Nie ma solidarności środowiskowej - sądy lekarskie mają pełne ręce roboty

Nie od dziś toczy się dyskusja wokół lekarskiego sądownictwa korporacyjnego. Pacjenci często skarżą się, że sądy lekarskie działają na korzyść lekarzy, w myśl zasady, że swój swojego nie skrzywdzi. Czy to sprawiedliwy osąd? Samorząd lekarski przekonuje, że nie, a nowelizacja Ustawy o izbach lekarskich wiele zmieniła w korporacyjnym sądownictwie - nie można już mówić o "zamiataniu pod dywan".

Jak przyznaje prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Maciej Hamankiewicz z każdym rokiem jest coraz więcej spraw przed sądami lekarskimi.

- W niemal 80 proc. spraw odwoławczych uczestniczą pokrzywdzeni, mimo iż stawiennictwo nie jest obowiązkowe. Dodać należy, że kiedyś niespotykane, dzisiaj stało się dość powszechne stosowanie odpowiedzi na złożone przez druga stronę odwołanie. Pokrzywdzony, który uczestniczy w rozprawie odwoławczej ma prawo do zabrania głosu i kiedy pojawiają się jakieś niejasności, czy sprzeczności - obecność stron na rozprawie umożliwia ich rozwianie - mówi Maciej Hamankiewicz.

Jak informuje Wojciech Łącki będący przez wiele lat przewodniczącym Naczelnego Sądu Lekarskiego, przed NSL znaczący wzrost ilości spraw - prawie 50 proc. nastąpił w 2011 roku - 140 spraw. Przez ostatnie lata liczba spraw utrzymuje się na podobnym poziomie. W 2012 było ich 177, w ubiegłym roku 185.

Przed sądami lekarskimi przy OIL też ilość spraw wzrasta. Wynika to przede wszystkim, zdaniem naszego rozmówcy, z wzrastającej świadomości pacjentów, którzy także traktują postępowania przed sądami lekarskimi jako wsparcie dla roszczeń odszkodowawczych przed sądami cywilnymi.

W trosce o dobre wykonywanie zawodu

Sądy lekarskie to organy samorządów lekarskich (okręgowych izb lekarskich i Naczelnej Izby Lekarskiej) rozpatrujące sprawy jedynie z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy oraz sprawujące sądownictwo polubowne.

Postępowania wyjaśniające i sprawdzające w zakresie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, nadzór nad stosowaniem Kodeksu Etyki Lekarskiej prowadzą z kolei rzecznicy odpowiedzialności zawodowej. Sprawy prowadzone są w dwóch instancjach: na poziomie okręgowych rzeczników oraz naczelnego rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Wszczynają oni postępowania na skutek skargi, zawiadomienia innych organów i instytucji lub z urzędu.

- Odpowiedzialność zawodowa przed sądami lekarskimi jest dodatkowym rodzajem odpowiedzialności, do której może zostać pociągnięty lekarz, który swoim postępowaniem narusza przepisy prawa. Niezależnie od postępowań z zakresu odpowiedzialności zawodowej, lekarze podlegają pełnej odpowiedzialności cywilnej i karnej. Osoba pokrzywdzona bezprawnym działaniem lekarza, nawet gdyby sąd lekarski nie skazał lekarza za przewinienie zawodowe, może dochodzić swoich praw przed sądami powszechnymi - przypomina Krzysztof Bąk, rzecznik prasowy Ministra Zdrowia.

Więcej uprawnień dla pokrzywdzonych

Ustawa o Izbach Lekarskich z grudnia 2009 (wcześniej ten zakres przepisów był regulowany rozporządzeniem), która weszła w życie 1 stycznia 2010 roku, wraz z nowelizacją z 2013 roku wprowadziła wiele zmian w sądownictwie lekarskim. Dotyczyły one szeregu uprawnień, które otrzymał pokrzywdzony - stając się stroną postępowania.

Została wprowadzona możliwość ustanowienia przez obwinionego lekarza obrońców jak i przez pokrzywdzonego pełnomocników, którzy mogą ustanowić ich spośród lekarzy, adwokatów lub radców prawnych. Uprzednie zapisy dawały możliwość jedynie ustanowienia obrońcy przez lekarza spośród lekarzy lub adwokatów.

Wprowadzone zostały zapisy zapewniające jawność postępowania, umożliwiające każdej zainteresowanej osobie bierny udział w rozprawie. Rozszerzony został katalog kar a ta najsurowsza - pozbawienie prawa wykonywania zawodu - została wydłużona z 3 do 5 lat.

Nowe przepisy ujednoliciły także drogę odwoławczą od orzeczeń sądów dyscyplinarnych kończących postępowanie. Wybrany został model kasacji wnoszonej do Sądu Najwyższego. Ujednolicono również termin wnoszenia tego środka oraz możliwość wnoszenia go od wszystkich orzeczeń niezależnie od rodzaju orzeczonej przez sąd dyscyplinarny kary.

Od orzeczenia sądu lekarskiego kończącego postępowanie ministrowi, prezesowi NRL oraz stronom przysługuje złożenie kasacji do SN. Od chwili wprowadzenia nowej ustawy do dnia dzisiejszego złożono 28 kasacji od orzeczeń NSL (w 2013 było 17 takich spraw).

- Początkowo postępowań kasacyjnych było niewiele, z biegiem czasu jest ich coraz więcej. Funkcjonuje to dobrze. Sąd Najwyższy działa szybko, nie ma przewlekłości tego postępowania, które trwa 2-3 miesiące - mówi Wojciech Łacki.

- Jako prezes Naczelnej Rady Lekarskiej z prawa do złożenia kasacji skorzystałem dwukrotnie. W obu przypadkach Sąd Najwyższy uchylił orzeczenia NSL - mówi z kolei prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Maciej Hamankiewicz.

Nie zamiatać pod dywan

Zdaniem Adama Sandauera wieloletniego prezes Stowarzyszenia Pacjentów Primum Non Nocere, niepożądane zdarzenia w medycynie zdarzały się i będą się zdarzać. Ważne jest aby, kiedy już dojdzie do jakiegoś nieszczęścia, pacjent otrzymał pomoc, a nie tuszowano takich faktów. Istotne jest także aby również lekarz czuł się bezpiecznie.

-Trzeba pamiętać o tym że lekarz ma prawo się bronić, ale także o tym, że nie ma równowagi sił pomiędzy pacjentem i lekarzem. Pacjent jest chory - lekarz zdrowy. Pacjent spał w czasie zabiegu - lekarz nie spał - przeprowadzał zabieg. Dokumentację medyczną sporządzał lekarz a nie pacjent - mówi Sandauer.

I dodaje: - Jestem przekonany, że trzeba budować system, w którym lekarz w przypadku recydywy przewinienia w procesie leczenia pacjenta powinien ponosić dotkliwą karę. Te najsurowsze powinny być stosowane w przypadku próby zamiatania takich spraw pod dywan. Lekarze muszą ponosić konsekwencje swoich błędów, nie można jednak robić na nich nagonki. Nie wolno budować barykady pomiędzy lekarzem a pacjentem. Zarówno jeden jak i drugi powinni się czuć bezpiecznie.

Minister nie walczy z patologiami?

Po medialnej burzy wywołanej śmiercią bliźniąt w styczniu bieżącego roku, na konferencji prasowej minister Bartosz Arłukowicz zapewniał, że z pełną determinacją będzie „ścigał każdą patologię i mówił o niej głośno po to, żeby fałszywe rozumienie solidarności środowiskowej nie rzucało cienia na całe dziesiątki tysięcy lekarzy uczciwie pracujących”.

Nie była to pierwsza deklaracja ministra dotycząca naprawy całego systemu ochrony zdrowia. Jak przypomina Wojciech Łącki, minister w swoim "Liście do przyjaciół lekarzy" zarzucał sądom lekarskim nadmierną łagodność.

- Minister jest niekonsekwentny, ma przecież prawo wnieść kasację od wyroku NSL i nie zgodzić się np. z wysokością kary, która w jego opinii może być niewspółmierna w stosunku do przewinienia. Nigdy jednak tego nie zrobił - stwierdza Łącki.

- Gdyby pan minister naprawdę chciał rejestrować, analizować i eliminować tzw. zdarzenia niepożądane, już dawno skorzystałby z propozycji, które są sprawdzone na świecie i pomogłyby w dogłębnym sprawdzaniu każdych przypadków i ograniczaniu najróżniejszych błędów, w tym także medycznych - mówi z kolei Hamankiewicz.

Prezes uważa, że bez odpowiednich narzędzi nigdy nie będzie można skutecznie walczyć z patologiami.

- Apelujemy o ich wprowadzenie już dawno, m.in. o stworzenie rejestru błędów medycznych czy tzw. rejestru zdarzeń niepożądanych w każdej placówce medycznej. Lekarze domagają się takich działań, bo wszystkim nam zależy na tym, by jednostkowe, negatywne przypadki nie rzutowały na wizerunek całego środowiska lekarskiego. Minister w tej sprawie nie robi nic - dodaje.

CZYTAJ TAKŻE

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH