydują się podjąć to wyzwanie.

Autor: Natalia Neumann
http://medtube.pl


Źródło:
1.Craft S, Baker LD, Montine TJ et al „Intranasal insulin therapy for Alzheimer disease an amnestic mild cognitive impairment: a pilot clinical trial” Arch Neurol 2011; DOI:10.1001/archneurol.2011.233.
2.Chiu SL, Chen CM, Cline HT.” Insulin receptor signaling regulates synapse number, dendritic plasticity, and circuit function in vivo.” Neuron. 2008;58(5):708-719.
3.McNay EC, Ong CT, McCrimmon RJ, Cresswell J, Bogan JS, Sherwin RS. „Hippocampal memory processes are modulated by insulin and high-fat-induced insulin resistance.” Neurobiol Learn Mem. 2010;93(4):546-553
4.De Felice FG, Vieira MN, Bomfim TR, et al. „Protection of synapses against Alzheimer’s-linked toxins: insulin signaling prevents the pathogenic binding of Abeta oligomers.” Proc Natl Acad Sci U S A. 2009;106(6):1971-1976.
5.Reger MA, Watson GS, Green PS, et al. „Intranasal insulin improves cognition and modulates beta-amyloid in early AD.” Neurology. 2008;70(6):440-448.
Podobał się artykuł? Podziel się!

CZYTAJ TAKŻE

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH