Genetyka w czerniaku

Pojawienie się w leczeniu czerniaków nowej terapii, skierowanej na konkretną zmianę genetyczną, spowodowało konieczność wykonania analizy molekularnej i oznaczania statusu genu w DNA pochodzącym z tkanki nowotworowej - mówi dr n. med. AGNIESZKA DANSONKA-MIESZKOWSKA z Laboratorium Diagnostyki Molekularnej, Pracowni Genetyki Nowotworów Centrum Onkologii - Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Przypomina, że nowotwór, w tym czerniak, jest chorobą genetyczną. Powstaje w wyniku nieprawidłowego funkcjonowania genów, które kodują białka kontrolujące najważniejsze procesy komórkowe, a mianowicie podział, różnicowanie oraz programowaną śmierć komórki - apoptozę.

Zmiany genetyczne bardzo często są spowodowane mutacją, czyli zmianą sekwencji DNA. Podczas swojego rozwoju nowotwór staje się bardzo niestabilny genetycznie, co prowadzi do powstania wielu mutacji w różnych genach.

Poznanie kluczowych mutacji

- Większość z tych zmian jest przypadkowa i nie warunkuje rozwoju danego nowotworu. Są to tak zwane mutacje towarzyszące (ang. passenger mutations). W procesie powstawania nowotworu najistotniejszą rolę pełnią tak zwane mutacje kierujące (ang. driving mutations), które indukują kolejne etapy rozwoju choroby. Przeważnie są one charakterystyczne dla danego typu nowotworu. Poznanie tych kluczowych mutacji pozwala nie tylko na poznanie zmian molekularnych, prowadzących do powstania choroby, ale też na wytypowanie czynników prognostycznych i predykcyjnych, a także na opracowanie terapii skierowanych na tę kluczową zmianę - wyjaśnia specjalistka.

Wskazuje, że w czerniaku jedną z pierwszych zidentyfikowanych mutacji kierujących jest mutacja w genie BRAF. Została ona po raz pierwszy opisana w 2002 roku, przez Dawisa i wsp. Autorzy wykryli, że w około połowie czerniaków dochodzi do pojawienia się mutacji, w wyniku której powstaje nieprawidłowe białko BRAF.

Dr Dansonka-Mieszkowska zaznacza, że prawidłowo funkcjonujące BRAF jest jednym z podstawowych elementów ścieżki kinaz MAP (MAPK), pośredniczącej w przekazywaniu sygnałów stymulujących komórkę do podziału. Wraz z białkami MEK tworzy kaskadę aktywowanych kolejno kinaz, dzięki czemu sygnał mitogenny jest przekazywany od receptora błonowego do jądra komórki.

Nowa terapia

W wyniku mutacji w genie BRAF, białko zmienia konformację i staje się konstytutywnie aktywne. Powoduje to nadmierną, niezależną od działania czynników zewnętrznych, aktywację ścieżki MAPK, co stymuluje komórki do podziału.

Specjalistka przypomina, że badania molekularne wykazały, iż ponad 90% wykrywanych mutacji stanowi zmiana potocznie zwana V600E, która prawidłowo, w nomenklaturze genetycznej, powinna być zapisywana w taki sposób: c.1799 T>A, p.(Val600Glu).

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH