RPO: pełnomocnik dla kierowanych na przymusowy pobyt w szpitalu psychiatrycznym Adam Bodnar, RPO. Fot. biuro RPO

Osoby kierowane na przymusowy pobyt w szpitalu psychiatrycznym powinny mieć profesjonalnego pełnomocnika, ustanawianego z urzędu - uważa Rzecznik Praw Obywatelskich. Adam Bodnar zwrócił się w tej sprawie do ministra zdrowia.

Teraz sąd może ustanowić adwokata z urzędu dla takiej osoby nawet bez złożenia przez nią wniosku, jeśli ze względu na stan zdrowia nie jest to możliwe. RPO zwraca jednak uwagę, że zgodnie z przepisami to sąd decyduje, czy w konkretnym przypadku udział pełnomocnika jest potrzebny.

Rzecznik zaznacza, że - zgodnie zapisami konstytucji i konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - prawo do rzetelnego procesu nakazuje takie prowadzenie postępowania, by umożliwić każdemu uczestnikowi skuteczne korzystanie z przysługujących mu praw i profesjonalnej pomocy prawnej.

"Podkreślenia wymaga, że już sam przedmiot postępowania, jakim jest przymusowe umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym z uwagi na poważne zaburzenia psychiczne (...) nakazuje powzięcie wątpliwości, czy osoba zainteresowana jest w stanie w pełni zrozumieć znaczenie wszystkich czynności sądu podejmowanych w toku postępowania oraz wynikających z nich skutków" - zwraca uwagę RPO.

Sąd ma obowiązek każdorazowej oceny, czy dana osoba potrzebuje pomocy prawnej z urzędu; uchybienie temu obowiązkowi prowadzi do nieważności postępowania. Jednak, aby kwestia nieważności postępowania z powodu nieustanowienia pełnomocnika z urzędu mogła zostać zbadana, to osoba pozbawiona pełnomocnika sama musi odwołać się od niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia - zwraca uwagę rzecznik.

Bodnar przyznaje jednocześnie, że przymusowe umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym ma w swoim założeniu zapewnienie dobra zarówno osoby umieszczonej, jak innych osób. "Stosowanie tej procedury musi się jednak odbywać z uwzględnieniem konieczności stosowania środków służących ochronie praw procesowych danej osoby. W tym stanie rzeczy, zapewnienie uczestnikom przedmiotowych postępowań profesjonalnej pomocy prawnej powinno być - w mojej ocenie - obligatoryjne i to bez względu na subiektywną ocenę sądu" - dodaje.

Bodnar przypomina, że również poprzednia RPO Irena Lipowicz zwracała uwagę na ten problem, a ówcześni szefowie resortu zdrowia podzielili stanowisko rzeczniczki i zapowiedzieli doprecyzowanie w tym zakresie przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Dotąd jednak takie zmiany nie zostały wprowadzone. W styczniu 2015 r. ministerstwo informowało, iż z powodu braku środków finansowych odstąpiono od projektowania regulacji dotyczących ustanawiania pełnomocników procesowych dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

Rzecznik zwrócił się do ministra Konstantego Radziwiłła z prośbą o rozważenie wprowadzenia propozycji stosownej nowelizacji przepisów do procedowanego projektu założeń nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH