Czy witaminy C i E mogą działać antyarytmicznie u chorych po operacji serca?

Pooperacyjne migotanie przedsionków dotyka około 30% pacjentów poddanych zabiegom na otwartym sercu. Choć patogeneza tego powikłania jest bardzo złożona, to coraz częściej jego przyczynę upatruje się w stresie oksydacyjnym. Dlatego profilaktyczne podawanie witamin o właściwościach antyoksydacyjnych w okresie okołooperacyjnym wydaje się uzasadnione.

Pooperacyjne migotanie przedsionków to bardzo poważne powikłanie, wiąże się bowiem z trzykrotnie większym ryzykiem sercopochodnej śmierci i czterokrotnie większym prawdopodobieństwem wystąpienia zatorowości.

Zaobserwowano, że w krótkiej perspektywie pooperacyjne migotanie przedsionków wydłuża pobyt pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej, a co za tym idzie zwiększa koszty związane z dodatkowym postępowaniem terapeutycznym. Zaś w dłuższej perspektywie znacznie pogarsza rokowanie i skraca przewidywany czas przeżycia u chorych po zabiegach na zastawkach serca i naczyniach wieńcowych (zwiększa ryzyko śmierci w ciągu 10 lat od operacji aż o 48%).  

Stąd celem naukowców z Imperial College London, Wielka Brytania, była ocena skuteczności witamin antyoksydacyjnych w prewencji rozwoju pooperacyjnego migotania przedsionków.

Pracę wykonano na podstawie metaanalizy randomizowanych, kontrolowanych badań obejmujących ponad 560 pacjentów, gdzie 284 z nich stanowiło grupę badaną, a 283 grupę kontrolną. Do pierwotnych punktów końcowych zaliczono wystąpienie pooperacyjnego migotania przedsionków oraz wszystkich zaburzeń rytmu serca. Do wtórnych punktów końcowych należała długość pobytu na oddziale intensywnej terapii i w szpitalu.

Wyniki badania wykazały, że witaminy C i E istotnie zmniejszyły występowanie napadów migotania przedsionków (OR 0,43) oraz innych zaburzeń rytmu serca (OR 0,54) w porównaniu z grupą kontrolną. W grupie pacjentów przyjmujących te witaminy zaobserwowano również istotnie krótszy pobyt na oddziale intensywnej terapii (WMD - 0.44) oraz w szpitalu (WMD - 1.11).

Jak autorzy badania tłumaczą korzystne działanie witamin? Otóż w trakcie i po zabiegu na sercu ma miejsce przewlekły stres oksydacyjny, który powoduje zużycie się antyoksydacyjnych mechanizmów obronnych komórek mięśnia sercowego oraz zmniejszenie poziomu endogennych antyoksydantów.

To prowadzi do oksydacyjnego uszkodzenia komórek mięśnia. Wydzielenie wolnych rodników tlenowych, takich, jak nadtlenki azotu i wodoru oraz zmniejszenie poziomu glutationu - naturalnego antyoksydanta - zachodzą w następstwie niedokrwienia tkanek i następującej reperfuzji, jak również założenia klemów na aortę i zastosowania krążenia pozaustrojowego.

Co ciekawe, do uszkodzenia serca, związanego z nadmierną oksydacją, może dochodzić nawet podczas 24 godzin od zdjęcia klemów z aorty.

Dlatego zdaniem autorów metaanalizy witamina C i E może zahamować procesy oksydacyjne i wesprzeć nieefektywne mechanizmy endogenne. W efekcie, profilaktyczne zastosowanie witaminy C i E u pacjentów po operacjach serca może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu, w tym migotania przedsionków.

Oprac. dr n. med. Maciej Chałubiński

Heart. 2011 Oct;97(20):1636-42.
Do antioxidant vitamins have an anti-arrhythmic effect following cardiac surgery? A meta-analysis of randomised controlled trials.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21865202 






comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH