Z badań prowadzonych przez Polskie Towarzystwo Badania Bólu (PTBB) wynika, że tylko co piąty Polak jest zadowolony z tego, jak lekarz pomógł mu w dolegliwościach bólowych. Równocześnie w polskich szpitalach ból pooperacyjny jest źle kontrolowany u ponad 50% pacjentów. Wynika to między innymi z faktu, że główne kryteria wyboru leku przeciwbólowego to... przyzwyczajenie, cena i dostępność. Jest to zbyt mało, aby można było mówić o racjonalnej farmakoterapii bólu.

Zgodnie z danymi opublikowanymi w Pain In Europe, około 70% Polaków przyjmuje leki przeciwbólowe, co w przeliczeniu na miligramy substancji czynnych daje nam 1 miejsce wśród krajów Unii Europejskiej. Równocześnie każdego roku ośrodki zajmujące się bezpieczeństwem farmakoterapii otrzymują coraz więcej raportów o działaniach niepożądanych, jakie wystąpiły w wyniku zastosowania leków przeciwbólowych.

Warto się zatem przyjrzeć, jakie najczęstsze błędy w ordynacji leków przeciwbólowych występują w codziennej praktyce klinicznej.

Dawka i czynniki ryzyka

1. Kojarzenie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Niestety, jest to zjawisko powszechne, które nigdy nie prowadzi do wzrostu skuteczności leczenia przeciwbólowego, natomiast zawsze wiąże się ze znacznym zwiększeniem ryzyka uszkodzenia górnego odcinka przewodu pokarmowego, wątroby i nerek.

2. Niewłaściwa dawka leku przeciwbólowego - efekt przeciwbólowy większości dostępnych analgetyków wzrasta wraz z zastosowaną dawką. W przypadku NLPZ i słabych opioidów istnieje jednak efekt pułapowy, który powoduje, że powyżej pewnej dawki nie osiągamy dodatkowego efektu przeciwbólowego. Stąd też bardzo istotne znaczenie ma znajomość dawek stosowanych leków przeciwbólowych.

W niektórych populacjach pacjentów (np. chorzy z otyłością) warto pamiętać, że efekt przeciwbólowy łatwiej jest uzyskać, przeliczając dawkę leku na kilogram masy ciała. Równocześnie musimy pamiętać, że w przypadku NLPZ i słabych opioidów nie występuje efekt pułapowy w stosunku do działań niepożądanych, jakie mogą wystąpić w farmakoterapii bólu, a zatem im większa dawka leku, tym większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

3. Brak uwzględnienia w wyborze leku przeciwbólowego czynników ryzyka wystąpienia działań niepożądanych i chorób współistniejących - w wyborze leku przeciwbólowego bezwzględnie musimy wziąć pod uwagę schorzenia współistniejące, jakie występują u pacjenta. I tak u pacjentów po przebytych incydentach naczyniowych, z nadciśnieniem tętniczym czy niewydolnością krążenia jako leki pierwszego rzutu nie powinny być używane NLPZ. W grupie tej zaleca się paracetamol, preferencyjne inhibitory COX-2, np. meloksykam lub słabe opioidy, których profil bezpieczeństwa w stosunku do układu krążenia jest korzystniejszy niż NLPZ silnie hamujących COX-1, np. ketoprofen.

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH