RPO: pacjent powinien móc wydać zgodę na ewentualne zabiegi w przyszłości Fot. Shutterstock

Pacjent powinien móc wydać zgodę na zabieg medyczny "na przyszłość" i wskazać osobę, która podejmowałaby decyzje dotyczące jego zdrowia, gdyby sam nie mógł tego robić - ocenia RPO, który wystąpił do Ministra Zdrowia w tej sprawie.

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar w piśmie do Ministra Zdrowia Łukasza Szumowskiego ocenił, że istniejące regulacje w sposób niewystarczający chronią autonomię niezdolnych do świadomego wyrażenia zgody pacjentów, którzy nie posiadają ustawowego przedstawiciela

W myśl obowiązujących przepisów, na każdą interwencję medyczną konieczna jest świadoma, wyrażona zgoda pacjenta.

Gdy pacjent np. straci przytomność i nie może wyrazić zgody na zabieg - a nie ma osoby działającej w jego imieniu - co do zasady konieczne jest zezwolenie sądu opiekuńczego na podjęcie każdej interwencji. Obowiązek uzyskiwania takiego zezwolenia jest obciążeniem i dla lekarzy, i dla sądów.

"Wola pacjenta chroniona jest tak dalece, że lekarz powinien respektować jego wybory, nawet jeśli obiektywnie są one nieracjonalne" - zaznaczył RPO. Wskazał jednocześnie, że autonomia pacjenta ma oczywiście granice - pacjent nie może np. obligować lekarza do podejmowania działań sprzecznych z aktualną wiedzą medyczną.

RPO podnosi, że prawodawca nie wziął pod uwagę sytuacji, w których pacjent, przed utratą kompetencji do wyrażenia zgody, wyraził dyspozycje co do postępowania medycznego względem swojej osoby. Rzecznik sygnalizuje również, że prawodawca nie wyposażył pacjenta w instrumenty umożliwiające wskazanie osoby, która w jego ocenie - w sposób odpowiadający jego woli - mogłaby podejmować decyzje dotyczące jego stanu zdrowia.

"Uważam, że istotnym krokiem w kierunku poszerzenia ochrony autonomii pacjentów niekompetentnych i nieposiadających przedstawiciela ustawowego jest prawne uregulowanie oświadczeń pro futuro" - wskazał w piśmie Rzecznik.

Jak zauważył Bodnar, na gruncie prawa polskiego brak jest regulacji w tym zakresie, niemniej problematyka respektowania oświadczeń pro futuro obecna jest w orzecznictwie.

"Bez wątpienia prawna regulacja oświadczeń pro futuro wzmocniłaby ochronę praw pacjenta. Mógłby on formułować dyspozycje dotyczące postępowania medycznego, na wypadek utraty faktycznej możliwości wyrażania zgody, tym samym możliwie najpełniej korzystając z prawa do decydowania o sobie. Ponadto precyzyjna regulacja w tym zakresie umożliwi lekarzom kierowanie się faktyczną wolą pacjenta bez obawy o odpowiedzialność za udzielanie świadczenia bez zgody" - ocenił RPO.

Rzecznik uważa, że przy tworzeniu takich przepisów należy pomyśleć o mechanizmach chroniących pacjenta przed możliwymi nadużyciami. W razie wątpliwości możliwe byłoby np. dopuszczenie sądowej weryfikacji oświadczeń bądź decyzji podejmowanych przez pełnomocnika. Ważna byłaby też ocena autentyczności i aktualności oświadczeń oraz zakres pełnomocnictwa. 

Podobał się artykuł? Podziel się!
comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH