MAK/Rynek Zdrowia | 04-01-2017 15:53

Informatyzacja szpitali: pionierzy zostali liderami 20-lecia

Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II należy do pionierów pod względem wdrażania rozwiązań informatycznych w naszych placówkach ochrony zdrowia. Nagrody jakimi obsypywana jest ta lecznica nie są jednak tylko wyrazem uznania dla dawnych zasług. Wręcz przeciwnie.

FOT. Shutterstock; zdjęcie ilustracyjne

W ubiegłorocznej edycji konkursu "Lider Informatyki", organizowanego przez miesięcznik Computerworld, Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II został uhonorowany tytułem Lidera XX-lecia w kategorii „Ochrona Zdrowia”.

Nagrodę szpital otrzymał m.in. „za tworzenie i wdrażanie rozwiązań wspomagających diagnostykę, zwiększających możliwości przetwarzania i analizy gromadzonych od wielu lat danych medycznych, rozwój telemedycyny i implementację rozwiązań optymalizujących skuteczne leczenie” - czytamy w uzasadnieniu werdyktu.

Przypomnijmy, że w tym prestiżowym konkursie krakowski szpital zdobył tytuł Lidera Informatyki w 1999 r., tytuł Lidera Informatyki Dziesięciolecia w 2006 r., a w 2012 r. - ponownie sięgnął po tytuł Lidera Informatyki.

Dwa kierunki
Małgorzata Rusin, pełnomocnik dyrektora ds. rozwoju projektów e-zdrowie, kierownik Zespołu Technologii Informatycznych i Telemedycznych w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II zwraca uwagę, że w informatycznym obszarze działalności tej placówki trzeba wyróżnić dwa kierunki aktywności: pierwszy to zapewnienie ciągłości dostępu do systemów informatycznych, w szczególności do danych pacjentów i ich elektronicznej dokumentacji medycznej.

- Warto w tym miejscu podkreślić , że w ciągu ostatnich 3 lat osiągnęliśmy dostępność do systemów na poziomie 99,8 % - mówi Małgorzata Rusin.
Drugi kierunek dotyczy prowadzenia projektów innowacyjnych w dwóch obszarach: rozwoju telemedycyny oraz wspierających diagnozowanie pacjentów poprzez wdrażanie nowych rozwiązań informatycznych.

- W największym skrócie - nasz szpital to 22 kliniki i 6 poradni. Cała jednostka objęta jest nie tylko szpitalnym systemem informacyjnym (HIS), ale też w pełni zintegrowanym środowiskiem aplikacji. To jest kluczowe, gdyż sama elektroniczna dokumentacja medyczna (EDM) jest już przysłowiową „kropką nad i” - podkreśla.

Samo wdrożenie systemu nie wystarczy
- HIS jest u nas głęboko zintegrowany, m.in. z systemem laboratoryjnym, co pozwala na automatyzację obiegu zleceń i wyników badań. To bardzo ważne, gdyż mamy duże laboratorium składające się kilku pracowni - wyjaśnia.

Natomiast w przypadku diagnostyki obrazowej potrzebne są systemy RIS i PACS, które krakowska lecznica także posiada. Ma też ponad 50 różnych urządzeń diagnostyki obrazowej. Wszystkie są włączone do systemu PACS - przechowującego, przetwarzającego oraz udostępniającego wszelkie badania obrazowe.

- PACS jest u nas w pełni zintegrowany z HIS-em, mimo dwóch różnych dostawców tych systemów. Ta głęboka integracja systemów polega między innymi na tym, że przesyłamy z HIS-a zlecenie konkretnego badania, które poprzez RIS/PACS dociera do aparatu diagnostycznego (np. rezonans, tomograf). Następnie wynik badania wraca do HIS automatycznie (bez żadnego ręcznego uzupełniania i tworzenia pdf-ów) - ale już z pełną informacją zawierającą, oprócz wyniku, informację dotyczącą danych lekarza wykonującego, opisującego i ewentualnie konsultującego badanie. Czyli z danymi niezbędnymi do rozliczenia z NFZ, a zarazem spełniającymi wymogi elektronicznej dokumentacji medycznej - tłumaczy Małgorzata Rusin.

Wskazuje, że nie wystarczy samo wdrożenie oraz aktualizowanie danego systemu. Konieczne jest jego pełne zintegrowanie z innymi systemami, a następnie ich profesjonalne, bieżące serwisowanie - w ramach stałego autorskiego nadzorowania danego systemu. Taki właśnie model przyjęto w krakowskim szpitalu.

- Niedawno, właśnie w ramach integracji z naszym środowiskiem informatycznym, przeprowadziliśmy pionierską w polskich warunkach integrację z systemami: holterowskim i spirometrycznym - informuje nasza rozmówczyni.

Dodaje: - W naszym szpitalu systemy informatyczne wspierają ponad 95% procesów biznesowych. Co do stanu naszego przygotowania do prowadzenia EDM - finalizujemy wdrożenia. W połowie 2017 r. będziemy już praktycznie gotowi w stu procentach do prowadzenia medycznej dokumentacji wyłącznie w wersji cyfrowej.

Tradycja zobowiązuje
System HIS został wdrożony w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II już 20 lat temu, w ramach pierwszych projektów ministerialnych. Lecznica jest więc jednym z pionierów także w tym zakresie.

- Od początku, jeśli chodzi o HIS współpracujemy z jednym dostawcą - Asseco Poland SA (system AMMS - Asseco Medical Management Solutions - przyp. red.). Ta współpraca układa się dobrze, choć oczywiście - jak w przypadku wdrażania i korzystania z każdego rozwiązania technologicznego - szpital musi wymagać od dostawcy określonego standardu, dotyczącego zarówno funkcjonalności, jak i dostępności oraz egzekwować wszelkie ustalenia - mówi Małgorzata Rusin.

- Wdrożony u nas system HIS się sprawdza. Nie ukrywam, że stawiamy bardzo surowe warunki dotyczące np. jego serwisowania, z których dostawca wywiązuje się szybko, elastycznie reagując na nasze oczekiwania. Przyznam, że jesteśmy pod tym względem wymagający i dostawca nie ma z nami łatwego życia... - zaznacza.

- Wraz z wdrażaniem każdej nowej wersji czy funkcjonalności systemu czegoś wzajemnie uczymy się od siebie. Taka współpraca z dostawcą jest dla szpitala istotna. Większość aktualizacji systemu informacyjnego wymuszają kolejne wymagania stawiane przez NFZ, by wspomnieć tylko pakiet onkologiczny, a wcześniej eWUŚ, raportowanie kolejek oczekujących - przypomina Małgorzata Rusin.

Natomiast Tomasz Czeluśniak, kierownik Działu Systemów i Aplikacji w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II wskazuje, że podstawowym systemem informatycznym w tej lecznicy jest system HIS, którego dostawcą jest Asseco. - Jego najważniejszy element stanowi część medyczna (tzw. biała). Oprócz tego funkcjonuje m.in. system laboratoryjny oraz administracyjny (tzw. część szara). W sposób kompleksowy dane z tych trzech podstawowych systemów gromadzi i pokazuje system Business Intelligence (dostawcą jest także Asseco - przyp. red.) - tłumaczy.

Zaznacza, że medycyna nie jest typowym przedsięwzięciem gospodarczym nastawionym na zysk. - System informatyczny HIS musi więc przede wszystkim spełniać wymogi, które stawia ustawodawca. Zmiany przepisów publikowane są często dość późno, więc dostawca systemu ma bardzo mało czasu, by je wdrożyć - stwierdza Tomasz Czeluśniak.

Uwarunkowania zewnętrzne
- Z jednej strony uwzględniamy takie zewnętrzne uwarunkowania, z drugiej jednak strony konsekwentnie egzekwujemy od Asseco wszelkie niezbędne modyfikacje systemu. Współpracujemy już 20 lat, dlatego można mówić o sprawdzonym modelu wzajemnych relacji - dodaje kierownik Działu Systemów i Aplikacji w krakowskiej lecznicy.

Podkreśla, że skala integracji różnych rozwiązań informatycznych jest w krakowskim szpitalu wyjątkowo duża: - Dostawca systemu HIS daje sobie z tym radę. A nie jest to zadanie łatwe, gdyż wprowadziliśmy zasadę, że m.in. dostawca każdego nowego urządzenia diagnostyki obrazowej w naszym szpitalu musi zapewnić jego integrację z naszym systemem HIS - tłumaczy.

- Pracownicy szpitala są przyzwyczajeni do tego, że „u nas wszystko zawsze działa”, a nasz szpital przoduje realizacji projektów informatycznych, co także, niezależnie od ustaleń zawartych w umowie, kładzie na dostawcy presję maksymalnego skrócenia czasu obsługi naszych zgłoszeń - dodaje.

Z kolei Małgorzata Rusin przypomina, że w ramach EDM istnieje jeszcze kilka kwestii do wyjaśnienia: - System HIS musi zapewniać autoryzację dokumentacji elektronicznym podpisem. Pozostaje więc pytanie - jakim? Po drugie należy uruchomić repozytorium elektronicznej dokumentacji medycznej. Oba powyższe warunki wymagają jeszcze doprecyzowania - zaznacza.

- Podobnie jak wszystkie placówki - potrzebujemy jednoznacznych wytycznych dotyczących autoryzacji EDM wynikających z obowiązków ustawowych - mówi Małgorzata Rusin.

Rozwiązania telemedyczne
Warto też pamiętać, że w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym od lat z powodzeniem funkcjonuje wiele rozwiązań telemedycznych, obejmujących między innymi: telemonitoring pacjentów, telekonsultacje w różnych dziedzinach medycyny oraz telerehabilitację.

- Już ponad 15 lat temu wdrożyliśmy system TeleDICOM umożliwiający zdalne konsultacje medyczne, w szczególności bezpieczne przesyłanie badań obrazowych. Rozwiązanie to jest cały czas udoskonalane - podkreśla Małgorzata Rusin. - Mamy podpisane umowy z ponad 20 placówkami w regionie, które korzystają z tego systemu. Rocznie konsultujemy ok. 2 tys. pacjentów w zakresie angiografii. Telekonsultacje obejmują pacjentów, którzy są kwalifikowani do operacji w naszym szpitalu.