Zakażenie pacjenta w szpitalu jako zdarzenie medyczne

Działalność lecznicza związana jest z ryzykiem wystąpienia zdarzeń niepożądanych dla pacjenta. Najczęściej dochodzi do nich w szpitalu. Pacjent, którego prawa zostały naruszone w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych ma prawo dochodzenia roszczeń z tego tytułu, a w szczególności w przypadku zakażenia, rozstroju zdrowia i uszkodzenia ciała z powodu „niewłaściwego” leczenia. Pacjent może dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej i pozasądowej.

Droga sądowa związana jest z postępowaniem toczącym się przed sądem powszechnym celem wydania orzeczenia. Pacjenci występują przeciwko świadczeniodawcom medycznym przede wszystkim do sądu z powództwem cywilnym o odszkodowanie/zadośćuczynienie za wyrządzoną im szkodę. Procesy cywilne trwają latami i są bardzo kosztowne (opłaty sądowe, opinie biegłych itd.).

Dlatego też ustawodawca, chcąc poprawić sytuację poszkodowanych pacjentów i ułatwić im dochodzenie roszczeń, wprowadził nowy tryb postępowania o charakterze administracyjnym, tj. możliwość dochodzenia roszczeń przed wojewódzkimi komisjami do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych. Dochodzenie roszczeń w nowym trybie możliwe jest tylko w przypadku tzw. zdarzeń medycznych i tylko wtedy gdy doszło do nich w szpitalu.

Przedmiotem artykułu jest przybliżenie zasad dochodzenia roszczeń przez pacjenta w trybie administracyjnym z tytułu zakażenia jako przykładowego zdarzenia medycznego. Zakażenia nabyte w trakcie leczenia stanowią problem wszystkich świadczeniodawców medycznych i dotyczą średnio 5-10 proc. przyjmowanych pacjentów. Powodują one powikłania choroby podstawowej i są przyczyną wydłużenia pobytu w szpitalu. Występowanie zakażeń uznaje się za obiektywny wskaźnik jakości świadczonych usług.

Definicja zdarzenia medycznego

Poza trybem sądowym, a także polubownym od 1 stycznia 2012 r. pacjenci mogą skorzystać także z nowego trybu dochodzenia swoich roszczeń (kompensacji szkody). Możliwe jest to dzięki regulacjom zawartym w znowelizowanej1 ustawie z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (rozdział 13a). W rezultacie nowych rozwiązań ustawowych poszkodowany pacjent lub spadkobiercy zmarłego pacjenta mają możliwość wystąpienia z wnioskiem o ustalenie zdarzenia medycznego do wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych celem uzyskania odszkodowania od ubezpieczyciela świadczeniodawcy.

Definicja legalna zdarzenia medycznego będącego podstawowym pojęciem dla problematyki artykułu zawarta jest w art. 67 a ustawy o prawach pacjenta. Zgodnie z powyższym artykułem, za zdarzenie medyczne należy uznać zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta albo śmierć pacjenta – będące następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną:

1) diagnozy, jeżeli spowodowała ona niewłaściwe leczenie albo opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby,

2) leczenia, w tym wykonania zabiegu operacyjnego,

3) zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego.

W rezultacie jednym z rodzajów/skutków zdarzeń medycznych jest zakażenie. Bywa ono następstwem przede wszystkim leczenia, w szczególności zabiegów. Do zakażeń dochodzi w szpitalach najczęściej podczas przeprowadzanych działań diagnostycznych i leczniczych związanych z naruszeniem ciągłości tkanek łącznych. Pojęcie zakażenia oraz problematykę ochrony przed zakażeniami i chorobami zakaźnymi reguluje ustawa z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. Nr 234, poz. 1570).

Zakażenie w świetle powyższej ustawy polega na wniknięciu do organizmu i rozwoju w nim biologicznego czynnika chorobotwórczego. Przez biologiczny czynnik chorobotwórczy należy rozumieć posiadające zdolność wywoływania objawów chorobowych drobnoustroje komórkowe lub wytwarzane przez nie produkty, zewnętrzne i wewnętrzne pasożyty człowieka lub wytwarzane przez nie produkty, cząstki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego, w tym zmodyfikowane genetycznie hodowle komórkowe lub wytwarzane przez nie produkty. Szczególnym rodzajem zakażenia jest zakażenie szpitalne. Zakażenie szpitalne to zakażenie, które wystąpiło w związku z udzieleniem świadczeń zdrowotnych, w przypadku, gdy choroba: nie pozostawała w momencie udzielania świadczeń zdrowotnych w okresie wylęgania albo wystąpiła po udzieleniu świadczeń zdrowotnych, w okresie nie dłuższym niż najdłuższy okres jej wylęgania.

Przepisy ustawy o prawach pacjenta dotyczące zdarzeń medycznych mają zastosowanie tylko do zdarzeń medycznych będących następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych w szpitalu, w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej (czyli ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej). Ustawa o działalności leczniczej zawiera definicję legalną szpitala i świadczeń szpitalnych. Zgodnie z powyższą ustawą, szpital to przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego, w którym podmiot ten wykonuje działalność leczniczą w rodzaju świadczeń szpitalnych. Natomiast świadczenia szpitalne to wykonywane całą dobę kompleksowe świadczenia zdrowotne polegające na diagnozowaniu, leczeniu, pielęgnacji i rehabilitacji, które nie mogą być realizowane w ramach innych stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych lub ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych; świadczeniami szpitalnymi są także świadczenia udzielane z zamiarem zakończenia ich udzielania w okresie nieprzekraczającym 24 godzin.

W rezultacie, gdyby doszło do zakażenia pacjenta w przychodni, nie będzie to tzw. zdarzenie medyczne i nie może być dochodzone przez pacjenta w omawianym w artykule trybie. Tylko zakażenie, do którego doszło w szpitalu spełniające wyżej podane wymogi ustawowej definicji zdarzenia medycznego kwalifikuje się do trybu postępowania przed komisjami wojewódzkimi.

Na podstawie art. 67e znowelizowanej ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta powołane zostały wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych. Mają one za zadanie rozstrzygać roszczenia pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych, a ściślej – orzekać o tym, czy do takiego zdarzenia doszło. Komisje funkcjonują w praktyce od 1 stycznia 2012. Utworzone zostały w każdym województwie, a ich siedzibą jest siedziba właściwego urzędu wojewódzkiego. W skład wojewódzkiej komisji wchodzi 16 członków. Skład ten ma osobowo charakter mieszany, tj. medyczno-prawny, bowiem wchodzi w niego:

  1. ośmiu członków posiadających co najmniej wyższe wykształcenie i tytuł magistra lub równorzędny w dziedzinie nauk medycznych, którzy wykonują zawód medyczny przez okres co najmniej pięciu lat albo posiadają stopień naukowy doktora w dziedzinie nauk medycznych i

  2. ośmiu członków posiadających co najmniej wyższe wykształcenie i tytuł magistra w dziedzinie nauk prawnych, którzy przez okres co najmniej pięciu lat byli zatrudnieni na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa albo posiadają stopień naukowy doktora w dziedzinie nauk prawnych.

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH