Kiedy lekarz ma prawo zastosować przymus bezpośredni wobec pacjenta

Przymus bezpośredni jest instrumentem pomocniczym w wykonywaniu czynności, których przeprowadzenie jest konieczne ze względu na ochronę życia lub zdrowia pacjenta - mówi Justyna Zajdel, prawnik, ekspert prawa medycznego. Przymus bezpośredni w medycynie należy jednak zawsze rozumieć jako działanie zmierzające do ochrony pacjenta samego przed sobą lub ochrony osób trzecich przed pacjentem.

Możliwość zastosowania przymusu bezpośredniego przez lekarza lub felczera nie jest niczym nowym. Skorzystanie z formy przymusu jest dopuszczalne od wielu lat. Od trzech lat obowiązuje nowe brzmienie ustawy o zapobieganiu o zwlaczaniu zakażeń i chorobach zakaźnych u ludzi, natomiast od 18 lat - ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. To dwie ustawy, które przewidują możliwość zastosowania przymusu bezpośredniego.

Zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego z 19 sierpnia 1994 roku, przymus bezpośredni może zostać zastosowany wobec osób z zaburzeniami psychicznymi w sytuacjach określonych w ustawie lub w przypadku, gdy osoby te: dopuszczają się zamachu przeciwko życiu lub zdrowiu własnemu lub innej osoby, bądź bezpieczeństwu powszechnemu, w sposób gwałtowny niszczą lub uszkadzają przedmioty znajdujące się w ich otoczeniu, poważnie zakłócają lub uniemożliwiają funkcjonowanie podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia zdrowotnego w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej lub jednostki organizacyjnej pomocy społecznej (art. 18 ustawy).

"Wobec osoby przyjętej do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody przymus bezpośredni można stosować, poza okolicznościami określonymi w art. 18, także wtedy, gdy jest to konieczne do dokonania niezbędnych czynności leczniczych (...)". "Przymus bezpośredni można także stosować w celu zapobieżenia samowolnemu opuszczeniu przez tę osobę szpitala psychiatrycznego" (art. 34 ustawy).

Zasadą jest, że o zastosowaniu przymusu bezpośredniego decyduje lekarz, a w sytuacjach szczególnych określonych w ustawie decyzję może podjąć pielęgniarka. Przed zastosowaniu przymusu bezpośredniego należy poinformować o zamiarze jego zastosowania osobę, wobec której ma zostać zastosowany. Jednocześnie należy wybierać środek możliwie najmniej uciążliwy, a przy stosowaniu przymusu należy zachować szczególną ostrożność i dbałość o dobro osoby, wobec której jest on stosowany (art. 18 ust. 8 ustawy).

Możliwość zastosowania przymusu bezpośredniego przewiduje również ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych i zakażeń u ludzi z 5 grudnia 2008 roku. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy "wobec osoby, która nie poddaje się obowiązkowi szczepienia, badaniom sanitarno-epidemiologicznym, zabiegom sanitarnym, kwarantannie lub izolacji, a u której podejrzewa się lub rozpoznano chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną, stanowiącą bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób, może być zastosowany środek przymusu bezpośredniego polegający na przytrzymywaniu, unieruchomieniu lub przymusowym podaniu leków".

O zastosowaniu środka przymusu bezpośredniego decyduje lekarz, który określa rodzaj zastosowanego środka przymusu bezpośredniego oraz osobiście nadzoruje jego wykonanie przez osoby wykonujące zawody medyczne. Należy podkreślić, że każdy przypadek zastosowania środka przymusu bezpośredniego odnotowuje się w dokumentacji medycznej (art. 36 ust. 2 ustawy).

Podobał się artykuł? Podziel się!

CZYTAJ TAKŻE

comments powered by Disqus

BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z MEDYCYNĄ!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekzdrowia.pl prosto na Twój e-mail

Rynekzdrowia.pl: polub nas na Facebooku

Rynekzdrowia.pl: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Zdrowia na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

POLECAMY W PORTALACH