UOKiK - Naczelna Izba Lekarska: 1:1. Będzie "dogrywka" w prawniczej dyskusji wokół homeopatii

Spór o to, czy homeopatia powinna być stosowana przez lekarzy, czy też nie, ma już swoją przynajmniej kilkuletnią historię. O ile jednak wcześniej dyskutowali lekarze i przemysł farmaceutyczny, o tyle teraz na ten temat głos zabrał państwowy urząd - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który z medycyną ma niewiele wspólnego, stoi jednak na straży interesów przedsiębiorców i konsumentów.

Wszystko zaczęło się w kwietniu 2008 r. kiedy to Naczelna Rada Lekarska wydała stanowisko dotyczące homeopatii. Oceniła w nim negatywnie stosowanie homeopatii przez niektórych lekarzy i lekarzy dentystów. Rada stwierdziła, że istnieje wiele dowodów na to, że homeopatię należy zaliczyć do nienaukowych metod tzw. medycyny alternatywnej.

Samorząd nie zmienia zdania

Po opublikowaniu stanowiska NRL nie brakowało głosów oburzenia, tak ze strony lekarzy stosujących homeopatię jak i ze strony producentów środków homeopatycznych. Na ten temat z samorządem lekarskim dyskutował nawet ówczesny wiceminister zdrowia Marek Twardowski. Przekonywał Radę, żeby wycofała swoją negatywną opinię. Jednak samorząd lekarski podtrzymał swoje zdanie na temat homeopatii.

Przez długi czas publiczną dyskusję z samorządem na ten temat prowadziła Izba Gospodarcza Farmacja Polska. Jednak samorząd lekarski i podczas tej dyskusji pozostał przy swoim zdaniu.

Nie zmienił go także, kiedy na wniosek przemysłu farmaceutycznego sprawą zajął się UOKiK. W styczniu Urząd rozpoczął postępowanie antymonopolowe, które miało dać odpowiedź na pytanie: "Czy na rynku sprzedaży leków homeopatycznych przepisywanych na receptę mogło dojść do ograniczenia konkurencji?".

Jest kara

Wreszcie w lipcu Urząd stwierdził, że Naczelna Izba Lekarska zabraniając lekarzom przepisywania na receptę niektórych produktów dopuszczonych do legalnego obrotu, naruszyła prawo antymonopolowe.

Za praktykę naruszającą konkurencję prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta nałożyła na Izbę karę finansową w wysokości blisko 50 tys. zł.

Zastrzeżenia Urzędu wzbudziło stanowisko Izby, zgodnie z którym lekarzom - za przepisywanie pacjentom produktów homeopatycznych dostępnych wyłącznie na receptę - groziło wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.

„ Analiza przeprowadzona przez UOKiK wykazała, że procedura dyscyplinarna była faktycznie realizowana wobec członków samorządu lekarskiego, którzy nie stosowali się do stanowiska” - podawał UOKiK.

Przedmiotem zainteresowania Urzędu nie były właściwości terapeutyczne produktów homeopatycznych. Działanie Naczelnej Izby Lekarskiej było analizowane wyłącznie na gruncie przepisów antymonopolowych. Prezes Urzędu uznała, że Naczelna Izba Lekarska złamała prawo ograniczając konkurencję na rynku sprzedaży produktów homeopatycznych dostępnych wyłącznie na receptę.

Lekarze są od leczenia

Samorząd lekarski mimo tych stwierdzeń nie zamierza wycofać stanowiska kwestionującego wartość leczenia homeopatycznego. Stanowisko zostało wydane przez NRL poprzedniej kadencji, obecna Rada je podtrzymuje.

Można domniemywać, że samorząd lekarski jest zgodny co do poglądu na temat homeopatii, ponieważ najwyższy jego organ - Naczelny Zjazd Lekarzy - nie zobowiązywał Rady do zmiany stanowiska, a zgodnie z prawem może to zrobić.

- Nie możemy wycofać naszego stanowiska. Byłoby to zagrożeniem dla zdrowia i życia pacjentów - mówił podczas konferencji prasowej Maciej Hamankiewicz, prezes Naczelnej Rady Lekarskiej.

Izba zapowiada również rozpoczęcie działań na rzecz zmian w prawie unijnym dotyczącym rejestracji produktów homeopatycznych, tak aby nie było to tak proste jak dotychczas. - Zwrócimy się w tej sprawie do Komisji Europejskiej - mówi prezes.

Zdaniem samorządu Urząd wszedł w kompetencje lekarzy. Potraktował NIL jak przedsiębiorcę i nie wziął pod uwagę faktu, że rynek medyczny jest jednak bardzo specyficznym rynkiem. Samorządowcy zwracają uwagę na fakt, że cały czas zmieniają się wytyczne co do leczenia poszczególnych schorzeń i samorząd czy towarzystwa lekarskie rekomendują, bądź nie, leczenie poszczególnych chorób danymi lekami.

W interesie publicznym...

- Zmieniają się standardy leczenia wystarczy spojrzeć np. na leczenie choroby wrzodowej żołądka. Decyzja UOKiK skupia się na interesach konkurencji, a nie konsumenta, którym jest pacjent. Rynek medyczny nie jest zwykłym rynkiem, reguluje go wiele odrębnych przepisów. Uznanie rynku medycznego za zwykły dział gospodarki jest dość groźnym zjawiskiem, szczególnie dla ludzi chorych - przekonuje Konstanty Radziwiłł, wiceprezes NIL.

Zdaniem prezesa Macieja Hamankiewicza należy zadać pytanie czy rzeczywiście decyzja UOKiK została wydana w interesie publicznym.

- Co to jest interes publiczny? Interes producentów preparatów czy zdrowie i życie pacjentów? Interes publiczny to interes pacjenta - mówił prezes NRL.

Jego zdaniem UOKiK nie powinien zajmować się sposobami leczenia: - UOKiK chce powiedzieć lekarzom czym i jak mają leczyć pacjentów.

Adwokat Krzysztof Wąsowski reprezentujący NIL również uważa, że UOKiK wszedł w sferę leczenia zarezerwowaną dla lekarzy. - Będziemy walczyć z tą decyzją, bo ona knebluje usta lekarzom do dyskusji na tematy medyczne - tłumaczy adwokat.

Zdaniem prezesa Hamankiewicza, decyzja UOKiK ma jeden pozytywny aspekt: spowodowała spadek sprzedaży produktów homeopatycznych.

- Dziękuję pani prezes UOKiK, że wszczęła postępowanie, bo pacjenci zaczęli zastanawiać się podczas zakupów w aptece, czy przypadkiem kupując środki homeopatyczne, nie wyrzucają pieniędzy w błoto. Dzięki temu postępowaniu dotrzemy do wszystkich pacjentów w UE - mówił dziennikarzom prezes NRL.

Według kodeksu etyki lekarskiej

Samorządowcy tłumaczą, że środki homeopatyczne nie są szkodliwe. Ich zdaniem, w ogóle nie działają.

Szef komisji ds. kształcenia NIL, prof. Jerzy Kruszewski mówi wprost: - Tego typu preparaty to placebo.

Natomiast Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Lekarzy Jolanta Orłowska - Heitzman przypomina, że opieranie się lekarzy na homeopatii nie rzadko powodowało bardzo niekorzystne skutki dla pacjentów. Nie chodziło tu tyle o szkodliwe działanie homeopatii, co o brak działania terapeutycznego.

Przytacza jako przykład sprawę, która trafiła do Izby w latach 90-tych. Pacjentka z rakiem jajnika tak długo i bezskutecznie była leczona homeopatią, że gdy rozpoczęto leczenie konwencjonalne było już za późno by ją uratować. Kobieta zmarła.

- Przykładem może być też obecnie badana sprawa. Pacjent poskarżył się na lekarza, który obiecał mu wyleczenie z choroby neurologicznej za pomocą homeopatii. Oczywiście leczenie nie przyniosło skutku, pacjent trafił do neurologa - przytacza kolejną sprawę Naczelny Rzecznik odpowiedzialności Zawodowej.

Wydaje się, że cały spór dotyczy stanowiska  NRL, jednak lekarze tłumaczą, że to nie stanowisko Rady, ale Kodeks Etyki Lekarskiej zakazuje stosowania niezweryfikownych naukowo metod, a za taka uznają homeopatię. Trzeba też pamiętać, że stanowisko nie jest dokumentem dużej wagi stanowiącym prawo korporacyjne. Od tego są uchwały.

Będzie odwołanie

Jednak zdaniem wiceprezesa Radziwiłła, decyzja UOKiK odmawia środowiskom lekarskim dbałości o jakość leczenia.

- Każda decyzja czy opinia samorządu dotycząca leczenia może być zaskarżona, ponieważ wpływa na używanie wyrobów medycznych - podsumowuje wiceprezes.

Naczelna Rada Lekarska wydała stanowisko w sprawie stosowania przez lekarzy homeopatii i przy nim pozostaje. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zaprezentował swój wywód prawny. Jak na razie w tej walce na argumenty padł remis. Będzie prawnicza "dogrywka".

Samorząd zapowiedział, że złoży odwołanie od decyzji UOKiK, choćby dlatego - jak przekonuje - że stanowisko wydane przez NRL nie dotyczyło sfery gospodarczej, a sfery leczenia. Zdaniem NIL, sferą leczenia UOKiK nie powinien się zajmować.

 

CZYTAJ TAKŻE

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH