Terapia przeciwwymiotna: nie zawsze prawidłowo wykorzystujemy możliwości

W przypadku stosowania chemioterapii bez profilaktyki przeciwwymiotnej dolegliwości (nudności i wymioty) występują u około 80% wszystkich chorych, co jest wartością średnią z uwagi na różne ryzyko - przypomina prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej.

W zasadzie należałoby powiedzieć, że nudności i wymioty występowałyby u 80% chorych, ponieważ obecnie większość spośród nich jest poddawana - bardziej lub mniej prawidłowej - profilaktyce przeciwwymiotnej.

Częstość występowania nudności i wymiotów w związku z chemioterapią zależy od tzw. potencjału wywołania dolegliwości: w zależności od ryzyka występowania nudności i wymiotów (częstość wymienionych dolegliwości) wyróżnia się tu leki cytotoksyczne o wysokim ryzyku (nudności i wymioty u ponad 90% chorych), średnim ryzyku (nudności i wymioty u 30-90% chorych) oraz niskim i minimalnym ryzyku (nudności i wymioty u - odpowiednio - 10-30% i poniżej 10% chorych). Stosowana w klinicznej praktyce chemioterapia przeciwnowotworowa najczęściej należy do kategorii o wysokim lub średnim ryzyku.

Jeśli chodzi o wytyczne postępowania, są one szczegółowo opisane w polskim opracowaniu "Zalecenia Postępowania Diagnostyczno-Terapeutycznego" z 2013 roku. W skrócie: przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić potencjał emetogenny chemioterapii oraz indywidualne predyspozycje do wystąpienia nudności i wymiotów. Znaczenie ma wiek, płeć, skłonność do występowania dolegliwości lokomocyjnych, przebyta wcześniej chemioterapia i inne czynniki. Ważne jest także stosowanie zapobiegania (profilaktyki) nudności i wymiotów, co jest o wiele skuteczniejszym postępowaniem niż leczenie dokonanych dolegliwości.

Ponadto należy stosować przeciwwymiotną profilaktykę z udziałem leków dostosowanych do określonego wcześniej ryzyka nudności i wymiotów oraz postępowanie skojarzone: najczęściej - przynajmniej dwa leki. Istotna jest również obserwacja chorych pod kątem skuteczności przeciwwymiotnego postępowania oraz działań niepożądanych stosowanych leków i powikłań wymiotów (o ile przeciwwymiotne postępowanie nie jest całkowicie skuteczne).

Następstwa niedostatecznie skutecznego zapobiegania nudnościom i wymiotom mogą mieć różny stopień - od złego samopoczucia chorych do poważnych powikłań metabolicznych lub wodno-elektrolitowych. Może to prowadzić do zaburzenia ciągłości lub przerwania leczenia.

Czy lekarze określają indywidualne ryzyko wystąpienia nudności i wymiotów? W klinicznej praktyce niestety tylko część spośród nich stosuje się do zaleceń postępowania: nie wszyscy dokładnie oceniają ryzyko i nie wszyscy stosują właściwe postępowanie zapobiegawcze.

Możliwe do zastosowania są wszystkie grupy leków przeciwwymiotnych (tzn. blokery NK1 oraz 5HT3 i - oczywiście - kortykosteroidy oraz leki tzw. wspomagające). Problemem nie jest ograniczona dostępność leków przeciwwymiotnych, ale nie zawsze prawidłowe wykorzystywanie posiadanych możliwości, np. zbyt częste wielodniowe stosowanie blokerów 5HT3, czyli tzw. setronów. To postępowanie nie jest skuteczne w przeciwdziałaniu późnym nudnościom i wymiotom, a generuje znaczne wydatki.

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH